leygardagur 3. august 2002síða 3

4 Nr. 146 - 3. august 2002 Nr. 146 - 3. august 2002 5 100 ár eru síðani Martin Joensen, skald, var føddur í Sandvík. Hann er ein av stóru rithøvund- um okkara, ið sera væl hevur lýst samtíð sína, slupptíðina, fólkini, føroyingin og ikki minst hevur hann givið teimum rúm, ið liva á lívsins skuggasíðu. Á Lista- stevnuni fer Hanus Kamban at halda fyrilestur um Martin Joensen BÓKMENTAFRØÐI Dagfinn Olsen Nakað herfyri var hátíðar- hald í Sandvík í samband við, at 100 ár vóru liðin síðani Martin Joensen var føddur. Martin var úr Sandvík og starvaðist eisini sum lærari har, til hann seinni fór at starvast á Tvøroyri. Við hátíðarhaldið í Sand- vík las Álvur Enni, lærari, ein fyrilestur, sum pápi hansara, Johs. Enni, hevði um skaldið fyri eini 20 árum síðani. Steinbjørn B. Jacobsen, skald og bygda- maður Martins, las minnis- yrking og Hanus Kamban hevði fyrilestur um lív og skaldskap Martin Joensens. Listastevnan tekur nú við og Hanus Kamban fer at halda fyrilestur á Lista- stevnuni um Martin Joen- sen, sum er ein av týðandi varðunum í føroyskum skaldskapi. Eikin í skaldaskógvi okkara Við hesum orðum mintist Petur M. Dam Martin Joen- sen í minningarorðunum um høvundan. Teir báðir vóru vinmenn og vinalag var húsana millum, tá Martin kom at starvast á Tvøroyri. Í fyrilestrinum hjá Han- usi Kamban verður greitt frá høvundans uppvøkstri og andaligu fyritreytum. Verk verða umrødd og komið verður inn á per- sónslýsing, bygnað, mál- burð og samfelagslýsing og mun í stíli millum tær báðar bøkurnar Fiskimenn og Tað Lýsir á Landi. Greitt verður frá hansara politisku og samfelagsligu áksoðan og hugsanum um mentan, átrúnað og ment- anarpolitikk og einstak- lingar, sum teir komu til sjóndar í hansara virki sum blaðstjóri og blaðmaður. Martin var eitt skifti blaðstjóri á Sosialinum. Mannakennari Hóast Martin ikki gav so nógvar bøkur út, so er tað, ið út er komið, alt varðar í okkara skaldskapi. Og før- oyskir skúlanæmingar kenna allir skaldskapin. Við teimum báðum skaldsøg- unum Fiskimenn og tað lýsir á Landi, vann Martin Joensen sær sess millum fremstu høvundar í okkara ungu bókmentasøgu. Hann heldur seg til veru- leikan. Samtíðina. Lýsur slupptíðina út í æsir, eins og bygdalív, vinnulív. Per- sónslýsingarnar eru framúr eins og lýsingarnar av sam- veruni manna millum. Tá Fiskimenn kom út skrivaðu William Heinesen og Heðin Brú í viður- kennandi ummæli m.a., at "Martin Joensen er psyko- log…". Og teir ráða fólki til at lesa søguna, sum teir meta gløgga og sera bein- rakna. Sum bert ein manna- kennari kann gera tað. Skuggasíðan Steinbjørn B. Jacobsen sigur í Varðanum 1978: Søgur Martins lýsa ofta fólk, sum frá føðingini og kringumstøðunum eru sett at liva á lívsins skuggasíðu. Skaldskapurin Hjá Mart- in Joensen vísir okkum ymsu eginleikarnar hjá okkum menniskjum. Heðin Brú sigur m.a. í fororðinum til "Klokkan Ringir": Beint sum Martin fór at royna seg sum søgu- skrivari, var tað eyðsýnt, at her var ein pennur, sum var út yvir tað vanliga. Hann lýsti fyndugari og sá gjøllari enn vit onnur. Málbrúk hansara skar í tann líkasæla lesaran og fekk hann at siga fyri munni sínum: Aha, soleiðis skal tað sigast. Fyrilesturin um Martin Joensen verður í Norður- landahúsinum mánadagin tann 12. august. Fyrilestur um skaldið Martin Joensen á Listastevnuni Stutt um Martin Joensen Martin Joensen føddur 19. apríl 1902, í Sandvík. Giftur Linu Bjørgheim úr Havn. Læraraprógv 1926, lærari á Økrum, Víkarbyrgi, Sandvík og Tvøroyri (1944-64). Skrivaði greinar og stuttsøgur í bløð og tíðarrit og barnasøgur í barnabøkur og bløð. Útgávur 1946: Fiskimenn (skaldsøga) 1949: Útrák (stuttsøgur) 1952: Tað lýsir á landi (skaldsøga) 1962: Klokkan ringir (stuttsøgur) 1977: Heimadoktarin (stuttsøgur) 1977: Gamli maðurin og varðin (stuttsøgur) 1962: Heiðursløn M.A. Jacobsens fyri Klokkan ringir, Tað lýsir á landi, Útrák og Fiskimenn. Martin Joensen andaðist 25. desember 1966. Tá 100 ára hátíðarhald var í heimbygdini hjá Martin Joensen, helt Hanus Kamban fyrilestur um skaldið. Í samband við Listastevnuna heldur Hanus Kamban fyrilestur um Martin Joensen í Norðurlandahúsinum Mynd: D.Olsen Martin Joensen, rithøvundur Tey, sum í vikuni