mikudagur 28. januar 1981síða 3

A 3 SOSIALURIN Stor luttøka á skeidinum hjå Kommunu- felagnum Yvir 50 félk hava tekn- að seg til skeiðið i kommunalari = umsit- ing, sum Feroya kommunufelag skipar fyri á Hotel Vágum seinnapartin í hesi vikuni. Hetta er betri undir- teka enn Kommunufel- agið hevði roknað við. — Vit roknaðu við í mesta lagi 40 luttakar- um og vónaðu , at tað komu einir 30, sigur skrivarin hjá felagn- um. Luttakararnir eru úr 16 kommunum. Bert ein er úr kommunu, sum ikki er limur í Kommunufelagnum. Skeiðið er ætlað kommunustýrislimum, kommunuskrivarum og kommunalum starvs- fólki. Nógvir fyri- lestrar verða hildnir um tey ymisku økini í kommunalari = umsit- ing. Millum fyrilestrar- haldararnar er fíggjar- málastjórin hjá Reyk- javíkar kommunu, Bjørn Friðfinnsson. Innbrot uttan herverk Tað er nógvir mátar at gera innbrot. Men tann, sum bleiv brúktur móti eini kiosk í Klaksvík mánanátt- ina man vera heldur sjáldsamur. Í staðin fyri at bróta rútin, sum er tað vanliga, er hann í hesum ferinum tikin úr í heilum líki og settur í aftur. Hann bleiv kort- ini ikki kittaður, men hann stóð so har. Inn- brotstjóvarnir fóru síð- ani út aftur gjøgnum dyrnar — við einum kassa av veikum geli, 20—30 pakkum av sigarettum og einum bunka av »tekni- serium«. Nýggja landsstýrið og fíggjarlógin: Avgera nú um uppskotið hjá Demmusi kann brúkast Fyrsta viðgerðin av fíggjarlógini í legtinginum verður meguliga longu nú í vikuni Landsstýrið fer í hesi vik- uni at taka steðu til, um tað skal broyta fíggjarlóg- aruppskotið fyri 1981/82, sum fráfarna landsstýrið legði fyri tingið í de- sember. Torbjern Poulsen, landsstyrismadur, segåi i gjár, at so skjótt legmað- .ur kom heim aftur, fór landsstýrið at viðgera fíggjarlógaruppskotið. Torbjørn Poulsen kundi ikki upplýsa, um broyt- ingar verða gjerdar. Fíggjarlógin skal vera samtykt innan 1. apríl, tá Gongugøtan í Havn: mótmæltu hon kemur í gildi. Tor- bjern Poulsen sigur, at tað er ynskiligt, at fíggjar- nevndin hevur hana til viðgerðar í í minsta lagi hálvanannan mánað og at henda viðgerð er liðug í seinasta lagi 15. mars. Hetta bendir á, at lands- stýrið miðar ímóti, at fyrsta viðgerðin av fíggj- arlógini verður longu nú í vikuni. — Men, segði Torbjørn Poulsen í gjár, tað er enn ikki avgjørt, í hverjum líki fíggjarlógaruppskotið ver- ður. Fleiri og fleiri havnar- fólk taka undir við mótmælinum um aftur Fíggjarlógaruppskotið hjá fráfarna landsstýrin- um javnvigar við 761,3 mill. kr. Hetta er ein hækking uppá 76 mill. kr. samanborið við fíggjarlóg- ina fyri 1980/81. Táverandi landsstýris- maður í fíggjarmálum, Demmus Hentze, sigur í uppskotinum, at tá nýtt landsstýri = er skipað, hevur verið vanligt, at nýggja landsstýrið leggur fram fíggjarlógaruppskot av nýggjum, annaðhvert í sama líki ella við broyt- ingum. Eini 500 fólk vóru á mótmælisfundinum sunnudagin og av teim- at lata akferðslu ganga gjøgnum miðbýin — ella rættari gjøgnum um skrivaðu 250 undir mótmælið, sum ein bólkur av Feroya lær- »gongugøtuna«. araskúla í síðstu viku handaði borgmeist- aranum. Sostatt er samlaða talið av undir- skriftum komið upp á 1150. Men mótmælið fær helst ikki nakra ávirk- an. Sambært borg- meistaran í síðstu viku, verður málið ikki tikið upp til politiska við- gerð. Og í gjár segði setti býarverkfreðing- urin, Trygvi Guttesen, við Dimmalætting, at fyrireikingarnar at lata uppaftur fyri akferðslu byrjaðu fyrsta dagin. Á mótmælisfundin- um var sangur, upp- lestur av yrkingum, fólkamusikkur við spælimonnum og dansur og hoppan. A ————"|Q— 50 fólk... Framhald av síðu I Tann negativa skriving- in í útlendskum bleðum um siglingina hevur eisini gjørt sítt til at gera tað truplari, sigur Tummas Arabo. — Og tað er líkt til, at okkara egnu landsmenn hava staðið aftanfyri hesa skriving. Henda skriving hevur fort til, at viðskiftafólk hava aftrað seg við at gjørt langtíðarsáttmálar við Strandferðsluna um flutning. Tí tað hevur í allan vetur staðið í m.a. donskum og norskum blødum, at nú steðgar sigl- ingin fyrsta dagin. Seldu sjálvir... Framhald av síðu 1 Vit hava vent okkum til stjóran á flakavirkinum á Tveroyri, Hera Mortensen og biðið hann um eina viðmerk- ing til seluna hjá Suðringi. Heri Mortensen sigur, at Mortan Johannesen, skiparin á Suðringi greiddi