mikudagur 30. apríl 1980síða 7

flagg mátti í merki okkara. gongdina í kann leggjast í hesar litir Trinnir litir Seguna um flaggið kenna flest øll — um trupulleikar- nar, eila verkini, ið hetta gjøgnum áðrenn tað sá dagsins ljós og varð viðurkent sum Á hesum sinni verður ikki nomið við hesum máli, men meira við litirnar, ið flagg okkara er sett saman av og tann symbolikk, ið Flaggrøda, sum Frits Johannesen, lærari, listamaður og bygdaráðslimur, helt á Muntra í Fuglafirði flagg- dagin Frits Johannesen Hviti dukurin borg- anin fyri reinleika og fagurleika nevndur. Hesin listamadur nýtti ofta í sínum persón- lýsingum ein reyðan lit í hondum og andliti. Aftanfyri lå ein djúpari meining við hesum liti. Lit- urin bar boð um ta arbeiðs- somu kvinnuna og tann arbeiðssama mannin. ikki skerst burtur, at við hondunum verður skapað. Tað var júst hetta, ið Hans í Mikladali og fleiri við honum, bóru boð um, tá ið teir settu lýsingarnar á leriftið. Legið kann tað tykjast, at hesin litur eisini Trinnir eru litirnir í flaggin- um. Innan listina tulka mong talið trý sum nekur. Hóast 45.000 fóik eiga hetta flagg. so er hetta tal heidur stórt, men samanbera vit okkum við grannatjóðirnar, so eru vit fáment í mun til teirra. Um henda saman- bering fer fram, so eru vit nekur, ið eiga hetta merki við tí reyða, bláa og hvíta litinum. Tann reyði liturin Tann reyði liturin inni í krossinum, hevur mangar vinir; men ikki verður her farið út í æsir við hesum liti, men taka heldur eina støåu, har øll kunnu vera við í pråt- inum og tankagongdini. Mær rennur í huga lista- mannin Hans Hansen av Mikladali — Hans í Mikla- dali, sum hann vanliga varð er at finna í andlitinum sum t.d. í myndini, ið ber heitið: Bátasmiður, Jákup bóndi. Eitt heilt lív við stríði og strevi setir spor eftir sær. Tað vita flest øll at tílík spor síggjast eins væl í hondum sum í andliti. Tá ið tú sær hesa mynd, verður eitt heilt mannalív endurgivið í stroki, linjum, flatum og lit- um — eitt lív sum hevur evnað, skapað og bygt upp. Vit kunnu blíva við at nevna orð og setningar, ið tulka tað, sum hesar hendur — hesar reyðu hendur hava út- int. Tað vældæmda andlitið, sum eyguni steðga sina mest við, er sega í sjálvum sær, men tað er eins og andlitið og hendurnar eru lív og sái. Tær reyðu hend- urnar og tað vældæmda andlitið spinna tankar í huga tínum, eins og var tað ein góð yrking, eila ein góð bók tú legði á borðið og ásannaði dygdina, góðskuna, sum sina keldu til at ein sjålvur vildi skapa øitt ella annad fyri hetta land og fólk, so at tað ein dag í andlitinum komu at standa eyðkenni, sum varð eitt samljóð við tað góða, sum hendurnar avrikadu. Tann blái liturin Vit nærka okkum tí bláa litinum í flagginum. Tann blái liturin verður ofta skýrdur fyri at vera tann kaldi liturin. Stendur tú í millum tann bláa og tann reyða litin, er tað eins og at dyrgja ímillum vindar — teir eru ikki í slekt hver við annan, men hóast tað, so eru teir í flaggi okkara, og væl er vait at seta teir hvenn ímóti ødrum. Aftur verður ein lista- maður nevndur. Á hesum sinni verður tað hin heims- gitni listamaðurin Picasso. Sagt verður um hann, at hann eina tíð sinans málaði við bláum liti. Frá hesi tíð er ein mynd, ið einans er blá. Er nakað skil í tí bert at smyrja blátt útyvir blátt og geva tí heiti: blá atmosfera? Tá id vit síggja sama bláa litin í flaggi okkara, gerast vit heit um hjartað... kenni meg orna gjøgnum menu og merg... verða stolt yvir at hesin litur er at finna í flaggi okkara, men hitt — ein blá mynd, er so burtur við, at einki skil er í tílíkum fram- burði. Men er tað so í veru- leikanum? Fólk, sum hava sæð hesa mynd — staðið framman fyri myndini — hava kent tað duldarfulla — tað myst- iska, sins væl í hesum måln- inginum, sum í øllum hinum, hvar hver linja og hver flata er væi skiljandi. Einklari kann eingin mynd gerast enn at brúka ein lit. Men í hesum einkla vørrin- um verða breytir lagdar í huga tínum, sum samskipa teg og málningin. Her fara nakrir íðukálvar at mala, sum hjálpa tær at finna veg út ímillum henda bláa litin, eins og var tað ein rúmdar ferð, eila bara tað at start varð út í millum stjørnurnar eitt vakurt heyst eila vetrarkveld, har tankar okkara meta ti ævinliga skaparverkinum. Tankin fer so ljóðleysur avstað — fær so ovurhonds ferð, at vit ikki kunnu fylgja honum til