mikudagur 7. august 2002síða 5

8 Nr. 148 - 7. august 2002 Nr. 148 - 7. august 2002 9 Bartal Nolsøe Poulsen hevur fingið neyðugu fíggingina, soleiðis at hann kann fara vesturumhav á kenda skúla MIT at ganga. Talan er um góðar 285.000 krónur, ið Bartal hevur fingið ÚTBÚGVING Ragnhild Ellingsgaard Heri á Rógvi Komandi hósdag fer Bartal avstað til USA, har hann byrjar skúlagongd sína á víðagitna og vælumtókta skúlanum Massachusetts Institute of Technology. Skúlin liggur beint uttan- fyri Boston í Massachus- etts, og er ein av teim fremstu í øllum USA. Samstundis hevur skúlin eitt tætt samstarv við Har- vard, sum flest av okkum kenna. Hetta viðførir, at Bartal, eftir fyrsta skúlaárið á MIT, uttan trupulleikar kann flyta skúlagongd sína yvir á Harvard. Sosialurin skrivaði fyrr í summar um hendan unga føroying, sum nú rættiliga fær seg royndan á einum skúla, sum er betri enn teir flestu. Ein slík skúlagongd er sera kostnaðarmikil, og tá hevði Bartal enn ikki fingið nakra fígging til vega, sum kundi hjálpa honum á vegnum. Men gjøgnum eitt tætt samstarv við skúlan gjøgn- um alnótina hevur Bartal fingið skipað soleiðis fyri, at hann fær fígging veitta gjøgnum alla skúlagongd- ina. 285.000 krónur At fara undir víðari lestur á einum so víðagitnum skúla sum MIT er ikki bara sum at siga tað. Hvørt skúlaár kostar um 300.000 krónur, og hetta skal sjálvandi gjaldast, um tú vilt halda fram á skúlanum. Tó hevur skúlin eitt so- kallað sentur, har næmingar kunnu søkja um at fáa fígging, soleiðis at teir ikki skulu gjalda alla skúla- gongdina sjálvir. Bartal hevði hoyrt um hendan møguleikan, og setti hann seg í samband við sentrið, tá hann fekk at vita, at hann var sloppin gjøgnum nálareygað. – Seinastu tíðina havi eg gjøgnum alnótina havt eitt tætt samskifti við sentrið, og fyri tveimum vikum síðani fall tað síðsta upp á pláss, greiðir Bartal frá. Gjøgnum sentrið á skúl- anum hevur Bartal fingið fíggjað umleið 280.000 krónur hvørt skúlaár. Hetta merkir, at sjálvur skal Bar- tal einans gjalda um 15.000 krónur fyri hvørt árið. – Tað ger tað sjálvandi mundandi lættari fyri meg, heldur Bartal. MIT er sum sagt ein av fremstu skúlunum í øllum heiminum, og tætta sam- starvið við Harvard hevur eisini ført við sær, at nógvir næmingar hvør t ár søkja um upptakilsi á skúlanum. Møguleikin fyri at sleppa inn er av tí sama ikki av teim størstu, men 20 ára gamli Bartal úr Froðba er sloppin innum. Hann er samstundis møguliga tann fyrsti føroyingurin, sum fer á henda kenda skúla. – Eg veit um ein dana, sum gongur á skúlanum nú. Men skúlin visti ikki um nakran skrásettan føroying at siga mær, so møguliga eri eg tann fyrsti, sigur Bartal. Nógvar fyrireikingar Hóast Bartal hevur fingið fíggjarligu viðurskiftini av- greidd, so er tó nógv annað, ið eisini skal gerast. – Í fyrstani hugsaði eg mest um at fáa fígging. Tá eg so hevði fingið hana, kom eg í tankar um so nógv onnur viðurskifti, sum eis- ini mugu fáast upp á pláss, áðrenn eg fari avstað, greiðir Bartal frá. Millum hesi eru at fáa til vega nýggjan sjúkrakassa, flyta bústað og nógv smærri viðurskifti. – Ein fær ikki rættiliga fyrireika seg til at fara avstað, tí alt virkar so ókent. Hetta er ikki sum at fara til Danmarkar, sigur Bartal. Sjálvur væntar Bartal, at eitt rætt kultur-sjokk bíðar honum, tá hann lendir í USA. – Men tað verður uttan iva sera spennandi eisini, heldur ungi maðurin úr Froðba. Fólkini rundan um Bartal fylgja eisini spent