mikudagur 14. januar 1981síða 3

SOSIALURIN Havnar Arbeiðsmannafelag 65 år: Timalønin er hækkað 43,68 kr. síðan stovningina Tjúgu oyru um tíman — tað var lenin, tá 100 ar- beiðsmenn í Havnini av- gjerdu at stovna Havnar Arbeiðsmannafelag. Fríggjadagin 16. januar eru tað liðin 65 ár síðan tann stovnandi fundurin varð hildin. Frammanund- an fundinum vóru 150 lim- ir teknaðir, so meginpart- urin metti. Arbeiðsgevararnir dám- du ikki, at arbeiðsmenni- nir tóku seg saman í felag og longu í sama mánað kom til skarpskeringar. ! samreðu við Sosialin í 1966, tá arbeiðsmannafel- agið fylti 50 ár, segði An- dreas Hansen, Diaba í Funningsstovu, sum var ein av stovnarunum, at 31. januar legdu menninir arbeiðið niður : — Tá var jú eingin kei, men øll lossingin var við jaktum. Tað eydnaðist teimum bert at fáa tvær Jóhan Petur Davidsen var fyrsti formaður Havnar Ar- beiðsmannafelags. Hann hevði í Danmark gjørt seg kunnugan við ta sosialist- isku arbeiðarargrsluna. Heimafturkomin var hann ein teirra, sum stovnaðu tað fyrsta sosialistiska fel- agið, SUF, Socialistisk Ungdomsforening. Hann var somuleiðis ein av oddamonnunum í Tjakfel- agnum og tað vóru limir í hesum felag, sum tóku stig til arbeiðsmannafelag- ið. J. P. Davidsen varð so forfylgdur av arbeiðsgev- arunum, at hann noyddist at flyta til heimbygdina, Sand. Tað vóru eisini limir í Havnar Arbeiðsmanna- felag, sum stovnaðu javn- aðarfelagið í Havnini í 1925. jaktir mannaðar, so tað má sigast, at vit stóðu væl saman. Vit hevdu fund — minnist meg rætt — í sali- num hjá Johan Restorff. Har sótu vit til kl. tvey— trý á nátt, og úrslitið var, at vit vildu ikki arbeiða, uttan okkara lenarkrav bleiv uppfylt. Arbeiðsgevararnir vildu um hetta mundið annars seta lenina niður, tí eftir at fyrra heimsstríð var brotið út, minkaðu fiska- prísirnir. Um lenin fór nið- ur, skilst ikki av stuttu samreðuni við Diaba í Funningsstovu, men í eini aðrari samreðu sigur Mau- rentius Viðstein, at ar- beiðsmenninir fingu 25 oyru um tíman í 1916. Upprunin í í Tjakfelagnum Havnar Arbeiðsmannafel- ag var ávekstur av einum sosialistiskum tjakfelagið, sum bar heitið Tjakfelag- ið. Teir fremstu í Tjakfel- agnum vóru Johan Petur Davidsen, Maurentius Viðstein, Niels E;jdes- gaard, Kristin í Geil og Chr. Skylv Hansen. Tjakfelagið, sum var ógvuliga íðið, hevði yvir 50 limir og umframt at metast fyri at tosa um samfelagsvidurskifti og sosialistiskar | hugsjónir, arbeiddu limirnir eisin úti millum fólk — á arbeiðs- plássunum og í getunum. Og úrslitið av hesum ar- beiðið var arbeiðsmanna- felagið. Í fyrstu stjórnina í ar- beiðsmannafelagnum vórðu eisini nakrir av Tjakfelagsmonnunum valdir. Jóhan Petur Davidsen varð valdur til formann, meðan hinir stjórnarlimir- nir vóru: Jógvan Rasmus- sen, prentari, Chr. Holm Isaksen (Kristin í Geil), blaðstjóri, Jákup Vilhelm- sen, arbeiðsmaður, H. D. Niclasen, postferari, og Marius Rein, fiskari. Tiltaksmenn vóru: Se- ren Vilhelmsen, arbeiðs- maður og Bjern Bjarnar- son, bakari. Grannskoðarar vóru Andreas Hansen (Diaba í Funningsstovu), málari og Poul Hansen, á Kirkju- vegi. Núverandi formaður Havnar Arbeiðsmannafel- ags, Karl Johansen. Hann var nýliga afturvaldur til formann í eitt 2 ára skeið Síða 3 Ognin hjá Havnar Arbeiðsmannafelag. — Í seksti árunum bygdi felagið húsini á horni- num Sverrisgøta—Tinghusvegur og fyri stuttum keypti felagið húsalonina framvið Tinghúsvegnum 16 formenn Í alt hevur felagið havt 16 formenn. Formenninir eru: J. P. Davidsen, P. J. Hansen, Johannes Guttesen, Maurentius Viðstein, J. H. Rubeksen, J. P. Hen- riksen, Johan Johansen, Chr. Clementsen, Magnus Tórsheim, Johan Clement- sen, Poul Johs. Hansen, Martin Kúrberg, Johan Norðfoss, Andrew Ísheim, Martin Joensen, Martin Kúrberg og Karl Johan- sen. Núverandi formaðurin, Karl Johansen, sigur, at í dag telur arbeiðsmanna- felagið um 1.000 limir. Grundarlagið undir fel- agnum er limagjaldið, sum er 200 kr. um árið, og l-prosentgjaldið, sum ar- beiðsgevararnir sambært sáttmálanum hava skyldu at lata inn í minsta lagi tvær ferðir árliga. Karl Johansen sigur, at felagið er