leygardagur 1. november 1980síða 13

bes - SOSIALURIN Meðan sambandið situr h endur í favn átekur javnaðarflokkurin sær ábyrgd Vit hugsa ikki fyrstum -— atkvødur men um úrslit -- Javnaðarflokkurin sig- ur seg vera flokkur lentak- aranna — men samstundis vita vit, at tað er fjøld av hesum fólkum, sum heldur velja onkran av borgarligu flokkunum. Atli Dam, er tað nakað galið við javnaðarflokkin- um — tá so er — ella eru tað teir arbeiðs- og fiski- menn, sum heldur velja borgarligt, sum okkurt er galið við? Javnaðarflokkurin sigur seg vera flokk løn- takaranna, men sum ofta ávíst, er hann so rúmur og breiður, at allir hugsandi samfelagsborgarar áttu at kjósa sær hann sum sín umboðsmann. — Nú er føroyskur poli- tikkur nakað ymiskur frá vanligum skonomiskum politikki aðrarstaðir. Vit hava eitt tjóðskaparligt element, sum eisini er av- gerandi fyri, hvar atkvød- an fer. Og so er tað heldur eingin loyna, at tað ber so væl til at ræða vanlig fólk við at staturin vil taka alt frá teimum. Hatta er ikki so lætt at stríðast ímóti. Men vit eiga at viðganga, at tað er okkurt galið við javnaðarflokk- inum, tá ið vit ikki í sterri mun hava byrgt fyri, at fiskimenn og arbeiðsmenn ganga ímóti sínum egnu áhugamálum við at velja borgarligt. Sum kunnugt hevur veljarin altíð rætt, meðan tann, sum skal veljast, má bera sek sína soleiðis fram at hann kann sannfera veljaran um, at tað er rætt at velja hann. So orsøkin til at løntak- arar velja borgarligt er annaðhvert, at teir eru ræddir fyri tí almenna, ella at teir tjóðskaparliga ikki halda seg kunna taka undir við tí politikki, sum javnaðarflokkurin stendur fyri. Ella orsekin er tann, at tað er eydnast at sannføra teir um, at stórmenni í samfelagnum betri kunnu hjálpa teimum enn eitt vinnulív undir eftirliti — og tá er tað sjálvsagt ikki teirra hugsunarevni tað er galið við, men tað er okk- ara evni at sannføra, sum ikki eru nóg góð. Dimman — sersteðu — Men hevur tann borgar- liga pressan ikki eisini havt ávirkan á, hverja stødu veljarin tekur? — Tað er heilt givið, at tann sersteða sum Dimmalætting hevur í hesum samfelagnum — at koma í hvert hús við henn- ara reingjandi propa- gandu tríggjar ferðir um vikuna hvert einasta ár — tað er ein ómetaliga sterk- ur maktfaktorur. Tí tað almenna siålvt er við til at siga fólki, at tað, sum stendur í Dimmalætt- ing, er sætt — tí tað, sum kemur frá almennari síðu í hetta blað, skal vera sætt. Tá tað so við síðuna av verður sníkt inn ein áhald- andi propagandi, sum blakar fjeldini mold eyguni, so er tað givið, at Dimmalættingin hevur stóran týdning fyri steðu- takanina hjá veljaranum — og hetta er tungt at berjast ímóti. Sterkari í andsteðu ! — Hevði tað ikki verið sunnari og betri fyri javn- aðarflokkin at komið í andstødu í eina tíð — so hann kann styrkja sína egnu ideologi og síðani kunna markera seg betur í framtíðar politikki ? — Tað er ógvuliga ringt at svara uppá, hvat vildi verið sunt fyri javnaðar- flokkin. Nú veldst eisini um, hvat ein meinar við javnaðarflokkin. Hugsar ein bert um javnaðarflokk- in sum forsprákara fyri eini politiskari hugsjón, sum helst skal fáa so nógvar viðhaldsmenn sum gjørligt, og tað bert er hetta, tað snýr seg um — so er tað givið, at javnað- arflokkurin kundi havt fleiri atkveður, um hann av og á hevði verið í and- steðu hesi árini. Tað er jú eingin loyna, at ábyrgdin slítur, og at meguleikarnir fyri at halda fram við tí principi- ella politikkinum og halda flaggið hegt eru nógv betri í andsteðu Men hugsa vit