við í øllum fyrireikingunum, og nógv venda sær til hansara við ymsum spurningum um snarligu fráferðina. – Tey flestu hava hoyrt, at eg eri sloppin inn á ein so kendan skúla, og tey spyrja so um alt møguligt. Tað er bara stuttligt, greiðir hann frá. Harvard ein møguleiki Um 14.000 næmingar ganga á MIT-skúlanum, og verður Bartal skjótt ein partur av hesum. Eini 1.300 næmingar byrja saman við honum á fyrsta floksstign- um, og teir flestu av hesum búgva eisini á skúlanum. Skúlin er kendur fyri náttúruvísundaligu frálær- una, og er hon eisini orsøk- in til, at Bartal av fyrstani tíð søkti inn á skúlan. Eftir fyrsta skúlaárið ber til hjá Bartali at flyta skúla- gongdina til kenda skúlan Harvard, sum er eitt satt reiður av Nobel-vinnarum. Fleiri av lærarunum á skúlanum hava vunnið Nobel-virðislønir, og mill- um gomlu næmingarnar telist millum aðrar kendar menn eisini Kofi Annan, S.T.-aðalskrivarin. Bartal Nolsøe Poulsen, byrjar á MIT: Skúlagongdin fíggjað 20 ára gamli Bartal úr Froðba leggur hósdagin leiðina til USA, har hann skal ganga á einum víðagitnum skúla Ætlanirnar um ein veruligan føroyskan barnafilm eru nú eitt fet nærri veruleikan- um, eftir at tveir av tungu dreingjunum innan danska films- heimin hava vitjað í Føroyum í góðveðr- inum og hitt før- oysku íbirtararnar. Hóast talan er um film, ið snýr seg um tað yvirnáttúrliga, so tykjast ætlanirnar nærkast veruleik- anum eftir vitjanina FILMUR Dagfinn Olsen Tveir av tungu dreingjun- um innan danska films- heimin eru júst farnir av landinum aftur. Teir hava hitt menninar aftanfyri filmarnar um Trølla Pætur, sum hava ætlanir um ein føroyskan barnafilm, ið skal snúgva seg um ein før- oyskan drong, ið hevur óvanligt tilknýti til tann heim, eingin vanliga sær. Eitt samspæl millum tað náttúrliga og tað yvir- náttúrliga. Stóru donsku nøvnini, ið hava vitjað, eru Hans Hansen, ið m.a. hevur havt ein fingur við í filmum sum »Gummi Tarzan« og »Vil du se min smukke navle« Hann hevur tilknýti til filmsfelagið Zentropa, har Lars von Trier eisini heldur til. Hitt stóra navnið er Ulrik Breuning, ið hevur havt týðandi leiklut í fram- leiðsluni av donskum barnafilmum. Hann er fyrr- verandi stjóri í Nordisk Film Junior. Og hóast hugskotið hjá føroysku stigtakarunum er at fáa lív í aftur føroyska álvaheimin, tann yvirnátt- úrliga heimin, so tykjast ætlanirnar nú hava førkað seg nærri veruleikanum. Sáttmáli ávegis Føroyingarnir, ið hava arbeitt við ætlanini um føroyska barnafilmin, eru klaksvíkingarnir Niklas Heri Jákupsson, Steintór Rasmussen og Jógvan Eliasen. Teir eru eisini menninir handan Trølla Pætur og filmarnar um hann. Í døgunum frá 1. august til 5. august hava donsku filmsmenninir vitjað klaks- víkingarnar fyri at tosa um ætlanirnar og fyri at hyggja seg um í Føroyum. Niklas Heri Jákupsson er væl nøgdur, nú fyrsta vitj- anin hjá donsku films- monnunum er av, tí sam- starvið hevur verið gott, ein fyribils sáttmáli er um at koma undir land, og eggj- anin til at halda fram var ovurhonds stór. – Jú, ætlanin er spenn- andi enn. Áhugin hjá donsku filmsmonnunum var stórur og ein fyribils sáttmáli er ávegis, so vit fáa arbeiðsfrið. Ætlanin nú er, at vit skriva og hava dedline tann 1. oktober og so kann kanska filmur spyrjast burturúr í 2004. Men hetta er long arbeiðsgongd og eg ljóði kanska nakað positiv- ur, men nógvir garðar eru, ið vit skulu uppum, sigur Niklas Heri. Og hann hevur orsøk at fegnast, tí tað er jú ikki bert ein