leygardagur 22. november 1980síða 7

SOSIALURIN Ansið betur eftir fiska- stovnunum á djúpum vatni æ á — Virðismikil kongafiskur hm menn mi = tiSkaður undir Foroyum endar á europæiskum mjøl- virkjum við ringi skrivar um útlendsku ránsveið- una á djúpum vatni undir Føroyum EF-studningi Fyri einum ári síðan gjørdi eg vart við ta ránsveiðu, sum vestur- týskir trolarar framdu undir Feroyum. Ég vísti á, at teir fiskaðu ótarn- aðir, og at teir lítið og einki góvu upp av tí, sum teir fiskaðu, til vaktartænastuna. Henda greinin visti seg at hjálpa, tí menn tóku sær um reiggj, kannaðu landingarnar í Vesturtýsklandi og funnu út av, at landing- arnar lógu úr 50% upp til 100 % omanfyri teim- um uppgivnu negdunum. Nú er spurningurin hvussu steðan er í dag — eitt ár seinni. Eftir mínum tykki er hon lítið mætari. Teir vestur- týsku trolararnir liggja her framvegis og fiska rundan um oyggjar okkara og er tað hetta, sum fær meg at taka til pennin. Tann fiskur, ið hesir trolarar taka, er konga- Sum tey flestu vita so veksur kongafiskur ógvuliga seint. Hann er 10—12 ár, áðrenn hann leggur — hesin fiskur gýtur ikki men leggur livandi ungar. Konga- fiskur er stak góður mat- fiskur og stak góður marknaðarfiskur i Europa — serliga i Tysk- landi og i Fraklandi. Har verður latin góður prísur fyri hann og tí eiga vit eina framtíð við hesum fiski, um væl verður farið um hann. Hetta síðsta er av stersta týdningi, tí kongafiskur er ein sera viðbreðkin stovnur. Eg vil fegin venda aftur til vesturtýska flotan, sum liggur og fiskar burtur av hesum stovni. Tað er ikki nóg mikið við, at hesir trol- arar enn bera seg at sum fyri einum ári síðan — nei teirra fiskiskapur er uppaftur meira fiskur. vandamikil enn áður og skal eg greiða frá, hví so er Eftir at hesir út- lendsku trolarar hava fiskað kongafiskastovn- in so hart, at hann nú er munandi minkaður, hava teir lagt seg eftir at fiska tann heilt smáa fiskin, ja, ein kann næstan kalla tað konga- fiskayngul. Ein og hver skilur, hver endin verður, tá yngulin hjá hesum seintvaksandi fiski verður veiddur. Hvat verður so av hesum smáfiski? Hann er ov lítil til at kunna seljast til matna á vestur- europæiska marknaðin- um og fer ein stórur partur av honum tí til mjøl. Skipini hava kortini onga neyð, sjálvt um veiðan fer til mjøl, tí innan fyri EF er minsti- prísur á fiski uttan mun til, hvat slag tað er Hetta merkir, at tá keyp- arin ikki vil lata minsta- pris fer fiskurin til mjøl ella minkafóður fyri lítið og lætt. Samstundis er Samsvarar við seguna Tað, at teir borgarligu gingu saman um ein lista til býráðsvalið á Tveroyri (Tjóðveldið íroknað), er sjalvandi nakað nýtt fyri tey, sum ikki kenna seguna, men hetta er full- komiliga í trá við borgar- ligan hugsunarhátt. Tað, sum nógv ikki vita, er, at Tjóðveldisflokkurin varð roknaður sum — reinur skutilsveinur hjå kapita- lismuni, og nå hevur hann eisini strika sosialismuna av stevnuskrånni Fyri okkum, sum kenna mannagongdina, kom tað ikki óvæntað, tí hetta er ikki fyrstuferð, flokkarnir eru gingnir saman í ein bólk móti javnaðarmonnunum á Tveroyri. Og hví, jú, tað sum pínir teir, er, at fak- feløg og einstaklingar eiga flakavirkið og fleiri av teimum skipum, sum av- reiða har. Og tað mugu teir fyri alt í verðini ikki at allir samb. stevnunar hjá hinum flokkunum. Men hvat sigur ting- manning og stjórn Tjóð- veldisfloksins og allir veljarar teirra, um at teirra oddafiskar