okkum javnaðarflokkin sum ein organiskan part í hesum samfelagnum, sum hevur eina ábyrgd hann skal ganga undir, nevniliga, at royna at vera við at fyri- skipa hetta samfelagið sum frægast — tá mugu atkveðurnar metast minni týðandi, og heldur ábyrgdin takast meira fram. Sambandið vil ikki hava ábyrgd — Vilt tú við eðrum orðum siga, at sambands- flokkurin við ikki at hava verið í stjórn miðvíst hevur roynt at sleppa undan ábyrgd og at skava fleiri atkveður undir seg ? — Tað er givið at spek ulatiónirnar hjá sambands- flokkinum í 1975 at sleppa at seta seg hendur í favn — tí hann visti, at javnað- arflokkurin = ikki vildi loypa undan åbyrgdini at stýra hesum samfelagnum — hava givið sambandin- um framgongd Í atkveðum Ein kann siga, at javn- aðarflokkurin kundi havt markerað seg meira í eini andsteðutíð og hildið fram við sínum egna politikki, uttan at hesin varð kámaður av kompro- mium. Men hartil er at siga, at flokkurin: Fyri tað fyrsta hevur ikki vilja runnið frá nakr- ari ábyrgd. reina I F'x að triðja mett tað vera at hava ávirkan á landsins leiðslu til fyrimun f byggingina a samfelagnum og fy sum skulu virka her bert at royna at meiri viðhaldsfólk, nav melr: 2 reinan sosialdemokratisk an politik. a JK vert em Fáa javnaðarpolitik framdan — Er tað gjerligt at gjegn- umfera grundleggjandi sosialdemokratiskan poli- tik í samarbeiði við borg- arligar flokkar — Tað er nokk torført at markera seg sum ein aldemokratiskan burturav arbeiði Tað hevur kortini gjerligt í h valskeiði at verjum ikki við samgongugrundarla at fáa hesum avnaðarpol framt nake S( ég TIOKK sam verið 14 að »Inasta fáa nakað av x eitt 3V — Hevur tu nøkur dømi um hetta? Hetta sýnir gongdin frá 1958 til í dag týðuliga sosiallóggávurnar UVSImtiatlvin, vinnu almenna eftirlitið, almenna ávirkan- in, medábyrgdin hjá van- ligum arbeiðsfólki, medav- gerðarrætturin, lands- bankin, dagpeningaskip- anin, sosiala forsorgin »sfr — Hetta hevur Framhald á s gjerligt at fáa ígjegnu ið Síða 13 | HA ri Einstak- lingar- feløg og tað al- menna hond i hond Tad hepna, sum er hent hesum samfei agnum, er, at vit hava | fingið ta blanding av ini tiativum frá einstakling um, feløgum og frá fjeidini sum hevur viljað útvegað sær sjálvum vinnumeguieik ar. Í åvisum førum hava einstaklingar kunna gingið á odda og sivt størr: felagsskapir fólki til at fylgja við Í ødrum førum hevur av tað almenna við síni hugsan og við sínum kanningum og fyrirsik ingum skapt slíkar for treytir, at ávís tiltøk hava kunnað verið framd — annaðhvert av einstaklingum ella agsskapum Taka vit td. flakaíd naðin, so var longu 1930 tikið kooperativt nitiativ á henda idna Taka vit so fiskamjeis idnadin, so var tað aftaná, at tað almenna hevði gjørt kanningar viðvíkjandi at seta tílík an ídna á stovn, at menn fóru undir hesa grein. Hetta alment initiativ Tvøroyri til VINNU | ; var eitt sum varð latið yvir á privatar hendur Og soieiðis kunnu vit ganga frá demi til demi og síggja. at seinsvæi og tað eru sinstaklingar sum hava skilagóð hug skot og kunnu fremja tey við almennum stuðli, so hevur tað almenna sjálvt eila felagsskapir ødrum førum elvt monnum til at fara i gongd Henda fjøltåttada upp bygging av okkara vinnulívi = hevur verið Ogvuliga sunn fyri samfelagið. Ti hugsi eg at allir politiskir flokkar Feroyum eiga dyggar stuðlar innan fyri teir so kallaðu mar vinnulivsmenn og ostr At fyrigykla sær, at allir fiskimenninar arbeiðsmenninar frægir vinnulivsmenn halla vi borgarligan flokkar er heilt burturvið