leygardagur 25. oktober 1980síða 6

telf. 147 20. 1 1820 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Utgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Bladmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Frí og fræls SO HVORT valdagurin nærkast verður tað att tíðiligari hvat komandi løgtingsval stend- ur um. Her verða tvinnir lutir í at velja: Borg- arligur afturhaldspolitikkur við tilvildarligari vinnulívsútbygging og stórum sosialum afturstigum ella framtakshugaður sosial- demokratiskur politikkur. Á borgarliga veinginum standa Fólkaflokkurin og Sam- bandsflokkurin sum hava ilt við at semjast um hver teirra er hin mest borgarligi. Hinu- megin stendur Javnaðarflokkurin. OG HVAT vil hetta so siga. Borgarligu flokk- arnir standa fyri eini sokallaðari frælsari út- bygging av vinnulívinum har kapitalkrefturn- ar fáa fríar ræsur, uttan at samfelagið sum heild hevur nakra sum helst ávirkan á gongd- ina. Tað verður ikki gjørdar fløgur har tær tæna landi ella fólki sum best, men við tí eina endamåli, at hver einstøk fyritøka fær mest burturår. Um tad ikki »loysir« seg at halda eini vinnu gangandi í eini ávísari bygd, verður hendan nidurløgd uttan at hugsa um tær óhugnaligu fylgjur hetta kann hava við sær. Ein tílíkur politikkur skapar sentralisering og stórt arbeiðsloysi. Einum stórum arbeiðs- loysi er júst tað borgarliga systemið hevur brúk fyri. Tá vera fleiri um boðið um at fáa arbeiði, og tess størri eftiespurningurin er í mun til útboðið, tess „bíligarik kann fyri- tøkan koyra. — Borgarliga paradísið — har fá eru fræls og nógv eru trælir. HETTA VIL javnaðarflokkurin ikki. Vit kunnu í dag vísa á mong dømi sum bert eru rokkin tí hitt almenna — tú og eg — so dyggiliga hevur lagt til rættis. Hitt almenna hevur stuðla, veitt trygd og tikið initiativ á øllum samfel- agsekjum har hitt privata ikki hevur rokkið. Júst fyri at sleppa undan teirri álvarsligu kreppu sum flestu av grannalondum okkara eru komin í við t.d. stórum arbeiðsloysi. Júst fyri at skapa livilíkindi og trivna hvar í landin- um ein býr. Júst fyri at skapa frí og fræls menniskju. Styðjið føroyskt MÁLGAGNIÐ hjá Fólkaflokkinum hevur grátið síni seltu tár yvir at ferðaætlanin hjá Teistanum ikki hóðar øllum heilsslumonnum okkara. Mál av stórpolitiskum týdningi. Vit hava als einki ímóti heilsslumonnum okkara, men vit duga tó at síggja. at tað ikki skulu vera teir aleina, sum stýra skulu føroyska samfelagnum. Hevur heilsølumadurin útlendska veru at selja, leggur hann líka í um hetta gongur útyvir ta føroyskt framleiddu veruna. Tað er ikki hansara uppgáva. Men hetta er harafturímóti ein samfelagsupp- gáva. Styðja vit ikki føroyskt tryggja vit heldur ikki verandi arbeiðspláss og enn minni skapan av enn fleiri. Styðja vit ikki føroyskt, beta vit ikki um gjaldsjavnan. Tí gongur Javnaðarflokkurin heil- hjátaður inn fyri eini skilagóðari planlegging av vinnulívsútbygging okkara, og vil av ollum alvi stuðla føroyskum ídnaði. AT TYGGJA útlendskar fløtakaramellur livir hitt føroyska samfelagið ikki leingi av. Aftursvar til Olaf Frits: SOSIALURIN Torført at halda vektini tá sambandið kemur til!!! Olaf Frits skrivar í Dimmu 21. okt. — 80, hvussu týdn- ingarmiki!l liberalisman er Hann nevnir eisini, at Svør fki nú hevur