mikudagur 5. mars 1980síða 3

Nr. 18 — 5. mars 1980 sosialurin Síða 3 Nógv vilja læra til sjúkrasystir ”- Taka 20 næmingar — higartil 50 søkt Hóast umsóknarfreist- in til nýggja skeiðið á Sjúkrasystraskúla Fer- oya til heystar ikki er úti fyrr enn 1. mai, hava longu væl omanfyri 50 fólk vent sær til skúlan. Roknast kann tí við at endaliga umsekjara- talið fer at liggja mun- andi hægri. Tað verða bert upptiknir næmingar á skúlanum eina ferð um árið. Talið á næmingum hevur verið úr 16 uppí 22. Nú er so av- gjert, at næmingatalið í mesta lagi má vera 20. Skúlin er annars bert nor- meraður til 18 næmingar, men av tí tað vanliga minkar nakað burturav undir útbúgvingartíðini, verða tað upptiknir fleiri enn teir 18 næmingarnir. 16 byrjaðu — 13 lidnar Nýggju sjúkrasystrarnar, ið fingu handað prógvini í síðstu viku, vóru 13 í alt. Tá tær byrjaðu fyri góðum trimum árum síðani, vóru tær 16. Í letuni ganga tilsam- ans triggir flokkar á sjúkrasystraskúlanum. Tveir av flokkunum við ávikavist 15 og 18 næm- ingum ganga eftir tí gomlu undirvísingarskip- anini, meðan nýggjasti flokkurin, ið varð upptikin í oktober mánað í fjør, gongur eftir eini nýggjari undirvísingarætlan. Henda undirvisingarætl- anin kom í gildi í fjør. Noyddust til Danmarkar Sosialurin vitjaði nú um dagarnar á Sjúkrasystra- skúlanum, sum heldur til í stovuhæddini á B 75. Vit hittu fyristødukvinnuna, Poulu Poulsen, ið hevur rekt hetta starvið tey sein- astu 10 árini. Sjúkrasystraskúli Fer- oya varð settur á stovn í 1960. Við nýggja skúlan- um varð tryggari steði lagt undir útbúgvingina av feroyskum sjúkrasyst- rum. Líka til 1976 máttu næmingarnir kortini niður til Danmark at taka ein part av praktiktíðini. Í dag verður so øll útbúgv- ingin tikin i Feroyum. Nógv vilja vera sjúkrasystir Tey fyrstu árini helt skúl- in til ymsa staðni í býnum, m.a. í hølum Háskúlans. Í 1971 flutti skúlin inn á stovuhæddina á B 75 og hevur hildið til har síðani. Vit kunnu nú spyrja, hví áhugin fyri at útbúgva seg til sjúkrasystir er so stórur í Feroyum. Ein partur av svarinum er helst tann, at tað yvir- hevur eru ingar fyri kvinnur. Haraft- urat kemur, at næmingar- nir fáa len ein stóran part av lærutíðini. Eisini skaff- ar skúlin næmingunum bústað alla lærutíðina. Fyrsta hálva árið fáa næmingarnir kost og logi Ókeypis. Vanligari við HF- og studentsprógvi Tað er meira og meira van- ligt, at umsekjarar til sjúkrasystraskúlan hava antin HF- ella students- prógv. Hetta hevur so- statt við sær, at tað gerst torferari at verða upptikin á skúlan uttan HF- ella studentsprógv. Lat tað tó verða sligið fast, at hesi prógv ikki eru nekur treyt fyri at verða upptikin. Sjúrasystraskúlin er undir eftirliti av Heilsu- stýrinum í Keypmanna- havn, sum setur ávísar minstutreytir fyri upp- teku. Harumframt setur skúlin sjálvur ávísar treytir. Umsekjarin skal hava havt skúlagongd, sum svarar til víðkað 10. floksprógv. Tað verður lagdur stórur dentur á kunnleika í lærugreinun- um: feroyskum, donskum, enskum, matematikk, fysikk og kemi. Poula Poulsen, fyristeðukvinna á Sjúkrasystrakskúlanum fáar utbugv- Hetta skeitið vísir okkum, hvar sjúkrasystraskulin heldur til. Í letuni ganga 55 næmingar á skúlanum. Nýggjur flokkur við 20 næmingum verður upptikin til heystar. Longu nu hava 50 sekt um uppteku Skulu vera 20 ár Umframt hesi nevndu krev, skal umsekjarin vera fyltur 20 år, tá hann byrjar á skúlanum. Eisini skal hann hava tikið skeið í 1. hjálp, og tað er ein góð hjálp at hava gjøgnum- gingið skeið maskin- skriving. Ein partur av uppgávunum á skúlan- um skulu skrivast uppá maskin. Um 1. hjálpina er at siga, at hevur umsekjarin ikki havt meguleika at hava gjøgnumgingiå eitt tílíkt skeið, so kann hann taka tað um kveldarnar, meðan hann gongur á for- skúla. Umsekjarin skal somuleiðis hava arbeitt úti og havt samband