fríggjadagur 9. august 2002síða 3

Gamli prestagarðurin úti á Reyni verður í hesum døgum endur- nýggjaður og um- vældur, og ætlanin er, at Løgmálaráðið skal nýta sethúsið sum arbeiðspláss, tá tað eftir ætlan verður liðugt í vár HØLISVIÐURSKIFTI Heini í Skorini Í hesum døgum verður dúgliga arbeitt við sethús- unum úti á Reyni, har prest- arnir í sínari tíð húsaðust. Gamli prestagarðurin er eitt gamalt sethús, sum ikki hevur verið hildin við líka í longri tíð. Men sambært Løgmans- skrivstovuni er ætlanin nú at umvæla og endurnýggja gamla prestagarðin, so Løgmálaráðið kann nýta húsini at starvast í. Løg- málaráðið hevur í løtuni síni hølir í ovara partinum í Tinganesi, og hóast tað ikki er beinleiðis plásstrot niðri í Tinganesi, fær Løgmála- ráðið væntandi brúk fyri fleiri hølum at starvast í komandi tíðina. Liðug í vár Sambært Løgmansskriv- stovuni verða fleiri starvs- fólk væntandi sett í starv í framtíðini, og tískil verður arbeitt uppá gamla presta- garðin, við tað at ov trongt verður í Tinganesi fyri Høgna Hoydal og hansara fólk. Tó er tað ikki so, at set- húsini verða umvæld til beinleiðis skrivstovuhølir. Prestagarðurin verður endurnýggjaður og um- vældur til eitt vanligt set- hús, men í arbeiðinum verður tó støði tikið í, at fólk úr Løgmálaráðnum koma at starvast har. Tað verður tó ikki í bræði, at húsini verða tikið í nýtslu, tí nógv arbeiði er eftir at gera. Innan er so at siga alt eftir at gera hjá timburmonnunum úti á Reyni. Sambært Løgmans- skrivstovuni er ætlanin, at húsini skulu vera liðug móti vári, og tá verða hús- ini eftir øllum at døma tikið í nýtslu av Løgmálaráðn- um. Við tað at húsini eru sera gomul, verða, umframt timburmenn og handverk- arar, eisini fornfrøðingar inni í myndini í arbeiðin- um. Lofti í Skansapakk- húsinum tøkt Í niðasta húsinum í Tinga- nesi, Skansapakkhúsinum, eru eisini fleiri møguleikar hjá Løgmansskrivstovuni. Lofti í hesum húsi verður nevniliga ikki nýtt til nakað ávíst í løtuni, og eru tey hølini tøk at nýta. Tankin hevur verið frammi at inrætta hølini til sjálvan løgmann burturav, men tó eru endaligar av- gerðir ikki tiknar hesum viðvíkjandi. Grundlógar- nevndin hevur hildið til í hesum hølum, men í løtuni hevur eingin fast hølir á loftinum í Skansapakkhús- inum, og tískil umhugsar Løgmansskrivstovan í løt- uni, hvat skilabest er at nýta hesi hølir til í framtíðini. Løgmálaráðið inn í gamla prestagarðin Gamli prestagarðurin úti á Reyni verður í hesum døgum umvældur og endurnýggjaður, og Løgmálaráðið fer at starvast í hølunum, sum eftir ætlan verða tikin í nýtslu í vár Mynd Finnur Justinussen 4 Nr. 150 - 9. august 2002 Nr. 150 - 9. august 2002 5 – Hetta er ein roynd at formalisera ognar- viðurskiftini í Føroya Banka, áðrenn bankin verður privatiseraður. Fólkið bjargaði bank- anum við 2,7 milli- ardum krónum, sum landskassin rindaði. Við at geva hvørjum føroyingi 5.000 kr í partapeningi sum endurgjald, kunnu vit samstundis fremja eitt sosialpolitiskt tiltak, sum fær allar skattalættar at blikna, heldur Jóannes Eides- gaard, formaður Javnaðarfloksins PRIVATISERING Eirikur Lindenskov – Javnaðarflokkurin hevur sum so ikki broytt støðu til privatiseringar, men vit kunnu bara staðfesta, at stórur meiriluti er á tingi fyri, at almennar ognir skulu privatiserast. Hetta er eisini staðfest í samgongu- skjalinum. Vit kundu sakt- ans livað við, at bæði Før- oya Banki og Fiskavirking framvegis vóru almenn ogn. Hetta sigur Jóannes Eidesgaard, sum undir við- gerðini av løgmansrøðuni mánadagin vegna Javnaðar- flokkin skjeyt upp at geva øllum føroyingum lut í privatiseringini av Føroya Banka. – Vit kundu sjálvandi framhaldandi sitið og sagt nei og stríðst til síðsta mann ímóti privatisering- ini. Men vit vilja heldur vera konstruktiv og gera okkara ávirkan galdandi. 