valt høgra- stjórn aftaná, sum hann tekur til orða, at hava livað í almennum sosialistiskum oyðslusemi í eitt manna- minni. Hvussu kann Olaf Frits loyva sær at taka soleiðis til orða, tå ið øll vita, hvussu frammarliga Sveríki er mentanarliga, sosialt og ikki minst økonomiskt. Grundin til at Svørfki er so frammaliga er nevnuliga, at Svøriki er tað land í heim- inum, har javnaðarmenn hava sítið longst við ræðið Javnaðarstjórnin megnaði nevniliga at útbyggja og mekanisera ídnaðin uttan at skapa munandi arbeiðs- loysi. Síðani borgarliga stjórnin kom til valdið hevur alt bert gingið niður av brekku. Hetta veit Olaf Frits eisini, um hann hevur fylgt við í blødum og sjón- varpi. Hegraflokkar hava altíð sama framgangshátt. Teir skulu spara, sum jú øll royna. Men tey ið noyðast at beta fyri sparingina, eru altíð tey minnu mentu. Her er aðalmunurin millum javn- aðarpolitikk og sokallaða liberalismu. Olaf Frits sigur eisini, at teir sambandsmenn vilja ikki hjálpa narkotika- vrakum og letidýrum, sum er hansara orðing um arbeiðsleys og sosialar tap- arar. Hetta sleingir hann út, uttan at hugsa um, hví hesi eru vorðin arbeiðsleys og sosialir taparar Eitt er vist, at sambands- flokkspolitikkur fer aldri at beta um arbeiðsloysið, tí at teir siga altíð, at teir ætla at arbeiða fram ímóti at fáa uttanlandsskuldina niður á null, og síðani skal lands- kassin fyllast. Hetta ljóðar ógvuliga gott. Men hyggja vit rundan um okkum, so síggja vit, hvar uttanlands- skuldin er farin. Hon er Gullkorn år Dimmu nevniliga í flakavirkjum, skipum, byggivirksemi 0.s.fr. altso stuttsagt í ar beiðsplássum. Um henda skuld skal niður á null, sær ein og hver, at tað verður stórt arbeiðsloysi her á landi, og tað verður ikki stuttligt hjá teimum arbeiðsleysu, tí sum Olaf Frits sjálvur tekur til orða: »Vit ætla ikki at hjálpa leti- dýruma. Tá ið hetta verður veru- leiki, verður svangligt at vera føroyingur. Tá verður torført at halda vektini, sjálvt hjá monnum sum Olaf Frits. SU-arar Aftaná at hava lisið grein O F. Joensens í Dimmu 21. okt., munnu sambandsveljarar kenna seg í villareiði. Greinin sær sjálvum hevur onga beinagrind, og mótsigur O. F Joensen sær sjálvum í fleiri førum Einastaðni skrivar hann um at hava virðing hver fyri eðrum, meðan hann nærum í sama andadrátti kallar illa fyrikomin fólk vrak (narko) og dýr Eitt gullkornið var tó, har g hann sigur: »Søsialisman er góð i tilafturskomnum londum og til at fáa slik at koma uppundan fátækra- déminum«. Sostatt skuldi sosialisman verið einasta loysn her á landi, sambært sjabbið frá sambandsflokk- inum um at Feroyar eru komnar fíggjarliga á gravar- bakkan. Hóast hettar mælir hann fólki at velja liberalismuna Skiljið hver ið skilja vil. Ein ið ikki skilur Aftursvar til Sverra Midjord Sverri, hver ið er meira per- sónligur í álopum okkara, kunnu lesarnir sjálvir avgera — eg skal í hvussu so er ikki sammeta teg við aðrar per- sónar — hverki livandi ella deyðar Tú sigur, at sannleikin verður duldur, og tað vil eg geva tær rætt í, men hver í dylur, verða vit valla samdir um. Tað, sum eg segði við 14 september, og tú tókst tær tykni av, var bert sannleikin um nakrar av teimum segun- um, ið ganga millum fólk. Hevuðsorsekin til at ment- anarnevndin, ið var vald bygginevnd, ikki