leygardagur 19. apríl 1980síða 7

kø: Nr. 30 — 19. april 1980 Røda, sum Jaspur Petersen helt å græk- arismessuhaldinum Klaksvik Få Steðgið náttúru- dálkingini! Samstundis sum vit skulu liva av náttúr- Tað er á Grækarismessu 12. mars at okkara tjóð- fuglur Tjaldrið aftur kemur til landið. Hann var her í fjør summar, og hevur hann nú meðan veturin hevur leikað á hjá okkum, ferðast í heit- ari londum og kemur nú aftur við boð um summ- ar og ljósari tíðir. Oll kenna vit hvussu tíðin fer, telja dagarnar, síggja tað hava hug at vára, kenna fløvan av sólini í heglingsælingum, hóma grasið spretta og hoyra hvirlurnar, aftan á silvitni og logn. Tá vit so knapp- liga ein dag hoyra tað klára og hvella ljóði frá tjøldrunum, síggja teirra kimliga flog og teirra vøkru litir, er okkum greitt, at summar av álv- ara er í nánd. Á hesari árstíð, hvar náttúrukreftirnar vísa seg frá øllum síðum í so skjótum umskifti, at alt uni, so skulu vit eisini liva við náttúruni at soleiðis er tað eisini innan menniskjalig við- urskifti. Vit kunnu ikki gera met um eitthvert virði, eina kenslu ella eina gerð, uttan at vita virðið á tí beint mótsatta eisini. Summarið verður mett við vetrinum sum mál og umvent Vit kenna best gleðina út frá kunnleika til sorglyndi ella sorg, kærleiki og hatur standa og viga á eini hvassari egg. Tað, sum ger at vit á grækarismessu, tá ið vit fyri fyrstu ferð á árinum hoyra og síggja tjaldrið, kenna okkum odna um hjartað, er vitanin um tað eitt summar hevur at bjóða. Vit minnast, tá ið vit fóru upp í fjøllini, hvussu friðsælt og hvirt tað var at síta og hyggja út yvir land og bý. Ljóð- ini, okkum náddu, kend- ust ævintýrlík, og okkara hugflog fekk eina heilt sosialurin sveimadi vida um og ongastaðni og tær inni- ligu kenslur av fridi og vakurleika nomu við tað guddommiliga. Vit gleða okkum til at flota bát og kenna fugla- lívið og sjónáttúruna. Eg kundi hugsað mær at vit eisini her taka undir við tí vaksandi ansi, sum tykist vera millum fólk fyri at varðveita alt fugla- lív bæði á landi og sjógvi. Vit eru greið yvir at vit liva í eini tíð, hvar ið effektivitetur hevur verið loysunnarorðið. Úr- tøka hevur verið bundin at vaksandi effektiviteti. Skilamenn runt um allan heim rópa nú varskóð. Tað ræður um at ansa sær. Dålkingin, sum fylgir við tí effektivisre- ing, sum er farin fram tey seinastu 20 árini, er sanniliga líka effektiv. Fleiri oki í heiminum eru oydd nú fyri alt liv reinum sjógvi og reinari luft sum nakar, lat okkum gera tað vit kunnu fyri at varðveita náttúruna í tí líki hon varð okkum givin. Tað må vera okkum púra greitt, at samstundis sum vit skulu liva av náttúruni, so skulu vit eisini liva við náttúruni Vit minnast gledis- letur úti í haga og bø, angandi blómur og fugl- anna sang. Serliga rennur fram fyri meg í huganum teir tjaldurs flokkar, sum á nýslign- um teigi tvassaðu í hoyn- um og pikkaðu sær maðkar. Hetta at hava bein uttan fyri húsini, hevur verið vanligt í Fer oyum. Í Klaksvík hevur fólkaveksturin verið stórur og tørvurin eftir grundstykkjum ovurstór- ur. Ein trødin fyri og onn- ur eftir verður legd út til grundstykkir. Fyri fáum Síða 7 nakað sum fall mær í huga. Hann segði, at tann føroyski bøurin, teigarnir, er nakad av ti vakrasta og mest før- oyska vit eiga. Græsvøll- ir eru kanska vakrir, men teir eru at síggja í øllum ødrum londum eisini. Eg hevði áðrenn eg hoyrdi hetta. ikki rættiliga givið mær far um hetta, men havi síðani hugt gjøllari og sannast má tað av álvara, hvat er vakrari í Klaksvík enn Gerdabøurin? vakrari enn bøurin? Tað skal vera mitt ynski, at ikki bert vit og okkara ættarlið, men eisini komandi ættarlið í Klaksvík koma at uppliva og síggja ba við feroyskum teigum, kenna angan av nýslign- um hoyggi, síggja tjald- ursflokkarnar millum sáturnar og hava kenslu hvat er Ussaia- grindum av einum av okkara mætastu skaldum, Mikkjal Dánialsson á Ryggi. ið sigur: Aftur birtis lív á landi! Eg sá tjaldursflokk á sandi, og eg mátti flóna við, sitandi á øðrum beini, titandi á fjørusteini låtu tey sítt gamla kli. Boð tú bert mær nevi reyða, foldin upp av vetrardeyða vaknar nú til ljós og vár Hvat man teg úr pálmalondum draga norð at kuldastrondum manga túsundatala ár? Birkilund og blomsturgarðar lerkasongur uggar aðrar. lítið hugar okkum teim, stillar ikki sáran