leygardagur 1. november 1980síða 14

„Síða 14 Dagblaðið loypir á partamannin Gunnar Vestergaard: Andstoðan atkvott fyri nærum ollum Í Dagblaðnum 24.10.1980 stendur ein grein nevnd Tveroyri — ein royndar- túrur í sosialismu. Greinin sum enda úr annan er ein fantastisk neydtøka av sannleikan- um, tekur upp ' -áðin, sum Oddmar við Sílánna undir navninum »NEMESIS« slepti beint fyri valið í 1978. Greinin inniheldur sum flestu greinirnar í Dag- blaðnum um politisku við- urskiftini á Tveroyri æru- meiðandi pástandir í besta „Stúrmer< stil. Tvøroyri er ikki nakad dømi um royndarkoyring av sosi- alismu. Tiverri. So langt eru vit ikki komnir enn. Men hon er eitt skúla- dømi uppá stríðið ímillum skapandi sosialdemokrat- iskar kreftir og aftur- haldskreftirnar, stuðlaðar av landspolitikarum, vald- ir inn av borgarligu fylk- ingini íroknað tjóðveldis- flokkinum. Greinskrivarin spyr so forharmaður um, hvussu tað kann bera til at fólkið á Tvøroyri ikki hevur fingið eyguni upp fyri tí »Sosialistisku vald- tøkuni«. At greinskrivarin ikki skilur hetta er onki merkiligt. Tað er jú van- liga kent, at ein 14 ára unglingi á Tveroyri veit meira um politik enn flestu fólkaflokksmenn aðrastaðni í Feroyum, og tí lata tey seg ikki villeiða av slíkum vavstri sum stóð í Dagblaðsgreinini. Tað er snegt sagt vón- leyst hjá borgarligu press- uni at heilatváa tey til at venda fía javnaðarhug- sjónini. Síðan fyrra heimsbar- daga hava á Tveroyri verið tríggjar periodur við stórum vinnuligum aktivi- teti. Tann fyrsta (og tann Tveráfólk lærdu av) var aftaná Mortensens tíðina, og vita øll, at hetta fyri- brigdi lå so nær ófrælsi sum hugsast kann og har tað at liva var ein náði frå »Stérmonnunum«. Tá varð Isvirkid skapt av javnadarmonnum — fyrsta frysti og flakavirki i Føroyum. Tó helst eini 15—20 ár ov tíðliga. Hin seinra kom meðan »godfather« — sum grein- Hetta var AT-tíðin. Tá var arbeiði til øll. Men øll á Tvøroyri vita í hvussu so er, hver knústi hesa blómandi fyritøku, alt meðan fólkaflokks kapitalistiskar fyritekur aðrastaðni — sum av svinnsótt vóru um at doyggja stráðdeyða — vóru oystar undir í hjálp til fánýtis. Politikkurin hjá teim borgarligu hevur júst verið tann tápuligi at vilja raka javnaðarmenn her við at kvala teirra fyri- tekur. Øll vita tað, ongin hevur gloymt tað, og tí standa vit so sterkir her á Tver- oyri. Triðja vinnuliga upp- gangstíðin byrjaði tá Tveroyrar býráð við Poul Eli Bærentsen sum borg- meistara viðtók at fara undir byggjan av Tvør- oyrar Flakavirki og øll hini tiltekini í samband við h etta, m.a. byggingin av »Sudringi«. Hesi tiltøk hava so ført vid sær, at å Tvøroyri er i hvussu so er líka nógv arbeiði sum aðrastaðni, kanska heldur meira. Privata initiativið hevur so sanniliga fingið loyvi at royna seg her á Tveroyri, og hetta sama javnaðar- býráð hevur sett pening í og veðhildið fyri tey flestu av teim sokallaðu privatu fyritøkum, nú seinast ið tjóðveldisskipið >Fleyr< fekk betri semdir enn t.d. »Sirius«. Urslitini hjå ti privata fyritakseminum hevur ikki altíð verið glómandi og tí vil býráðið framyvir stuðla hetta. Nei, samarbeiðið ímillum javnaðarbýarstýr- ið, fakfeløgini og borgar- arnar hevur harafutrímóti givið úrslit. Eg skal nú viðgera nekur av teim ósannindum sum standa í nevndu grein. 