vildi hanga við ábyrgdini av øllum, ið fyrifórst, var tann, at tú Sverri åvisti pening (fleiri hundrað túsund krónur), uttan at bygginevndin visti av tí — hetta veitst tú eisini. Svimjihell skulu vit sjálv- andi hava og semja er um at leggja eki av til hana, men hetta er ikki tað sama sum at biða um projekt fyri 18—20 mill. kr. nú uppundir val. Eg haldi, at slíkt má ikki nýtast til valagn — tað kostar skattagjaldaranum ov nógv Vit koma í øllum førum at gjalda fyri tað, ið vit hava biðið um — spurningurin er bert — hvat hava tit í meiri- luta býráðsins biðið um ? Tað danska projektið er eitt luksusprojekt, ið uttan iva takniskt er ófera gott, men tað er ónýtuligt hjá okkum av teirri grund, at vit hava ikki ráð at nýta tað. Tú sigur, at hetta er tað pro- jektið, ið arbeitt verður eftir Enn eitt demi uppá, hvussu lítið tú veit um tað, sum fyri- ferst (ella ert tú ósannferur) — útgravingin verður nýtt, tí hon var jú har og annars er tað í báðum førum talan um eina hell Nei Sverri, eg ætli mær ikki at krúpa undan ábyrgdini av tí ið eg havi verið við til at samtykt í býráðnum — eg havi arbeitt við hallarmálin- um við stórum áhuga og haldi tessvegna tað vera sárt, um hetta mál skal koma soleiðis fyri (eftir minari metan av ólíkindum). Og svara mær uppá eitt Sverri — hvar í gerðabók býráðsins stendur samtykt at senda sendinevnd (delegat- ión) til Danmarkar at hyggja at skúlum — eg kann hvussu so er ikki finna tað ? Samtyktir eru nógvar gjørdar í hesi fýra árini, eg havi verið í býráðnum, men nógvar eru ongantíð komnar longur enn í gerðabókina, hví? Tað var t.d. samtykt fyri hálvumeðrum árið síðani at gera nýggja vegafering niðan undir Hválin, men har er einki gjørt enn — projektið hevur ligið klárt alla tíðina og landið skal gjalda 75% av kostnaðinum — so peninga- spurningur kann tað ikki ver a. Fleiri við mær loyva okkum at spyrja, hvat er or- sekin ? Lat hetta verða nokk fyri hesa ferð. Eitt má eg tó verða samdur við tær í Sverri, at mangur fæst við boga, ið ikki er mentur at toga. Øravik, 20. okt. 1980 Hermund Michelsen býráðslimur á Tvøroyri Sjófari svarar Paula Ellefsen: Gevið teimum, sum bera byrðarnar, medåvirkan og medognarrætt Pauli Ellefsen skrivar, at eg havi sagt í Sosialinum, at Póland var eitt sosia- listiskt land. Tað er lygn. Í greinini stóð: >Póland er eitt sentraliserað, sosia- listiskt samfelag og tað vil siga eina koordinerað, diktatorisk organistatións -stýring av samfelagshjól- unum«. Hetta samanlíkn- aði eg Paula Ellefsen og Sambandið við — tey fáa við teimum mongu miðl- unum. Í sama viðfangi vísti eg á ta politisku ring- rásina, har diktatorar — konservativir og kommu- nistiskir — stóðu lið um lið! Eg minnist eitt lesar- bræv frá einum reiðara í Dimmu. Í tí stóð, at hann hevði hjálpt mongum við at fingið egið hús, við tað at teir fingu hýru hjá honum. Í brævinum stóð bert einki um, hvussu nógv hann hevði vunnið av peningi av arbeiðsmeg- ini hjá hesum monnunum. Her er tann grundleggj- andi munurin í okkara fatan av virði menniskj- anna. Tað fría intiativið, sum Dimma heldur sum eina gularót frammanfyri fólk- inum, er grundað á eina hvervisjón — eina illusión — at øll kunnu gerast skiparar, læknar, stats. aut. grannskoðarar ella fáa eitt annað »feitt« | Í Í H Í ; i