hava fingið svar frá út- búgvingarstovnum í Danmark og aðra- staðni uttanlands, skulu nú gera seg til at flyta av landinum og byrja eitt nýtt lív sum lesandi. Sunnu- dagin fara nøkur av teimum, sum í løtuni lesa uttanlands, at greiða teimum, sum ætla sær undir lestur, frá um lívið sum lesandi uttanlands á árliga pisufundinum hjá MFS LESTRARVEGLEIÐING Ingrid Bjarnastein Á hvørjum ári fara ungir føroyingar í stórum tali av landinum í lestrarørindum. Onkur ætlar sær bara eitt styttri skeið í útlegd, meðan onnur ivast í, um tey munnu fara at venda aftur. Ofta kann tað tykjast møtumikið at siga farvæl til tað kenda og trygga og flyta av landinum, og hjá ikki so fáum av teimum pisunum, sum komandi mánaðin pakka klæðsekkin, merkir lestrarbyrjanin eisini, at tær skulu flúgva úr reiðrinum hjá foreldrunum - nakrar fyri fyrstu ferð. Tá pisurnar soleiðis skulu til heilt nýggjar um- støður, reisa nógvir spurn- ingar seg, og sunnudagin fara umboð fyri Meginfelag Føroyskra Studenta (MFS) at royna at svara hesum sum frægast á árliga pisu- fundinum, sum felagið skipar fyri. Á Platform Í ár verður pisufundurin hildin í hølunum hjá Havn- ar Klubba, har diskotekið Platform heldur til. Á fundinum fara umboð fyri Meginfelag Føroyskra Stu- denta (MFS) at greiða frá um, hvat tað inniber at flyta uttanlands og byrja eina útbúgvingarleið har. Á skránni eru millum annað íbúðarviðurskifti, stuðulsskipanir, herskylda og annars mannagongdir og reglur, ið eru umráðandi at kenna, tá ein byrjar á út- búgvingarstovni uttan- lands. Ymiskt er hvussu nógv pisurnar hava sett seg inn í viðurskiftini hjá teimum lesandi niðri, og tí verður eisini høvi hjá fundarlut- takarunum at seta MFS- umboðunum spurningar bæði á fundinum og eftir fundin. Flest til Danmarkar Hjá nógv teimum flestu føroyingunum, sum velja at fara uttanlands at nema sær útbúgving, gongur leiðin til Danmarkar, og tí fer pisu- fundurin fyrst og fremst at snúgva seg um viðurskiftini hjá teimum, ið fara á danskar útbúgvingarstovn- ar. Men Altjóða Skrivstov- an, ið ráðgevur føroying- um, ið fara út um ríkið at útbúgva seg, verður eisini umboðað á fundinum. Umframt støðugt at ar- beiða fyri at verja rættind- ini og betra umstøðurnar hjá føroyskum lesandi, hev- ur MFS tríggjar skrivstovur í Danmark, sum allar veita føroyskum lesandi veg- leiðing. Høvuðsskrivstovan liggur í Keypmannahavn, og hinar báðar liggja í ávikavist Århus og Odense. Harumframt roynir MFS at fjálga um frítíðarlívið hjá teimum føroysku lesandi í Danmark við at skipa fyri tiltøkum av ymsum slag so sum kjakfundum, konsert- um og dansi, sigur MFS í tíðindaskrivi um pisufund- in. Pisufundurin hjá MFS er ein fastur táttur, sum hvørt ár savnar ein stóran part av teimum, sum um ólavsøk- una hava fingið játtandi svar um upptøku frá út- búgvingarstovnum uttan- lands, og nú fyrireika seg til at fara av landinum at nema sær útbúgving. Pisufundurin verður á Platform í morgin, sunnu- dagin, klokkan 19.00. Greiða pisum frá um lestrarlívið C M Y K 5 4 Mazda Demio 1,3 LX silvur, 4 hurðar, 5 gear, árg. 04/00 Honda Accord 2,0 EX reytt, 4 hurðar, 5 gear Fiat Brava GT 103 HK reytt, 3 hurðar, 5 gear, árg. 07/99 Ford Escort HB 16v reytt, 5 hurðar, 5 gear, árg. 10/96 Renault Megane 1,6e reytt, 5 hurðar, 5 gear, árg. 12/96 Mazda B2500 4x2 StandardCab blátt, 2 hurðar, 5 gear, árg. 02/97 Mitsubishi Pajero 2,5 Turbo Diesel grønt, 4 hurðar, 5 gear, árg. 08/88 Mazda B2500 RegCab 4x4 DX reytt, 2 hurðar, 5 gear, árg. 04/98 Toyota Hi Lux 4x4 dx blátt, 2 hurðar, 5 gear, árg. 10/88 Mazda 323 p 2,0D LX Reytt, 2 hurðar, 5 gear, árg. 06/98 Mazda 626 S 2,0i GLX reytt, 4 hurðar, 5 gear, árg. 02/02 105.000,- 105.000,- 59.000,- 59.000,- 110.000,- 110.000,- 70.000,- 70.000,- 80.000,- 80.000,- 119.000,- 119.000,- Mazda B2500 RegCab 4x4 DX reytt, 2 hurðar, 5 gear, árg. 04/98 119.000,- 119.000,- 72.000,- 72.000,- 35.000,- 35.000,- 53.000,- 53.000,- 110.000,- 110.000,- 92.000,- 92.000,- sýnaður 09/01 sýnaður 02/02 sýnaður 09/00 Premazy er aftur á goymslu eisini eru nýggir bilar á goymslu Avsláttur uppá ein góðan brúktan bil hesa vikuna Vælkomin inn á gólvið Tilboð: frá Dekksøluni Keyp 4 GJALD FYRI 3 Íroknað áseting og balansering BERG MOTORS · 31 35 35