mikudagur 21. november 1979síða 5

Nr. 90 — 21. november 1979 sosialurin — Ég havi ongantíð verið »forelskadur« í Heygsgarði Hevur tó fyrimunir framum hinar garðarnar Skal eg endiliga siga mina persón- ligu hugsan í hes- um máli, so havi eg ongantíð verið »for- elskaður“ í Heygs- garði í sjálvum sær, men av teimum trimum umrøddu gerðunum, hevur hann allar fyrimun- ir. Tað er eingin iv- ingur um tað. Hetta sigur D.P. Daniel- sen, landsstýrismaður, í eini viðmerking til, at landsstýrið hevur avgjert at leggja eina nýggja royndarsteð og ein búnað- arskúla á Heyggi í Kolla- firði. Tað hevur verið skrivað rættiliga nógv um málið viðvíkjandi nýggjari royndarsteð. Fleiri fram- standandi búnaðarmenn hava sagt seg vera ímóti, at royndarsteðin verður løgd á Heyggi í Kollafirði. Teir hava víst á, at Dals- garður í Skálavík og ein garður í Streymnesi eru betri egnaðir til endamál- ið. Nú hevur landsstýrið so tikið endaligu avgerðina. Heygsgarður verður staðið! Vit spurdu D.P. Danielsen, hverja við- merking hann hevur til tey úttalilsi, sum búnaðar- menn hava havt í blødun- um i målinum. Hann sigur m.a.: Hanus i Miðstovuni á Sandi hevur víst á Dals- garð í Skálavík. Tann garðin síggi eg næstan heilt burtur frá, tí talan her verður um at fáa be til garðin, sum liggur mið- skeiðis í bygdini, at fáa ein haga, sum liggur langt frá garðinum og harafturat kemur, at dyrkilendið ikki er nakað serligt. Fritleiv Joensen, formaður í Feroya Jarðar- ráð og eisini Hanus War- dum, landbúnaðarráðgevi, hava sagt, at Streymnes- garðurin er best egnaður til endamálið. Eg haldi tað vera eitt sindur legið, at teir nú skulu siga, hvussu óbrúki- ligur Heygsgarður er. Teir hava báðir sitið í eini nevnd, í 1973, sum hevði til endamáls at kanna flyt- ing av steðini í Hoyvík til Heygsgarð í Kollafirði. Báðir rósaðu teir Heygs- garði og segdu, at garður- in var góður til endamálið. Tað er tí legið, at teir í dag skulu meta garðin vera so lítið verdan til royndar- steð. — Tað hevur verið sagt í bleðunum, at tú persón- liga hevur ynskt at fáa Heygsgarð til royndar- steð. Er tað so? — Eg haldi man kann siga, at tað er beint øvugt. Nú eru gingin meira enn 100 ár, meðan vit hava tjakast um hetta mál. Alla tíðina er tað bert plássið, sum hevur forðað fyri eini avgerð. Vit høvdu fingið skúla í Hoyvík í 1920, um feroyingar bert hevdu kunnað verið samdir um, at hann skuldi vera í Hoy- vík. Men tað vóru teir ikki. Seinast í 40-árunum varð stovnaður grunnur, har peningurin skuldi brúkast til útbyggingar í Hoyvík. Eg mælti sjálvur til, at vit skuldu fara undir at útbyggja í Hoyvík, men tað datt eisini niðurfyri. Síðani hevur málið verið fyri í eini nevnd fyri og aðrari eftir. Bæði lands- stýrið og Tingið hava við- gjert málið. Nú varð so ein íslend- ingur biðin um at koma við eini uttanveltaðari meting av tí kanningar- arbeiði, sum varð gjert í Feroyum. Hesin íslend- ingurin kom til ta niðursteðu, at Heygsgarður er best egn- aður. Út frá hesum tilmælin- um hevur landsstýrið so tikið eina steðu í málinum. Íslendingurin vísir á, at Heygsgarður liggur sentralt fyri og er annars betri egnaður til royndar- stød enn hinir báðir umreddu garðarnir. Hugsa vit um Streymnes- garðin, so vita vit, at Saksunardalur cr eitt av teimum ringastu regn- plássunum í landinum. M.a. tí er tað ikki rætt at leggja royndarsteðina har, sigur D.P. Danielsen í eini viðmerking. Ráðharrin vildi ikki lata foroyingar fáa lut í flúgvingini — Ferðslumálaráðharrin í SV-stjórnini tók ikki væl undir við ynski landsstýri- sins um at fáa lut í einkarættinum til flúgvingina. Stórur áhugi í Skotlandi fyri at flúgva hendavegin Ferðslumálaráð- harrin í donsku SV- stjórnini var ikki sinnaður at lata fer- oyingar fáa lut í einkarættinum til flúgving, sum SAS hevur til 1985. Hetta upplýsti Hergeir Nielsen, landsstýris- maður, á einum fundi við Føroyskum—Bretskum Felag herfyri. Men nú er stjórnar- skifti farið fram í Dan- mark og vónar landsstýr- ið, at nýggi ferðslumála- ráðharrin, Jens Risgaard Knudsen, fer at geva ynski landsstýrisins um føroyskan lut í einkarætt- inum sterri ans enn undangongumaðurin. Stórur áhugi í Skotlandi Feroyskt—Bretskt Felag skrivaði í februar til Her- geir Nielsen viðvíkjandi meguleikunum at fáa flog- sambandið Vágar-Glas- gow uppafturtikið skjót- ast gjørligt. Á fundinum við Hergeir Nielsen fekk felagið upp- lýst, at landsstýrið hevði havt samband við ferðslu- málaráðharran