og hvør, ið hevur sýnt áhuga, men stór nøvn innn danskan film. Og hóast nógvar garðar at fara um, so er eingin ivi um, at siga donsku films- menninir seg styðja før- oysku ætlanina, so fara nógv portur upp og nógvar forðingar burtur, sum døgg fyri sól. Góða søgan – Nú leita vit eftir góðu søguni. Ikki tí, tað vit hava gjørt er gott, men vit kunnu altíð leita eftir betri søgu. Vit hava við filmsmenninar tosað um okkara upplegg og fingið góð ráð. – Men arbeiðsgongdin er drúgv og vegurin langur. Vit skulu koma við góðu søguni. So skal áhugin staðfestast hjá donsku filmsmonnunum. So skal handritið skrivast og skal so leggjast fyri Dansk Fims- institut, ið stuðlar við eini 50 prosentum. Síðani skal restin av stuðlinum finnast, greiðir Niklas Heri frá um arbeiðsgongdina. Tungu donsku dreingirnir innan danskan film tóktust sera hugtiknir av tí teir sóu, tá teir vitjaðu ymsastaðir í Føroyum. Og góða veðrið síðstu dagarnar hevur eisini gjørt sítt til, at ein før- oyskur barnafilmur tykist hómast í havsbrúnni. – Nú ljóðar hetta positivt, men vit eru greiðir yvir, at stór vónbrot kunnu koma og aðrar ætlanir kunnu lætt- liga yvirhála, sigur Niklas Heri, sum í hesum døgum spentur bíðar eftir postin- um, tí ein fyribils sáttmáli, ið gevur arbeiðsfrið eitt tíð- arskeið, er ávegis. Hugskotið er ein norður- lendskur barna og ung- dómsfilmur, har ein drong- ur hevur samband við álvar og og yvirnáttúrliga heim- in, ein filmur um kærleika millum ung úr ymsum londum og sambandið og tvístøður millum ung og eldri. Hóast yvirnáttúrliga íkastið, so tykjast føroysku filmsætlanirnr nærkast veruleika, nú tveir kendir danskir filmsframleiðarar hava vitjað og framvegis vís ætlanini stóran áhuga. Í dag verða Norður- lendsku Sjónleika- dagarnir settir og umframt sjónleikir, so er eisini handan av Norðurlendska Dramatikaravirðis- lønini á skránni. Hana fær Jóanes Nielsen handaða fyri leikin »Eitur nakað land week-end?«, sum verður leiktur LISTASTEVNAN Dagfinn Olsen Í samband við Listastevn- una verða Norðurlendsku Sjónleikardagarnir setiir í dag og nógvir leikir eru á skránni. Dagarnir, Nor- diske Teaterdage, verða hildnir anað hvørt ár. Setanin verður í Klingr- uni í Norðurlandahúsinum í dag, 7. august, klokkan 18. Virðisløn Undir setanini verða røður, upplestur, tónleikur og eis- ini verður Norðurlendska Dramatikaravirðislønin handað Jóanesi Nielsen, sum fær hana fyri leikin »Eitur nakað land week- end?« Jóanes Nielsen vann eisini leikritakapping hjá Leikpalli Føroya við hesum leikinum. »Eitur nakað land week- end?« verður eisni leiktur hesar dagarnar og nógvir leikir eru á skránni, bæði í Havn og kring landið. Leikirnir eru Tere, Jo Strømgren Kompani, Noreg. Elektra, Uppsala Statsteater, Svøríki. Hóv- liga, Elektra, Tjóðleikhús- ið, Ísland. Eitur Nakað land Week-end?, Gríma, Føroy- ar. Vinden Viskar, Mast- huggsteatern, Svøríki. Gunnlaug Ormstunga, Teater Pero, Svøríki. Mac- beth, Norðurlendsk verk- ætlan. Kópakonan í leiki og dansi, Dramaverkstaðið hjá Hjørdis Johansen. Føroyski barnafilmurin eitt fet nærri veruleika Trølla Pætur er vanur at standa frammanfyri upptøkutólinum. Nú hava menninir handan Trølla Pætur ætlanir um stóran barnafilm og stór nøvn innan danska filmsheimin hava vitjað í Føroyum og víst ætlanini stóran áhuga Norðurlendsku sjónleikadagarnir byrja Í samband við Listastevnuna verða Norðurlendsku Sjónleikar- dagarnir settir í dag klokkan 18 í Norðurlanda- húsinum C M Y K 9 8