leygardagur 12. apríl 1980síða 6

telf. 14720. 1 1820 box 76, 3800 Torshavn Utgevari: Fyritaks- og bladstjøri: Blaðmenn: p/f sosialurin Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Syndabukkurin landsstýrið TAÐ SÆR IKKI mætari út, enn at ein sonn orrusta hevur tikið seg upp millum Maskin- meistarafelagið ødrumegin og Starvsmanna- felagið hinumegin. Men hóast stríðið veru- liga stendur ímillum — ella kanska rættari skuldi staðið ímillum — hesar báðar partar, er landsstýrið vorðið syndabukkur, sum íkki einaferð, og fær høvudsskuldina fyri træt- una. Í STUTTUM SNÝR trætan seg um, at Mask- inmeistarafelagið ikki longur vil góðtaka, at maskinmenn við strandfaraskipum eru limir í Starvsmannafelagnum, har teir hava verið seinastu mongu árini, men at teir heldur eiga at vera í Maskinmeistarafelagnum, sum skal gera sáttmála fyri teir við landsstýrið. SUM KUNNUGT setti Maskinmeistarafelag- ið limum sínum bann fyri at vera við til at sigla nýggja strandfaraskipið Teistan heim úr Danmark, og seinasta, sum hent er í málinum, er, at Maskinmeistarafelagið í gjár setti limum sínum forboð fyri at arbeiða umborð á strandfaraskipum. Sostatt lá allur strandfaraflotin í gjár, tó undantikin skipini hjá Vaktar- og Bjargingartænastuni. TAÐ KUNDI TÓKST sum tað var landsstýrið, sum á sinni við allar megi, vildi noyða maskinmeistarar upp í Starvsmannafelagið, fyri síðani at gera sáttmála við teir, men hetta hevur, hvat vit hava skilt, ikki verið so. Maskinmeistararnir eru farnir i Starvsmanna- felagið av egnum vilja, tí teir hava ivaleyst hildið seg fingið størri sømdir har. TÍBETUR HAVA VIT í Føroyum organisa- tiónsfrælsi, og tað stendur sjálvandi eisini maskinmonnum frítt, hvussu teir vilja organi- sera seg, men tað, at vit hava hetta frælsið, ber somuleiðis við sær, at vit mugu virða teir sáttmálar, sum fakfelog gera við arbeiðs- gevara sín. Sum sagt hevur landsstýrið sátt- mála við Starvsmannafelagið og kann tí eingin krevja, at landsstýrið fer at kveistra hendan sáttmála til viks. LANDSSTÝRIÐ HEVUR sagt seg sinnað at gera sítt til at greiða hesi sáttmálaviðurskifti, áðrenn nýggjasta strandfaraskipið fer í reglu- liga sigling um mánaðarskiftið mai—juni, og hevur somuleiðis gjørt Maskinmeistarafelag- num greitt, at tað ikki ber til at broyta sáttmálan við Starvsmannafelagið uttan nærri samrådingar. Hesar samráðingar millum Starvsmannafelagið og landsstýrið fara júst fram í hesum døgum. OKKUM KUNNUGT hava bæði Starvs- mannafelagið og landsstýrið vilja til at loysa hesa trætu /'ð samráðingarborðið, og kunnu vit ti als ikki góðtaka hesi seinastu tiltøk Maskinmeistarafelagsins sosialurin Nr. 28 — 12. apríl 1980 Sparing var orðið læknin umreddi eitt hóskveld fyri stuttum 1 1tvarpin 1m Man hann kenna týdning- in av hesum orði? Ég veit um fleiri læknar, sum ikki kenna hetta orð Eg kann.taka okkurt demi. Sagt verður, at fer- oyingar hava fingið eygnalækna. Eg havi ikki sæð hann enn. Hví ikki siga sum er: Havnin hevur fingið eygnalækna! Fyrr komu eygnalækn- ar út at kanna fólk kring landið, og hetta var fólkið fegið um. Í dag skal hvert mansbarn við veikari sjón til Havnar at kannast. Hver skal gjalda ferða- Neyvan! i g? Sjukrakassin! N K PK 1 Kanska K la esta hoskvøld og greið: lurtarunum frá, hvat er bíligari, annadhvørt at gjalda fyri ein — nevniliga eygnalæknan oll tey túsund, ið hava veika sjón og við ringum tannabiti noyðast til Havnar? Eg takki framm- anundan! Nú kann verða sagt, at tólini at kanna við eru í Havn. Ég veit væl, at nekur við sera veikari sjón skulu serkannast, megu- liga við tólum, sum ikki kunnu flytast, men megin- parturin av fólkinum kann óivað kannast úti um ikki vorðin, at tey ikki Ella er tað Biður ein um tíð hjá skal ein tíð fæst hesum lækna, vera heppin, um innan hálvt ár Eg og óivað mong við mær eru vónbrotin, síðan hesin lækni kom. Væl- signað — lat okkum sum skjótast sum fyrr fáa onkran dana upp her, sum kann fara kring landið alt og kanna tey við veikari sjón, sum ikki orka hesi ótolandi viðurskifti longur. Hetta er nú ikki bert galdandi j læknan ferdapeningur kundi ikki verið spardur, um allir, ið hava hevi til tess Hvussu nogvur eygnalækni, oyrna-, næsa og hålslækni, hudlækni og fleiri við teimum, sum serkønir eitast at vera, av og å reistu rassin frå stólunum i Tórshavn og vitjaðu út til sjúkling- arnar uttan fyri hevuðs- staðin. Hesi orð frá