síðst. Viðgangast må, at av hesum aimåttuga skapara- verkinum skilja vit lítið og einki av. Í hesum aifabeti eru vit kanska komin til lítla b. Eitt vita vit, at tað skulu mangar reyðar hendur til fyri at loysa gátur. sum suða út og inn í hesum bláa dýpinum. Myndin hjá Picasso hevur sína ávirkan - hevur sina sål, sum so stillisliga dregur andan í tí »Verdens« og daniserings løn Til kære hr. »Medlem af H. Sjonvarpsfelag« (Hvorfor det færøske navn???) i Sosialen den 22. mars Jeg respekterer inderligt Deres indre begejstrelse for danske udsendelser i TV som f.eks. »Hopla«, »Kontrapunkt«, »TV- aktuelt« (Aktuelt for hvem?), »Matador«, »En by i provinsen«, »Sport i galop« og så videre, blandt andet dansk dukke-hallop. De — efter Deres sprog at dømme (hvis ikke Cray- onist) — er dansker — er disse udsendelser uden tvivl yderst relevante for Dem og Deres nationale identitet og kultur. Men hvorvidt de er lige vedkommende for en nation af en helt anden kultur og samfunds- mæssig sammensætning — det er et andet spørgs- mål. Det ville være lige relevant, hvis Danmarks Radio Fjernsyn ville være dagligt fyldt af udsend- elser om færøske forhold. (Og af den mest dårlige og forpoppede del af vores importerede kultur). Nu er det jo sådan, at danskere generelt lever i et forunderligt — social- psykologisk kompleks einkla blåa litinum, sum so åvirkar okkum å ein duldar- fullan hått. Hugsandi er nu, at hin blái liturin í flaggi okkara er blivin eitt sindur heitari. Hann sigur eitt sindur meira. Samanum- tikið kann sigast, at tað man vera fáur litur, sum tann blái, ið er í lofti og í sjógvi, ið goymir meira av bæði ioystum og óloystum fyribrigdum. Tann hvíti liturin Dúkurin í flaggi okkara er hvítur. Hesin litur er sera viðbrekin. Hann dálkast skjótt og skjótt sæst hótta- fall á honum. Hann umboðar reinieika. Hvussu mangan verður ikki tíkið til... hvítt sum fossurin, hvítt sum brimið og hvítt sum kavin, eila sum tað stendur í flaggsanginum: men hitt hvíta er fossur, brot og vetrarsins ljóð. Ég hugsi næstan at neyvan fyrr í seguni er talað og skrivað meira um tað, at halda náttúruna reina enn júst í okkara tíð. Tað er eins og henda ættin tíggjar sær sum um hon var tann seinasta á Guds grenu jerð. Tað, sum teir gomlu hildu reint og røktu sum sína egnu sål, geva vit ongan rætt og ongan sóma. Tikið plagar at verða til, at kettan segði frá hvussu inni var, í tí týdninginum at overfor deres kolonier. For det første er grønlandske plader og grønlandske radioudsendelser en slags kompensation for denne ophobede kulturelle kompleks-følelse blandt følelsesmæssige — kultur- snobbere i Danmark. Der- for fylder man radio og TV og «plademarkedet med materiale næsten hver dag om »grønlandske« forhold. Det er »in« blandt venstre- orienterede at spille »grøn- landsk« musik, lige fedt om teksten handler om Síða 7 ikki var reint innandura. Feldurin var hareftir — døkkur og litfarin. Taka vit alt undir eina heild, stendur illa til við hesum alheims feldinum, at tann kettan, ið gongur innandura í hesum veraldarheimi, hon má sum frálíður hava ein feld, sum tekkist fáum. Soleiðis er gongdin higar til í hesum ráki, og tað vísir seg at vera tungt at vinna burtur úr stronginum Vónina siga vit. og at vóna tað hava vit loyvi til Tað sum dálkað verður bæði timiliga og andaliga av okkum, må ein dag fåa ein enda, so at tað sum er hvítt — tað hvíta í dúkinum í flaggi okkara, er ein borgan fyri reinleika og fagurleika á øllum skjum. Feroyingar hava til ailar tíðir verið eitt arbeiðssamt fólk, sum ikki hevur aftrað seg fyri at farið út á tað bíáa dýpið við nótini — og bjarga til dagligt breyð og kent til reinleika sum sitt fólk, ið altíð dugdi hógv í orð og tai, atburði og háttalagi. Verður hetta at ráð okkara millum so verður okkara mentan eins rein og skar sum fossurin, brimið og kavin. Tá kunnu vit vinda flagg okkara í húnar hátt og siga: vit við tær stinnir avstad'! stevna Frits Johannesen humbug og mor og far, og om musikken er hentet fra USA eller engelsk »punk« Og »mindretal i - udsendelsen r traditionelt fyldt danskeres komplekser overfor deres behandling og kulturelle voldtægt af den grønlandske kultur Nu voldtager danskere også den færøske kultur — gennem et gennemført dårligt, stjålet video-pirat TV. Og så skal de sågu også forsvare dette pirat nord« med Framhald å sidu 14