virkinum frá, at teir høvdu eina last, har 1000 kassar vóru svart- kalvi undir 3 kilo, og restin var kongafiskurin millum 35 — 40 cm. — Tað vísir seg, sigur Heri Mortensen víðari, at Fiska- selan kann ikki ella hevur trupuleikar at selja eina tílíka last fyri okkum. Tí segdu vit við Mortan sum var, at hann fór ongan prís at fáa fyri fisk- in. Tað vísir seg, at fiskur, sum vigar undir 1 kilo, hevur Fiskaselan trupult við at selja. Hann kann neyvan skerast til blokk til USA, tí har eru eingir pengar í. Tá skal minimumsflakið vera 120 gram. Ikki selja fisk 35 — 40 cm Skal hann so seljast ísað- ur, tá krevur Fiskaselan, at minimumsvektin á flak- inum skal vera 150 gram. Tí er neyðugt við fiski, sum hevur eina bruttovekt uppá 1 kilo — og skal fiskurin viga 1 kilo skal hann vera umleið 40 cm. Heri Mortensen leggur aftrat, at Fiskasølan sum er 1 dag kann ikki selja fisk sum er millum 35 og 40 cm fyri flakavirkini. — Hvussu ber tað til? - Fiskasølan hevur ein ella fleiri keyparar í Týsk- landi. Tað má so vera tí, at teir ikki vilja keypa hann. — Vil tað siga, at Fiska- selan hevur bundið seg til at selja til bert tann eina ella tveir seljararnar ella ger hon ov lítið fyri at sleppa av við fiskin ? — Tað veit eg so ikki. Heri Mortensen leggur tó aftrat, at steðan eisini er tann, at bátarnir í Fer- oyum sjálvandi hava meguleika at kanna marknaðin, áðrenn teir selja. Teir eru heldur ikki noyddir at selja á markn- aðinum hverja ferð. Heri sigur at enda, at tað uttan iva kann vera trupult at sleppa av við eina tílíka last til eina og hverja tíð, men at siga, at fiskurin ikki kann seljast, er bein- leiðis skeivt. Síða 3 Spurningar um skatt Regin Thomsen svarar Ongin lentakara- frádráttur til dagrektar- mammur Eg havi fyri stuttum fingið bræv frá kommu- nala líkningarvaldin- um, har sagt verður, at lentakarafrádráttur i sambandi við yrki mítt sum dagrøktarmamma ikki verður góðtikin. Er tað veruliga so, at starvið sum dagrektar- mamma ikki gevur rætt til lentakara- frádrátt ? Dagrøktarmamma Dagrektarskipanin í Tórshavnar kommunu varð sett á stovn á heysti 1974 og í sam- band við stovnanina varð fyrispurt hjá líkn- ingarmyndugleikinum, Tórshavnar líkningar- nevnd og Líkningarráð Feroya, hvussu inntek- an hjá dagrektar- mammunum skuldi verða skattað. Eftir uppskoti frá sosialfyri- sitingini í Tórshavnar kommunu og leiðaran- um fyri dagrektini varð viðtikið av Tórshavnar likningarnevnd og Líkningarráð Føroya, at eins og t.d. i Dan- mark skuldi 1/3 av gjaldinum, sum dag- røktarmamman fær fyri > børnini, vera skattafriur, t.v.s. rokn- aður sum verulig út- reidsla til mat, slit av heimi o.tl., meðan 2/3 skuldu vera skatt- skyldug inntøka. Løntakarafrådråttur varð ikki loyvdur, tå tað at vera dagrektar- mamma varð roknað sum liberalt yrki, har 1/3 av inntekuni varð roknaður at dekka veruligar útreiðslur. Henda skipanin er tó bert galdandi, tá talið av bernum er 7 ella minni. Um barnatalið er sterri verður reglu- ligur roknskapur kravdur. Provisión Tá ið tú fært eitt nýtt lán í banka ella spari- kassa, tekur stovnurin sær provisión. Er talan um stórt lán, so er eis- ini talan um fitt av pen ingi í provisión. Tann bankin, eg havi lán í og sum eg fekk uppgerð frá beint eftir nýggjár, roknar provisión upp í »rentu goldin í árin- um«, men sparikassin ger ikki hetta sama. Eg vildi ti spurt, um henda provision er at rokna eins og renta i sjålvuppgåvuni. 3 Um tú tekur nytt lán í banka ella sparikassa, rindar tú stovningar- provisión av láninum. Henda provisión er ein ávísur prosentpartur av upprunaláninum, og verður hon roknað út við handamegi, tá láni- skjelini verða skrivað. Tann loypandi rentan av skuldini og tann loypandi provisión, sum bankarnir rokna sær, verður samantald og sett á kontoavritið við árslok undir heitin- um »Renta årinum«. Samb goldin galdandi praksis er stovningar- provisiónin at rokna sum renta, tá sjálvupp- gávan verður gjerd. Í teimum ferum, tá lán- ini eru tikin til vinnu- ligan bygning ella til amboð í einumhverjum vinnuvirki, kann henda provisión verða drigin frá beinleiðis í inntek- uni, meðan provisiónin, har talan er um lán í privatum sethúsum, verður roknað sum renta av privatari skuld, og gevur rætt til frádrátt í útroknaða kommunu- og landsskatti við 42%.