5.000 krónur til hvønn føroying Uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum snýr seg um, at allir føroyingar skulu fáa hvør sítt partabræv upp á 1.000 krónur sum gávu um árið – fimm ferðir. – Tað fall okkum fyri bróstið, at politikarar vildu selja bankan, sum lands- kassin – ella rættari sagt – sum fólkið bjargaði við 2,7 milliardum krónum. Vit halda so avgjørt, at fólkið eigur at fáa hetta endur- goldið á onkran hátt, og skjóta vit tí upp, at hetta verður gjørt við at lata hvørjum einasta føroyingi 5.000 krónur í partapen- ingi, sigur Jóannes Eides- gaard. Formaður Javnaðarfloks- ins vísir eisini á, at hetta í veruleikanum er at for- malisera eigaraviðurskiftini hjá bankanum, áðrenn hann verður privatiseraður. So er spurningurin, um allir føroyingar gera eitt kvetti við hesum partapen- ingi. – Tað gera teir, um bankin framhaldandi verð- ur eins væl rikin, sum hig- artil, og hava vit eina møguliga oljuvinnu í huga, so er tað nógv sum bendir á tað, sigur Jóannes Eides- gaard. Skattalættin bliknar Síðani tekur hann dømið um eina familju við trimum børnum. Tey fáa tilsamans 25.000 krónur í partapen- ingi. Verður kursurin 400, sum hann var fyri nøkrum árum síðani, so kunnu hesi partabrøv seljast fyri 100.000 krónur. – Tað er í øllum førum eitt sosialpolitiskt tiltak, sum vil nakað – tá blikna allir skattalættar, sigur Jóannes Eidesgaard. Spurdur, um hetta ikki kann føra til økta nýtslu, so sum Jørn Astrup Hansen, bankastjóri, og Sigurð Poulsen, landsbankastjóri, hava ført fram í útvarpinum fyrr í vikuni, sigur Jóannes Eidesgaard, at tað heldur hann ikki. – Tú kanst ikki fara inn í ein radiohandil og keypa fyri eitt partabræv. Tað má fyrst umsetast til pengar. Eisini forðar skattalógin fyri hesum, tí sambært henni, so verður vinningur av partabrøvum, sum verða seld innan trý ár, skattaður, sigur hann. Hann leggur eisini dent á, at tað ikki er so umráðandi fyri Javnaðarflokkin, at partapeningurin verður til- lutaður eftir fimm árum. Skapar hetta ov stórar bú- skaparligar trupulleikar, so kann hetta gerast yvir eitt longri tíðarskeið – enn er hetta bara eitt uppskot, leggur Jóannes Eidesgaard dent á. Javnaðarflokkurin hugsar sær, at 25% av partapening- inum í Føroya Banka verð- ur latin føroyingum. Lands- kassin skal eiga 30%, og hini 45% kunnu so seljast á virðisbrævamarknaðinum. – Á henda hátt forða vit fyri, at t. d. allur partapen- ingurin fer av landinum, tí tá verða bara 45% seld á marknaðinum í fyrsta umfari, sigur Jóannes Eidesgaard. J av n a ð a r f l o k k u r i n skjýtur eisini upp, at eingin annar partaeigari, enn land- ið, kann eiga meira enn 5% av partapeninginum. Fólkslig bond Jóannes Eidesgaard vísir á, at Jørn Astrup Hansen so ofta hevur víst á týdningin, tað hevur, at bankin hevur eitt tilknýti til fólkið – eina »fólksliga forankring«, sum hann plagar at siga. Hann heldur, at við hesum tilknýti kanst tú rættuliga gera Føroya Banka til fólksins banka. – Men kann hetta ikki skaða virksemið hjá spari- kassunum, at tit so leiðis skapa Føroya Banka eitt breiðari grundarlag við tað, at allir føroyingar skulu eiga bankan? – Eg skilji væl, um onkur vil siga hatta. Men eg hugsi ikki, at kundarnir hjá Spari- kassunum fara at rýma yvir til Føroya Banka, fyri tað, um teir fáa partabrøv í bankanum. Spurdur um Javnaðar- flokkurin eisini fer at skjóta upp, at allir føroyingar fáa partabrøv í eitt nú Fiska- virking, sigur Jóannes Eidesgaard, at tað als ikki er hugsandi: – Fólkið hevur bjargað bankanum, og fólkið eigur endurgjald fyri tað. Hetta skal vera sum ein tøkk fyri bankabjargingina og alt tað svára stríðið, sum allir før- oyingar máttu ígjøgnum í kreppuárunum, har nógv vóru rikin frá húsi og heimi, frá arbeiði, og har fleiri máttu rýma av land- inum. Góða undirtøku á tingi Uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum fekk góða mót- tøku í løgtinginum undir viðgerðini av løgmansrøð- uni. Hetta fegnast Jóannes Eidesgaard sum vera man um. – Fólkaflokkurin var sera positivur. Teir eru óivað glaðir fyri, at Javnaðar- flokkurin gloppar dyrnar fyri privatiseringum, tí eyð- sæð er, at tað hevur týdn- ing, at ein breiður politisk- ur meiriluti stendur aftan fyri ta avgerð, sum verður tikin um framtíðina hjá Føroya Banka, heldur Jóannes Eidesgaard. Hann helt eisini móttøk- una frá Sambandsflokkin- um bera tann positiva veg- in. – Men Sambandsflokkur- in hevur eitt annað fyri- varni, tí flokkurin hevur fyrr havt uppskot frammi á tingi um, at fyrilit verður tikið fyri gomlu partaeigar- unum, tá bankin verður privatiseraður, sigur Jóann- es Eidesgaard. Men hann undraðist eitt sindur á tað, sum Tjóð- veldisflokkurin førdi fram, at hetta var ein forering. – Tað er tað ikki, hetta er sum sagt ein formalisering av eigaraviðurskiftunum, áðrenn bankin verður privatiseraður, sigur Jóann- es Eidesgaard. Jóannes Eidesgaard, Javnaðarflokkurin: Bankin aftur til fólkið Uppskotið um at geva øllum føroyingum partapening í Føroya Banka kann føra til, at vinnulívið í framtíðini í størri mun verður eginpeningsfíggjað heldur enn lánifíggjað, heldur Kári á Rógvi, løgfrøðingur PRIVATISERING Eirikur Lindenskov – Uppskotið hjá Javnaðar- flokkinum um at privatisera Føroya Banka við at geva øllum føroyingum 5.000 krónur í partapeningi ljóðar áhugavert. Tað heldur Kári á Rógvi, løgfrøðingur. Hann heldur tað vera áhugavert, at Javn- aðarflokkurin, sum hevur verið sera afturhaldandi viðvíkjandi privatisering- um, nú kemur við eini heilt aðrari dimensión í hesum máli. Hann vísir á, at hetta kann fáa rættuliga stóra ávirkan á vinnulívið í Før- oyum. – Tá allir føroyingar eru partaeigarar í Føroya Banka, so fáa allir føroy- ingar eitt forhold til tað at eiga eitt partabræv – sum kanska kastar nakað av sær eisini. Hetta kann elva til, at størri áhugi verður fyri at seta partapening í vinnulív- ið annars, sum aftur kann føra til, at vinnulívið í størri mun verður eginpenings- fíggjað heldur enn láni- fíggjað, sigur Kári á Rógvi. Hann heldur, at hetta kann føra til, at vinnulívið fer at líkjast meira vinnulívinum í USA, sum í nógv størri mun er sett saman av smáum partaeigarum, með- an ognarviðurskiftini í vinnulívinum í Evropa í nógv størri mun eru konsentrerað á fáum hond- um – færri, men størri partaeigarum, og í størri mun lánifíggjað. – Hetta er so ein nýggjur formur fyri ognardemo- kratii, sum kann føra til, at bankin skal skipast øðrvísi, so vanligi partaeigarin hev- ur betri møguleika at koma til orðanna, eitt nú gjøgnum eitt umboðsráð. Kári á Rógvi vísir á, at í 80’unum lænti fiskivinnan sera nógvar pengar. Hetta vóru pengar, sum fólk høvdu í bankunum. Fólkið misti ikki pengarnar, tá skrædlið kom, tí bankarnir vórðu bjargaðir. Fara fólk nú at seta pengar beinleiðis í vinnulívið, so eru tey sjálvandi meira útsett, men tey fáa tað eisini ávirkan á, hvussu vinnulívið verður rikið. Jóannes Eidesgaard og Javnaðarflokkurin vilja hava bankan aftur til fólkið. Flokkurin er vanliga afturhaldandi, tá talan er um at privatisera almannar ognir, men hann kann ganga við til at privatisera Føroya Banka, um fólkið fær sín part, sum sambært uppskoti floksins er 25% av partapeninginum, sum skal býtast javnt millum allar føroyingar Mynd: Finnur Justinussen Kári á Rógvi, løgfrøðingur: Kann fáa stóra ávirkan á vinnulívið – Tá allir føroyingar eru partaeigarar í Føroya Banka, so fáa allir føroyingar eitt forhold til tað at eiga eitt partabræv – sum kanska kastar nakað av sær eisini. Hetta kann elva til, at størri áhugi verður fyri at seta partapening í vinnulívið annars, heldur Kári á Rógvi, løgfrøðingur C M Y K 5 4