einum, ið ikki hevur sæð lækna í 5—6 ár. eygna- Ein brillapa Finkulturur Danski skrivandi William Heinesen heldur, at onkur føroyingur átti at blivið lika nógv virdur, sum hann sjålvur blivur tad i Havnini. Áarstovubreður- nir t.d.? Teir åttu helst at fingið felags minnisvarða. Summir heidurslimir ger- ast so virkisfýsnir, kunnu næstan enda við at leiða fyritøkuna. Hóast nevndu Aar- stovubreður millum manna eru mettir ólíkir og ójavnir í virki og verki, hevði jú borið til at koyrt teir í ein og sama pott sum havnarmenn og WH sjálv- an í ein annan, sum dansk thorshavner. Tá kundu teir serverast úteftir sum: Kulturelle Thorshavn: ere: »Heinesen/Aarstovu- brødurnir« Í meingi munar tå Heinesen móti hinum båd- um tilsamans, fifty/fifty, sum tey siga. Sama lutfall verður, um teir tveir fáa ein minnisvarða saman, og WH ein fyri seg sjálv- an. At somu Aarstovubreð- ur eru teir somu sum okk- ara stórmenni: H.A. Djur- huus, skaldanna skald í nýggjari tíð, og bróðurin Janus Djurhuus, eisini skald, men meira umset- ari, er ikki ellum greitt, ikki teim yngru ið hvussu er. Tey kenna teir sum skaldabreðurnar Djur- huus í okkara tíð, men kenna nógv meira til H.A. Djurhuus. Annars mundu sjålvir Aarstovubreðurnir vera fleiri enn teir tveir Men hesir somu kunnu so ikki sjálvir taka stødu til nakran slíkan »heidur«, og eiga heldur ikki longur beini. ættfólk til slíkt. Breðurnir hava skrivað og virkað fyri alt Feroya fólk, og eru líka væl kendir uttanfyri sum í Havnini, eins og t.d. kanska serliga Mikkjal á Ryggi, men eisini aðrir eru tað. Nakað annað fólk, tað danska t.d., ella teirra kultur, hava hesir menn als ikki vent sær til, so tað sum verður gjert teimum til heiðurs, má vera áhuga- mål Føroya fólks, ikki bara Tórshavnar, ella nakað hjá Dansk/færøsk kulturfond. Ansast má eisini eftir, at slíkir menn ikki á ein- hvenn hátt gerast kultur- hekjur fyri ymisk óviðkomandi, so sum stundum verður, ít.d. við Jerg. Fr. Jacobsen í okk- ara eld). Tað er jú so, at tá skald eru farin, verða ymisk skrivandi ofta so íðin eftir at granska teirra tilfar, og meguliga taka citatir og brot til at prýða sína egnu skriving. Nú munnu feroyingar vera raknaðir við av mis- takinum Dansk/færøsk Kulturforvirring. Har hevur WH starvast nakað nógv, men nú hann, um- framt at vera danskur for- fattari, er heiðurslimur og ný-tendrað føroysk TV- stjørna, man vera nóg mikið fyri hendur, so hann ikki setir seg til dóms yvir, ella fremur avgerðir fyri føroyskt mentannar- liv å nøkrum øki, sum ikki er púra algongt. Vón. Sj Sjukratekin sum reklama? 12. mars nytir Sosialurin tad i eini reklamulysing, at »Morgunbladid i Reykjavik brukar eisini Sosialin sum — keldu«. Hetta verður tolkad sum »progv um dygd og åhuga- verdan tidindaflutning i Sosialinum«. Av sonnum ein åhuga- verd støda hjå Sosialinum. Tekur blaðið tað eisini sum dygdartekin, um »Dimmalætting« heldur innihald Sosialsins sam- svara so væl við sína linju at »Sosialurin« kundi verið brúktur sum kelda har? »Morgunbladid« er eitt heilt ótrúliga konserva- tivt, fantastiskt borgar- ligt/kapitalistiskt hug- leyst blad, sum spælir sama doyvandi og býttis- gerandi leiklut í Íslandi sum »Dimmalætting« og »Dagbladid« Feroyum Er tað slíkur blaðheimur tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. og blaðmentan »Sosialur- in< vil samarbeiða við? Vanliga hava »Dimma- lætting« og >Morgunblað- ið< eina tætta samvinnu — tí bleðini eru sum skrivað av somu hond, og sjálvt yvirskriftin á blaðheysin- um hava eins typur — eins og tað danska super-konservativa »Berli tidende«, sum tey nos! DRSKE bæði helst hava sum hugmyndafreðisliga fyri- mynd. Hetta áttu blaðmenn »Sosialsins«, harav hin eini er fyrrverandi íslands- búgvi, at vitað. Eru tað slíkar kreftir í grannalond- unum, sum »Sosialurin« helst vil arbeiða saman við? Eftir mínum tykki er tað meiri sjúkratekin enn reklama í tí, at super- konservativ blød i granna- londum taka tidindaflutn- ing »Sosialsins« sum góða veru. Tad merkir, at tíðinda- flutningurin er steðuleys- ur, (»objektivur«), at hann kann brukast i borgarligu býttisgerðingini av fólki, og at hann er uttan allan merg og alla megi. Um tit vilja hava hugsandi fólk at halda »Sosialin«, so mugu tit finna aðrar reklamuhættir og aðrar felagar í eðrum londum. N.N. Nabel Neistin Eykaaðalfundur verður á Hotel Havnia månakvøldid 21/4 kl. 19.30. NEVNDIN