leygardagur 29. mars 1980síða 9

Nr. 25 — 29. mars 1980 sosialurin Síða 9 Eftir Maurentius Viðstein M. S. Viðstein (1892 — 1971) naggatódn kom í, tá arbeiðsmannafelag- ið varð stovnað. — Men nú var alt so spjatt, at vont var at skipa henda felags- skap av nýggjum. Jóan Petur var heima á Sandi, Chr. Skylv Hansen í London, og í Sjálvstýrisflokkinum vóru menn. ið andevdu ímóti teim sosialistisku hug- sjónunum, so her var lítið at gera. — Teir 50 limirnir, sum >Tjakfelagið hevði, tá ið talið var hægst, vóru ikki allir líka tøkir til at fáa at byrja aftur av nýggj- um. — Hans Nielsen ferðaðist eitt sind- ur um landið og helt nakrar fundir hesa vikuna, sum hann var í Feroyum. Tá ið hann var farin, gingu menn, yngri og eldri, á M. S. Viðstein, til at fáa stovnað eitt sosialistiskt felag. Hetta var gjert av 17 limum, sum mettir vóru á fundi í Tinganesi — ella niðri í Havn — á skrivstovuni hjá A. W. Skibsted, sum arbeiðsmannafelagið hevði leigað til at halda nevndarfundir í. Hetta var í 1925 Um leið 10 mánaðir eftir varð felag eisini stovnað á Tveroyri. Í 1926 fall danska sosialdemokratiska stjórnin — og fólkatingsval varð út- skrivað. Áheitan kom frá teim donsku sosialdemokratunum (Alsing Andersen) um at stilla formannin i sosialistiska fel- agnum i Havn, M. S. Viðstein, upp sum valevni til fólkatingið, sum »en foreløbig føler og styrkeprøve«, sum tað stóð i brævinum. Felagið í Havn samtykti á fundi at stilla formann felagsins upp, og tað fekk holla undirteku á Tveroyri. — Har komu sostatt at verða triggir fólka- tingskandidatar á hesum sinni: A Samuelsen fyri Sambandið, M. S. Við- stein fyri Sosialdemokratarnar og J. H O. Djurhuus, uttanflokka. Valúrslitið varå, at A. Samuelsen var valdur vid 1700 atkveðum, M. S. Viðstein fekk teprar 1200 atkveður og Janus, skald 500 Við valið til løgtingid komu teir fyrstu á ting fyri hesa nýggju politisku stevnu, teir vóru P. M. Dam, lærari og M. S. Viðstein, táverandi blaðstjóri á >Feroya Socialdemokrati«. M. S. Viðstein var tingmaður í 2 tingskeið, men so kom skilnaðurin, ið einaferð mátti koma millum hann ið stóð til vinstru, og hin ið stóð høgrumegin. M. S. Viðstein, ið hevði verið formaður flokksins, gav hetta frá sær — og so var skilnaðurin fullfiggjaður. Blaðið »Føroya Socialdemokratur« byrjaði útkomu sina í 1927 og M. S. Við- stein var fyrsti blaðstjóri, og hevði hetta starv í 6 ár, tá ið hann tók seg heilt burt ur úr almennum politiskum starvi. — Tað dugdi honum lítið at taka upp eitt nýtt strid, til tess var hann alt ov langt til vinstru fyri ta officiellu sosialdemo- kratisku áskoðan — og har kom hann at verða framvegis. — llir 25 ár: Hevur skift navn triggj- ar ferðir SOSIALURIN hévur í ár 53 år &'baki, men hevur kortini ikki ell hesi árini borið sama navn. Frá 1927 og nekur ár framyvir æt blaðið »Føroya Sosialdemokrat«, sum seinri varð broytt til tað meira føroyska navnið »Føroya Sosialdemokratur«. Hetta var navn blaðsins fram til 1955 — ella nærri at rokna 2. apríl — fyri 25 árum síðani — tá blaðið fekk núverandi navnið »SOSIALURIN«. Menn hildu at gamla navnið fall nakað tungt, og tá blaðið ikki hevði annað navn manna millum enn Sosialurin, var hildið at vera rímiligt at fremja hesa navna- | -FØROYA- SOCIALDEMOKRAT FRÆLSI »Sosialurin« JAVNADUR BRODURSKAPUR Nr. 1. | 907 Ti 0 í i ÚR am vingen tes Tirsdag hin 24. mai 1927 357 dl I sous irere 1 FOROYA SOSIAL- DEMOKRATUR SOSIALURIN Frá blyggj til offsett Sum rímuligt er, ber illa til at sammeta teir »sosialarnar«, sum