1. »SIRIUS« varð keypt- ur á tvingsilsuppboðið fyri at bjarga peningi hjá býráðslimum, sigur Dag- blaðið. Til hesa lygnina er at siga, at undirritaði setti 15.000 kr. í Sirius. Hesin peningur er mistur, tá fel- agið fór á húsagang, og eg havi sjálvandi ikki fingið nakað av hesum aftur frá kommununi og fái tað heldur ikki. Eg meti hesa skuldsetingina í Dagblað- num fyri at vera eina skuldseting um korrupt- ión og havi tí saman við eðrum býráðslimum stevnt Dagblaðnum fyri ærumeiðandi skriving. 2. »Arbeidsfolkid verður útpínt eftir peningi at gjalda undirskot við<É. Her lýgur greinskrivar- in aftur tí tann peningur sum arbeiðsfólkið frívill- iga hevur latið — tað eru fleiru sum ikki gera tað og tey fáa eins væl arbeiði sum hini — stendur á bankabók (sí niðanfyri- standandi váttan frá Gunnar Vestergárd banka- stjóra“ og er ætlaður til partapening í samband við komandi útbyggjan av virkinum og er ikki eitt tveyoyra av hesum peningi nýttur til tað endamál sum greinskriv- arin pástendur. Annars kundi eg hugsað mær at spurgt greinskriv- aran, um hvussu hann kann tilláta sær at lasta býráðsarbeiðið í tann mun, hann ger, tá ið tað er eitt faktum, at bert í tveimum førum hevur andsteðan atkvett ímóti uppskotum frá meirilutan- um, nevniliga tá parta- peningur skuldi setast í >Suðring< (tá atkveddi G. Vestergárd ímóti !) og tá ið »Sirius« varð keyptur á tvingsilsuppboði. Alt annað hava vit verið samdir um, og eg kann leggja afturat, at eg illa kann hugsa mær, at grein- in er skrivað frá Tveroyri av, tí at ein hóast alt má siga, at samarbeiðið í millum andsteðuna og meirilutan i Tveroyrar Býráð hevur verið framúr gott og tað hevur sum nevnt bert verið heilt fá mål, vit hava verið ósamd- ir um. So, heldur greinskrivarin at tann førdi politikkurin hevur verið skeivur, hvat hann sjálvandi ikki hevur verið, so er ábyrgðin lika so stór hjá andsteðuni sum hjá meirilutanum. Hóast vit landspolitiskt eru hugsjónarliga ósamdir við bæði tjóðveldisflokkin og fólkaflokkin so hava tey umboðini, sum hava sitið í býráðnum fyri nevndu flokkar, nevniliga Hermundur Michelsen og Gunnar Vestergárd, als ikki latið seg ávirkað av hesum, men hava stuðlað so at siga hverjum einasta »Sosialistiskum« tiltaki her í bygdini. Eitt áhugavert mótset- ningsforhold liggur júst í tí, at Gunnar Vestergárd, umboðandi fólkaflokkin, sum jú er í móti øllum al- mennum vinnulívsinitia- tivi, kravdi at Tveroyrar Býráð skuldi hava av- gjørdan meiriluta — t.v.s. 1,2 mill. kr. — í umredda >kavablaki í hel- heiminum“ (nýggi Suð- ringur)! Sami fólkaflokksmaður, sami liberalistur, sama umboð fyri fólkafloksins FOROYA BANKI JTBANKIN Í SUÐUROY TELF mon Viðv. ínnlánsbók 7046132, '7/10-80 / Partapeningur til vfAkan av Tvørovrar Flakavírki (arbeiðsfólk og starvsfólk) Við hesum verður våttad, at innistandandi á oman fyri nevndu bók er í dag kr.369.173,61 og at ongantíð er tikid út av nevndu bók. Pit FØROYA BANK“ ve — ÚTBANKIN ON privata initiativ hevur ferð eftir ferð skotið upp, at Tveroyrar býráð skuldi lána 1,5 mill. kr. at seta í »sosialistisku« fyritøkuna Tvøroyrar Flakavirki. Annars eru eg hart i móti, at fólkafloksmenn gera Tvøroyrar Flakavirki 1 f Øe aL, til eitt politiskt mål. Tvør- oyrar Flakavirki er ikki nøkur javnadarfyritøka. Øll bygdin uttan mun til politiskan lit hava styðjað hesa fyritøku og koma vónandi at gera tað í fram- tíðini, hóast útspillingina í Dagblaðnum. SOSIALURIN Tað er einaferð soleiðis, at tá samarbeiði í millum andsteðu og meiriluta er so gott, sum tað hevur verið í Tveroyrar Býráð, so hoyrist lítið til stríð og kjak ímillum valini. Ein vandi kann vera í hesum, serliga soleiðis at javnaðarmenn á Tveroyri á tí landspolitiska