við onnur fólk í arbeiðinum í minsta lagi í eitt ár. Uppá fyrispurning um tað er nekur ávís lærugrein, sum skúlin metir, at umsekjarin skal hava ser- liga hollan kunnleika í, sigur Poula Poulsen, at tað vísir seg ferð eftir ferð, at næmingarnir hava ov lítlan kunnleika í kemi. Hetta kemst fyri ein stór- an part av, at næmingar- nir m.a. í realskúlanum hava havt ov lítla undir- vising í hesi lærugreinini. Sjúkrasystraskúlin hev- ur í hesum sambandi skrivað til HF-skeiðini og rátt teimum til, at næm- ingar, sum ætla sær at læra til sjukrasystir, skulu hava kemi sum val- lærugrein. Meira teori Nýggja undirvisingarætl- anin fyri sjúkrasystra- skúlan, sum kom í gildi í fjør, broytir gomlu út- búgvingina munandi. Meðan praktiktíðin eftir gomlu skipanini tók meira av tíðini, so verða nú mun- andi fleiri tímar til teoret- isku undirvísingina. Tað tekur tilsamans 3 1/2 ár at útbúgva seg til sjúkrasystir Nýggja skipanin fevnir sostatt um ialt 161 vikur. Harav eru tær 72 vikurnar til teori og tær 89 vikurnar til prak- tik. Frammanundan vórðu bert settar 45 vikur av til teori. Tímatalið á skúlan- im í fleiri lærugreinum er ekt munandi, tilsamans úr 1500 uppi 2000 tímar Serliga er tímatalið økt lærugreinunum: sjúkra- røkt, um sjúkur, farma- kologi og pedagogik. Sum nakað nýtt er sosiologi sosial-psykologi komið við. Forskúlin varir eitt hálvt ár. Eftir gomiu und- irvísingarskipanini = fóru næmingarnir í praktik eitt hálvt ár beinanvegin aftaná forskulan. Nú teir skulu hava meira teoret iska undirvising, halda teir fram við einum lesi- skeiði uppá 10 vikur. Ikki fyrr enn frá fyrst í juni fara næmingarnir praktik á eini sjúkrahús- deild. Umframt praktikk- ina hava næmingarnir ein skúladag um vikuna ta fyrstu praktiktíðina. Fyrst grundleggj- andi heilsu- og sjukrarøkt Soleiðis verður hildið fram við at skifta millum teøri og praktik. Øll teoriskeið- ini eru sum so ein fyrireik- ing til sjålva praktiktíð- ina, sum kemur aftanå. Ta fyrstu tidina i praktik læra næmingar grundleggjandi heilsu- og sjukrarøkt. Teir eru tå å báðum medisinsku og báðum kirurgisku deildun- um og pleygudeildini. Seinni skulu tey so vera á serdeildunum, tilsamans 8 vikur á barnadeild, 4 vikur á feðideild og 4 vikur á pleygudeild. Her fara tað helst at verða åvisir trupulleikar, tí tað ber ikki til at koyra helvt ina av næmingunum á barnadeildina samstundis. Fyri at beta um hetta, er ætlanin, at næmingarnir eisini skulu vera á ymsum barnainstitutiónum uttan fyri sjúkrahúsið. Poula Poulsen sigur, at enn er eingin beinleiðis avtala gjørd um hetta, men roknar hon við, at hetta kann lata seg gera. Ein broyting við utbugvingini er e1sini tann, at sjúkrasystra- næmingarnir frá miðjum august 1981 eisini skulu í praktik í primeru heilsu- tænastuni. Tað er m.a. hjá heimasjúkrasystrum, heilsusystrum og skúla- sjúkrasystrum. Í letuni hava vit onga veruliga skipaða heilsutænastu uttan fyri Landssjúkra- húsið, men henda skal so koma um stutta tíð. Tað hevur stóran týdning, at henda skipanin fer at virka til ta tíð, tá næming- arnir skulu út í praktik. Tiknir úr normeringini Tað er ein sannroynd, at nýggja útbúgvingar- skipanin fyri sjúkrasystrar fer at hava ávísar trupulleikar við sær á teimum ymsu deildun- um á Landssjúkrahúsin- um. Hetta kemst av, at meðan næmingarnir eftir gomlu skipanini vórðu taldir upp í nórmeringina av starvsfólkum á teimum ymsu deildunum, so verða teir eftir nýggju skipanini nú fyri ein stóran part ikki við í normeringini. Meðan deildirnar sostatt higartil hava havt næmingar alt árið, skulu tær í framtíðini bert hava næmingar part av árinum. Hetta ger trot a teimum ein at tað verður starvsfólki á ymsu deildunum ta tíðina, tá eingir næm- ingar eru. Í dandi hesum sam- kann nevnast, at Landssjúkrahúsið sekt um at faa starvsfólkum normerað. hevur talið á upp-