longsul ú ; : Á ; — rósugarður tykist stendur greitt fyri aðra dimensién, slappúr bæði á landi og sjógvi. mánaðum síðani hoyrdi av víddum og opnum eki fongsui okkum í minninum, tí fjøtrada, jarðbundna Vit sum liva mitt úti í At. eg ein av okkara mæt í okkara egna býi. Lat einans Føroyar er kemur ein at hugsa um, hugsunnarhátti, hugurin = lantshavinum, við so astu listamonnum siga meg enda við trimum mítt heim! frið<. Men nú verða so teir friðelskandi samráðingar- menninir og teirra viðhaldsfólk bangin — tí so bókstaviligt skuldi teirra prát um vápnadubb- ing ikki takast. Eitt er at samráðast um at spara bumbur ella jagaraflogfer her og har fyri at tekkjast almenninginum. Men frið fyri allar tíðir? Nei, tí hvat skulu vit so brúka oøll vápnini til? Mótvegis hesum harrum meina vit kvinnur tað av álvara. Vit ynskja frið — fyri okkum sjálvar og okkara eftirkomarar. Ti Kvinnur fyri friði umtala altíð er, tá teir harra politikarar hava fundir um avmarking av kjarnorku-vápnum ella friðartingingar. Legg til merkis, hvussu álvarsligir hesi menn í fínum klædn- ingum við teirra fínu top- secret-líknandi dokoment- mappum síggja út. Við passaliga álvarsomum rukkum í pannuni svara teir teimum >bekymraðu- tíðindamonnunum frá út- Ein fatal »feilinvestering« soleiðis eitur ein rørsla, sum hevur sett sær fyri at samla so nógvar undir- skriftir sum gjerligt móti ti meiningsleysa fyri- brigdinum, sum verður nevnt kríggj. Hetta tiltak verður kritiserað og gjert til láturs bæði frá hegru og vinstru í politikki. Tey siga >tað nyttar onki< ella „Hvat billa tær sær inn« ella >Hvat halda tær seg vera«? Havnin skal i komandi fíggjarári nýta nógvar pening — 100 milliónir. Fíggjarætlanin er legd, og skattaprosentið sett til 18, 2,5 prosent hægri enn í fjør — eitt risalop! man hetta ikki vera met? Hvat skal hesin pening- ur nýtast til? Skal hann nýtast til at loysa ein- hverja fíggjarkreppu? Tað letur ikki til. Eftir hvat lendsku ræðsluni fyri »at missa andlit“, ikki vilja steðga, tí teir hava longu brúkt 7,5 milliónir til pro- jektið, og vilja tær fara fyri skeytið, um steðgað verður nú. Hetta vil sjálv- andi vera »beklagiligt«, men eg hugsi, at verður ikki steðgað nú, so koma Havnar borgarir at missa nógvar 7,5 milliónir At tann nýggi svimji- kann nýta hann? neyvan tey við låg- og meðalinn- teku, sum eisini skulu gjalda 18 prosent í komm- unuskatti og afturat hava eina stóra lánibyrðu at dragast við, hvers renta eisini hækkar munandi. Endin kann lætt verða tann, at tað, at fara at svimja. verður roknað sura »statussymboøl«. Sum tíðirnar eru í dag. Tá átti ikki at undrað varpi, sjónvarpi og vil eg heita á allar, sum frættist frá býráðnum hviurin verður ein perma- hava vit í Havn ein nakran, at eitt tiltak, sum bleðum. Legg merki til, at enn ikki hava skrivað Skal ein stórur partur av nentur stórur útreiðslu- svimjihyl, sum er væl kvinnur gera, verður illa hesir menn enntá fáa undir, at gera tað. Tað hesum peningi nýtast til postur á fíggjarætlanini nýtiligur nógv ár fram móttikið. Ta vanligu van- Nobel-fridarheidurslønir snýr seg her ikki um at %t gera ein svimjibyl fyri, hjá Tórshavnar komm- yvir, um hann varð inni- virðingina fyri øllum, sum fyri teirra >„Keisarans vera fyri ella ímóti einum Sum skal verða størri enn unu, er eyðsæð — spyr lokaður. og anners »fasili- kvinnur gera og hugsa, klædna--lótir. ella eðrum stórveldi. her tann, sum klaksvíkingar bert klaksvikingar! Tad er tetirnire eitt sindur betur kenna vit uttanat Nú hendi so tað. at snýr tað seg um at fáa DYgdu sterri enn tann í nóg dýrt at svimja sum er, røktir Atburðurin hjá teimum, nakrarkvinnur — vónandi meguleika fyri at liva í Havn! um ein skal svimja reglu- Eitt annað legið tykir sum eru ímóti, kann verða vit fleiri milliónir til friði saman við børnum Ein fatal feilinvester- liga. Tåtann nyggi svimji- mær tann parturin av kanska brúkast sum læri- endan — tóku hesar menn okkara. ing, sum byrådid eisini hylurin er komin, man Ringvegnum vera. sum stykki hjá summum: legg upp á orðið. Tær siga hevur viðgingið, men sum neyvan verða bíligari. og gongur fram við Oyggjar- | US 7; 5 } : »Vit krev ; t rsakað tí stur- hver verður tað tá, sur , til merkis. hvussu nógv simpelthen: »Vit krevja Asta eir. orsakað tí eystur 1ver ður tað t m Framhald á siðu #7 ” .