t.d. komu út fyri 25 árum síðani við blaðið í dag. Utsjond- in er heilt ein onnur t.d. orsakað av teimum nógv broyttu prentingarmegu- leikunum — fyrr við blýggjprenting og nú við offsett, sum gevur nógv størri meguleikar. Politiskt málgagn — nútímans tíðindablað Men tað er ikki bert innan teknikkin, at stórbroytingar eru farnar fram, blaðnum viðvíkjandi. Vanligt var, at hver flokkur skuldi hava sitt blad, og soleiðis var eisini við Javnaðarflokkinum Tað var Javnaðarflokkurin, sum stóð sum útgevari av blaðnum, og var blaðið somuleiðis floksins málgagn. Í tilfari- num í blaðnum var størsti dentur lagdur á tað politiska tilfarið, og sigast må, at dúgliga hevur blaðið roynt seg sum mål- gagn floksins i stríðnum fyri ti arbeið- andi fjøldini, í royndunum at skapa eitt betri samfelag, har pláss var fyri øllum Hetta hevur ikki verið nakar >dansur á rosum« fyri teir menn og tær kvinnur sum hava hildið liv í blaðnum gjøgnum øll hesi árini. Trupulleikarnir hava verið þe nógvir og stórir — bæði figgjarliga á annan hátt, men vunnið hevur verið Blaðið kom í nógv ár bert út eina ferð um vikuna í fýra síðum, og hevur blaðið eisini hesi 53 árini, tað er útkomið, verið prentað á fleiri ymiskum prentsmiðjum Umframt at blaðið fyri júst 25 árum sið- i skifti navn, hendi eisini ein onnur broyting. Frammanundan hevði blaðið tá verið prentað á prentsmiðjuni hjá Arnold Øster, men flutti tað tá niðan á Heygsbreyt. Á hesi prentsmiðju var blaðið so prentað í blýggi fram til 1974 tá lagt varð um til offsett-prent Hesi seinastu árini hevur blaðið verið gjørt greitt til prentingar å egnari prent smiðju og verið prentað á Dimmalætt- åteimum. Eingin, sum fæst við politiskt ing, eins og flestu onnur føroysku blød virksemi, er vanur at fáa so mil IT ini eina tøkk, men tað hevur heldur ikk Tó bar blaðið altíð eykanavnið: verið av teirri orsek, at undangongufólk okkara hava arbeitt. Tað var av eidhuga virkið, og uttan henda eldhuga og striðs- vi ilja kann engin idealistisk h 1ugsJon iva og sigra. Nú kann ein kanska siga, at soleiðis var fyrr, og er ikki longur. Tað er bæði beini og sketvt. Nú fáa menn løn fyri at skriva og virka á blaðnum — tað var ókent tå Her er hending farin fram til tað betra. men um blaðið ikki hevði eina so stóra fjeld av fólki kring landið aftanfyri seg sum á so mangar ymiskar mátar gera eitt stórt arbeiði blaðnum til frama gjerdist einki. Nú ein dagin ringdi ein gamal jav ai armaður til okkara og helt fyri at hann kendi ikki blaðið aftur. Hetta var ikk; longur eitt javnaðarblað, men eitt van- ligt on Eitt gott tiåindabla8 legði n afturat Nágjur útgevari Tað er einki at ivast enn nesin emi at tað eru fleiri javnaðarmaðurin, sum er áskoðan. Tað er beint, at Sosialurin í dag ber meira dám av einum tiðindablaði, enn av málgagni fyri åvis- an flokk. Eisini er tað hent, at tað ikki longur er Føroya Javnadarflokkur, sum stendur sum útgevari av blaðnum, men P/f Sosialurin At vit fyri nøkrum árum síðani løgdu á ein annan bogv tilfarsliga komst av, at vit vildu royna at skapa eitt so gott tið- indabiað sum gjerligt. At tilfarið var so viðkomandi fyri so nógv sum gjørligt objektivt. upplýsandi og debatskapandi Hetta hevur eftir okkara hugsan eydn- ast ræt tiliga væl, leiðis fegnast Føroya næststørsta blad av hesi og kunnu vit somu um, at Sosialurin í dag er Viðvíkjandi ti politiska tilfarinum er at siga, at vit umframt at stremba okkum eftir at bera sakligan, fjeltáttaðan og alt:4 hava eitt vakið ri skeivleikum og