rættuliga væl fyri, og keypti fyri stutt- um tvinni hús — ognina hjá Farodane fram við Tinghúsvegnum, soleiðis at felagið í dag eigur húsa- ognir fyri eitt virði upp á einar seks mill. kr. Tann størsti parturin verður leigadur ut. Arbeiðsmannafelagið hevur í letuni ein eitt-ára- sáttmála, sum gongur út 1. mai. Tann 29. í hesum skal felagið halda rokn- skaparfund. Tá skal støda eisini takast til sáttmálan, sum í letuni gevur eina tímalen uppá 43,88 kr. Í nevndini í Havnar Ar- beiðsmannafelag sita í let- uni: Karl Johansen, Gunn- ar Hansen, Kristoffur Jo- ensen, Tórur Arge og An- dreas Debes. Tiltaksmenn eru Mortan Merk og Svend Davidsen. Tað eru nú fimtan ár síðan Keypssamtekan í Klaksvík sekti býráðið um eitt eki at byggja á, men higartil hevur bý- ráðið ikki kunna út- vega eitt eki. Upprunaliga sekti Keypssamtøkan um eitt eki norðan fyri Posthúsið, men tað eydnaðist ikki at fáa eitt grundstykki har. Síðan eru onnur eki nevnd, men einki íteki- ligt hevur higartil spurst burturúr. Nú hómar Keyps- samtøkan tó ein glotta frammanfyri stavn. Í seinasta eintakinum av felagsblaðnum hjá Fer- oya Keypssamteku, Samtekan, skrivar Jaspur Petersen, sum er stjórnarlimur fyri Norðoyggjar, at í tí bý- ætlanini, sum varð framlegd seinasta summar, er lagt eitt eki til slík endamál sum Keypssamteku. Jaspur Petersen met- ir ikki, at tað er nakað, sum skuldi forða fyri, at býráðið kann ávísa Keypssamtekuni eitt eki og útskriva byggi- Bíða eftir grundøki í 15 ár | Fáa ikki holi -årinum 79/80 6,4 mill. loyvi, tå byarætlanin er endaliga viðgjerd i år. — — Keypssamtøku- limirnir hava verið tolnir í hesum máli. Vit krevja nú okkara rætt til at kunna fara undir at byggja ein nútíðar- hóskandi handil, eins og teir eru aðrastaðni í Feroyum, skrivar Jaspur Petersen, sum kom í stjórnina fyri Jo- han Simonsen, tá hann doyði fyri stuttum. Klaksvíkar Keyps- samtøka fylti 20 år 9. oktober i fjør. Fyrsti formaður i Norðoya Keypssamteku var Villi Sørensen, sáli, meðan Johan Simon- sen var næstformaður. Keypssamtøkan i Norðoyggjum hevur um 1200 limir. Um- setningurin í fíggjar- kr. Í ár verður roknað við umleið 8 mill. kr. í umsetningi. Leiðari í Keypssam- tekuni er Torleif Sig- urðsson. Hetta starv hevur hann rekt síðan 1968, og er so statt ver- ið longst í leiðarastarvi innan FK. Føroyskir Sosialistar: hjá kommununi Føroyskir sosialistar noyddir at útseta ein stevnudag, sum teir ætladu at halda i Perl- uni. Kommunan letur ikki høli til politiskar felagsskapir! Føroyskir Sosialistar, sum hava fyrireikað ein sokaliað- an Framadag við upplestri, sangi, framferslu og fram- sýning, fáa ikki innivist í Perluni, sum teir hava sekt um. Ætlingin var at halda Framadagin nú leygardagin. Formaðurin í mentanevnd- ini hjá Tórshavnar býráð, Finnur Johansen, hevur sagt nei. Grundgevingin er hon, at kommunan leigar ikki heli til politisk tiltek. Tað er ein bólkur av Fer- oyskum Sosialistum, sum er ein tverpolitiskur, sosialist- iskur felagsskapur í Keyp- mannahavn, ið hevur fyri- reikað Framadagin, men nú er bólkurin annaðhvert noyddur at avlýsa, ella út- seta tiltakið, um onnur heli kunnu fáast. Eingin fingið innivist Sosialurin hevur vent sær til Finn Johansen og spurt um grundgevingina fyri at siga nei at leiga heli hjá kommun- uni til politiskar flokkar ella bólkar Finnur Johansen sigur, at spurningurin um leigan til politisk feleg er ongatíð við- gjørdur í mentanevndini og tað fyriliggur heldur ikki nøk- ur rætningslinja um útleigan av helunum hjá kommununi. Finnur Johansen hevur í hverjum einstekum feri sjálvur tikið avgerð. Hann sigur, aí fyri valið í 1978 sekti eitt politiskt felag um at leiga kommunuskúlahel!- ina til at greiða fólki frá po- litisku viðurskiftunum eyst- anfyri. Men tað fingu teir ikki loyvi til. Víðari greiðir Finnur frá, at um sama mundið sekti ein trúarbólkur um loyvi at læna hellina fyri at greiða fólki frá viðurskiftunum hjá felegum eystanfyri, men bólkurin fekk eitt nei. Somu- leiðis var tjóðveldisflokki- num noktað at halda ein fund í kommunuskúlahellini. Nakað annað er, at politisk- Framhald á baksíðuni