ganga saman við sambands monnum, sum eru teirra verstu fíggindar. Hvussu oftani eru ikki Erlendur Patursson og aðrir av tjóðveldiskappunum farn- ir upp á tingsins reðara- pall og pota niður í sínar veljarar, at teir fóru onga- tíð í samgongu við Sam- bandsflokkin ? Men hvat, tað er ein frá- líkur máti at heilavaska sínar veljarar uppá og Nei Erlendur tú ert ferdiøur 21,1 101100 Uu i Li sum oddafiskur, tinir egnu ein grunnur sum tryggj- ar skipinum tað, sum restar í minstaprís. Fyri kongafisk er hesin minstiprísur 4,40 kr. pr kg. Hetta merkir við eðrum orðum, at ein partur av okkara virðis- mikla kongafiskastovni endar á vestureuro- pæiskum mjelvirkjum við studningi frá EF Hverjar reglur ganga vit sjálvir so eftir? Jú, vit hava eitt minstamát fyri veiði av kongafiski og tað er 35 cm ella 800 gram. Íslendingar hava eina minstuvekt upp á 500 gr. fyri stk., og tann sum fiskar minni kann koma undir bót. Tann kongafiskurin, sum vesturtýskir trol- arar fiska á djúpum vatni eystur av Fugloy- arbankanum er frá 250 til 600 gram stórur Hvat sigur fiskivinnu- málaráðharrin til hettar og hvat siga teir fiski- freðingar, sum av og á eru at hoyra útvarp- inum um yngulkanning- tað komið so klárt til sjóndar sum nú ! At steðan er hin sama á eðrum plássum, ivast javnaðarmenn ikki í. Síggja sambands- og tjóð- veldismenn sær ein tjans at taka saman hendur bygda- og býráðnum, so gera teir tað. Vágs býráð er jú eitt fínt demi. Tí stendur valið, sum so mangan, um tvær leiðir javnaðarleiðina ella borg- arligu leiðina. Eitt veit eg og tað er, at tað dár hverki sambandsmonnum tjóðveldis- ar og stovnsmetingar ? Teir siga kanska, at hasin smái kongafisk urin ikki verður sterri, tí hann er eitt slag fyr seg — altso eitt annað slag enn tað, sum fæst á grynri vatni. Eg meti, at hetta er ikki so. Eg meti, at tann stóri og góði kongafisk urin, sum fæst vestur úr Mykinesi og á rygginum millum Føroyar og Ísland, er sama slagið sum tað, ið fæst á djúp- um vatni Feroyar — hann er bert ikki fullvaksin tá, hann fæst har Ég fari at heita á allar avvarðandi um at skipa so fyri, at væl verður farið um okkara fiska- stovnar, serstakliga teir, sum vaksa seint. Hetta er nú einaferð tað, vit skulu liva av. Hetta er tað ráevni, sum kvinnur og menn tilvirka á flaka- virkjum runt um landið »g hetta er tað, sum eystan fyri okkara sjófólk og okkara skip skulu liva av framtíðini. Vit hava ongan ídnað ella land- brúk at fella aftur á eins og fransar og týskarar Vit hava bert fiskivinn- ina og um fá ár bert fer »yargrunnarnar at líta á. Eru tá okkara fiska- stovnar so hart fiskaðir av EF-skipum, at ov lítið er eftir til okkum sjálvi, so fer at standa illa til. Ég fari tí at heita inni- liga á okkara fiskimála- ráðharra og okkara fiski- freðingar um at ansa betur eftir okkara fiska- stovnum á djúpum vatni. Tit eru teir ein- astu, sum í letuni kunnu gera nakað við hettar Latið okkum hava eitt gott og sterkt eftirlit og latið okkum steðga EF skipum í at fiska tann smáa fiskin líkamikið hvat slag, tað so er Hetta er so mikið meira álvarsamt, sum fiskur á djúpum vatni veksur fiskur á 1 Vatni og má tí serliga væl um hesar fiskastovnar larast MAZDA 818 3 1/2 åra gamal, koyrt 42.000 km. til sølu. Tlf. 13798 TØKK Øllum gåvum, tykkum mongu, telegrammum, sum við uppringing- um og vitjan inn á gólvið, gjørdu mær 75 ára dagin 9/11 égloymandi, takki eg hjartaliga. Mikkjal Samuelsen Uppsalagøta