í fyrru donsku stjórnini um at fáa feroyskan lut í einkarætt- inum, sum SAS hevur til 1985, men ráðharrin var ikki positivur. Tað var annars stórur áhugi í Skotlandi fyri at flúgva henda vegin. Fer- oyskt—Bretskt Felag hev- ur givið landsstýrinum, sum alternativ til tað endaliga flogsambandið Vágar—Glasgow, nøvnini á nøkrum skotskum stovnum, sum hava stór- an áhuga fyri at flúgva henda vegin. Hergeir Nielsen lovaði felagnum, at hann skuldi seta seg í samband við hesar stovnar og fáa sam- ráðingar í gongd, treytað av, at ein meiriluti í lands- stýrinum tók undir við tí, Feroyskt—Bretskt Fe- lag ætlar ikki at sita hendur í favn í hesum og eðrum týðandi málum, verður upplýst. Felagið fer at fylgja við gongdini og, um neyðugt, fregnast, tá ið tað metir, at tað gongur nakað seint. Síða 5 tingnýtt Jákup legði sítt seinasta uppskot fram sum landsstýrismaður Á tingfundinum mána- dagin legði táverandi landsstýrismaður, Jákup Lindenskov fram sitt seinasta uppskot i hesum landsstyrisskeiði = hans- ara. Tað er uppskot um broyting í legtingslóg um menningargrunn fyri idnað, handverk og tænastufyritøkur. I vidmerkingum sinum segdi Jåkup Lindenskov, at nevndin i menningar- grunninum telur 3 mans, men hevur ongar eyka- menn. Grunnurin hevur tveir fundir um mánaðin og fyri at hesir fundir kunnu verða hildnir reglu- liga, ynskir nevndir at eykamenn verða valdir. Í uppskotinum stendur: „Nevnd grunsins telur 3 limir og 3 tiltakslimir, sum verða valdir av leg- tinginum fyri 3 ár. Ein nevndarlimur gongur út hvert ár. Ein tiltakslimur gongur út hvert ár, fyrstu tvey árini við lutakasti. Nevndarlimirnir og tiltakslimirnir skulu hava góðan kunnleika til idnad«. Jåkup Lindenskov visti eisini á, at lógin varð samtykt í 1973 og fekk grunnurin tá heimild at upptaka lán við lands- kassaveðhaldi, tó hægst 2 mill. kr. um árið í 5 ár. Hesi 5 ár eru nú farin, og ynskir grunnurin, at henda heimild verður endurnýggjað. Í uppskotinum verður tí »1973/74« broytt til »1979/8B0«. Studning til kei og båtahyl Nøkur skriv vóru komin til Tingið til fundin mána- dagin. Tað er Sunda kommuna, sum sekir um studning uppá 1 mill. kr. til breiðkan og leingjan av keiini í Norðskála. Eisini verður sekt um 600.000 kr. í studningi til arbeiðið uppá bátahyl á Oyra- bakka. Báðar umsóknirnar fóru í Havna- og vega- nevndina. Friðið haruna í Eysturoynni Eisini var skriv frá fleiri jarðareigarum í hesum kommunum: Fuglafirði, Getu, Leirvík og Oyndar- firði, um at friða haruna í Eysturoynni í ár og kom- andi ár. Málið fór í Umsóknar- nevndina. Mugu taka alment lán — fyri at leingja avdráttartíðina hjá skipunum Leiðsla tjóðveldisfloksins hevur á eini fundarreð í oktober-november mánað í ár viðgjert steðu flok- sins til teir trupulleikar, sum eru innanfyri fiski- vinnuna, og er komin við hesum tilmæli: »Flokkurin åsannar, at tær skipanir og teir fiska- prísir, sum nú eru gald- andi, harímillum tær út- reiðslur, sum veiðiflotin hevur at dragast við, íkki eru ferar fyri at veita fiskimonnum, sum veiða ráevni til virkingar á landi í Feroyum, nóg stór- an ársvinning. Tað er eis- ini trupult at fáa mong skip og bátar at bera seg. Tað er eyðsýnt, at fiski- menn og útróðrarmenn hava ikki fingið nóg stór- an lut í tí prísvekstri, sum hevur verið í seinastuni, og tað er eisini púra sjónskt, at Feroya Fiskasela rekur ein konservativan marknað- Flokkurin er samdur um, at úrteka útróðrar- og fiskimanna må vaksa, og at tey skip, sum eru neyð- ug fyri at troyta fiski- meguleikar okkara sum best, mugu fáast at bera Ti má rentabiliteturin av veiðiflotanum fáast betri, m.a. við hægri fiska- prisum, og serliga må prísurin á fiski, sum verð- ur lagdur upp á land bein- leiðis upp úr sjónum óísaður, verða hækkaður. Vissa má fáast fyri, at alt, sum gerast kann í seluliðnum, verður gjert fyri at hækka seluprísir- nar úteftir — og hetta krevur innlit í fiskaselu- mál, meguliga við stovn- seting av almennari fiskasølu (vid lutteku fiskimanna og skipa- og båtaeigara) Einhver útjavningar- skipan virkar einans í seluliðnum. Tað av peningi, sum herumframt er neyðugur fyri at manning, bátar og skip fáa rímilig kor, má fyri fyrst fáast til vega við bruttoskatting og broyting í avskrivingar- lógunum. Realkredittgrunnurin kemur beinanvegin á fer- oyskar hendur. Tíkið verður alment lán at leingja um avdráttartíð skipanna av lánum. Tey skip, sum eru neyðug fyri fiskivinnuna, fáa neyðug- an stuðul.