planin- um sum ávirkar lokalpoli- tikkin. Men lukkutíð, so er tað áðrenn hvert val komin ein skarnbytta antin í 14. september ella fyri ikki at tosa um Dagblaðið, sum hevur fingið veljararnar at rumsast við, og hevur kallið minnini fram um farnan órætt, og hevur fingið tey at fara fjølment á val, hvat tey eisini fara at gera aftaná hesa spygguligu skoluna í Dagblaðnum. Tveroyri 29.10.1980 Signar Dam Sverri Midjord svarar grein í Dagblaðnum, Tvøroyri — ein sosialistisk royndarsigling: Borgarlig sigling koyrdi Foroya land á húsagang Hesir sum skriva, trúgva at fólkið er stuttmint, men tað eru tó enn nekur sum minnast at »borgarligu royndarsiglingina sum nærum kostaði lands- húsargangi<. Við at lesa hesa skriv- ing, fær ein veruliga eyg- uni upp fyri hverjir tankar hesi fólkafloksumboð hava um onnur. Os os má ein vurdera, um hesi umboð veruliga eru so væl at sær komin, at tey kunna bjóða sær at umboða fjeldina. Tann útspillan av sókn míni er tað lægsta, sum eg nakrantíð havi sæð ella lisið. Ein útspillan, ein runidálkan, av einum heil- um bygdasamfelag ! Hevur tað nakað við politikk at gera, ella hvat er ætlanin. Eitt stendur greitt: hesi umboð fólkafloksins á Tvøroyri muga hava beiskan smakk i munnin- um, um tey veruliga standa aftanfyri hetta. Tá má eg ávara mínum bygdafólki ímóti hesum persónum, tí um handan linjan verður ferd í tí prak- tiska politikkinum, má ein ógvast. At vandi er fyri tí, er sjónligt, tí allir flokkar hava nú líkasum tikið saman um og gjert felags lista til býráðsvalið fyri líka sum at taka borg. Tað eru Sambandsflokk- urin, Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálv- stýrisflokkurin, ja sjálvt Fiski- og Framburðsflokk- urin eru í einum leypið. Er tað so at teir góð- kenna skriving Fólka- floksins, tá má ein ógvast. Um teir góðkenna hetta, eru teir við í perfidu út- spillan av Tvøroyri, og hetta er tað eg má ávara mítt býgdafólk ímóti. Til seinasta legtingsval legði Dagblaðið eftir tí landastýrismanni, sum umsat sosial mál. Hann bleiv skýrdur >Ministarin fyri neyð og elendigheit<. Hesaferð er tað ein heil bygd, sum skal leggjast undir óhugnaligu skriving Dagblaðsins. Í samband við tað sosi- ala er at siga, at væl hava fólkaflokkskvinnur og menn fingið hjálp. Tað er teirra rættur, tað er eing- in, sum setur niður á tey, uttan Dagblaðir. Nú er tað Tveroyri og navngivnir persónar, sum skulla ærumeiðast. Hetta veit eg, at mítt bygdafólk so væl vil vísa aftur við valborðið, tí av tí sum er framt, hava sanniliga eisini fólkaflokkskvinnur og menn fingið sín ágóða, og hví ikki, tey eru borarar í sama samfelagið. Tey hava ikki kastað aftur. Mína persónligu erfar- ing av umboðum Fólka- flokksins skal eg hava hjá mær sjálvum, tí eg ætli ikki at ríða so niðarliga, at eg fari at kunngerða mínar rokfundir í nevndum og ferðingar við umboðs- monnum Fólkaflokksins. Tað vil eg hava hjá mær sjálvum. Eg hava á legtingið veri í samvinnu við Fólka- flokkin og eg má sanna, at ikki kennur tú mannin longur enn til tanna. Um verandi formaður floksins, Jógvan Sund- stein, góðkennir hesa skriving í floksblaðnum, so má sannast, at prísurin fyri formanssesin var hegur, Jógan. Annars kann vísar til bóklingin »Reyda b6ék«, sum viðgerð ikki tað »Sosialistisku royndar- siglingina á Tvøroyri !« Men eina borgarliga sigling sum nærum koyrdi Føroya land á húsagangi í 50-unum. Lesið bókina! Hon er til skjals á Landsbókasavn- inum og eg ivist ikki í, at Fólkaflokkurin kennir seg aftur har. a A