mikudagur 4. februar 1981síða 6

telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Tórshavn Útgevari: p/f sosialurin Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Rentuskatturin Á TINGI HEVUR javnaðarflokkurin lagt fram uppskot um brennistudning til pensionistar og stakar uppihaldarar og uppskot um stuðul til bjálving av húsum hjá pensionistum. Hesi bæði uppskotini eru mett at kosta lands- kassanum 6 mió. kr. VIÐ UPPSKOTI til løgtingslég um broyting í legtingslóg um inntøkuskatt av rentu av inni- standandi peningi, hevur javnaðarlfokkurin samstundis ávíst landskassanum eina inn- tøku, ið kann bera hesa meirútreiðslu uppá 6 mió. kr. EFTIR UPPSKOTI frá fólkafloks- sambands- landsstýrinum, samtykti legtingið í 1952, at renta vunnin av innistandandi peningi í før- oyskum bankum og sparikgssum, skal skatt- ast fyri seg. Sambært nevndu lóg, er rentu- skatturin skipaður so, at skatturin verður roknaður við einum hálvum prosenti av teirri peninganøgd, sum ber rentuna og tað vil siga við einum hálvum prosenti av innistandandi peninganøgdini. VID ØDRUM ORDUM er tad innistandandi peninganøgdin, og ikki rentuinntøkan, ið verður skattað. Tað vil siga at hetta í løtuni er eitt slag av ognarskatti. Og hetta vil javnað- arflokkurin hava broytt soleiðis at tað verður rentuinntøkan, og ikki innistandandi peninganøgdin, sum verður skattað. Eisini vil flokkurin skipa skattingina so, at øll rentu- inntøka verður skattað eins. UM EIN SPARARI í dag t.d. hevur 10.000 kr. standandi á vanligari bók fær hann 4% ella 400 kr. í rentu. Hann rindar sum er 50 kr. ella 12,5% av rentum í skatti. Um ein annar spar- ari hevur 10.000 kr. innistandandi uppá longstu uppsegn fær hann 10% ella 1000 kr. í rentu. Men hann rindar somuleiðis 50 kr. ella einans 5% av rentuni í skatti. Hetta kemst alt av at rentuskatturin verður roknaður av inni- standandi peninganøgdini. HETTA, AT TANN hægra inntøkan verður skattað linari enn tann lægra, er eitt brot á øli galdandi princippir í okkara skattalóggávu annars og í stríð við allan logikk. Uppskot javnaðarfloksins hevur til endamáis at gil rentuinntska verður skattað eins, nevniliga við 125% og hetta gerst við, at skatturin verður roknaður av rentuni og ikki av innistandandi peningi. TÅ HUGSAÐ VERÐUR um, at øll onnur inn- taka, ið beinleiðis stavar frá arbeiði, verður skattað við upp til 50%, so er tað ikki nakar hegur skattur, um rentuinntøka verður skattað við 12,5%. Annað enn orðabrask Flestu mundi standa greitt, at tað fór at vera strilti eisini hesaferð at fáa avtalu í lag um fiski- veiðurættindi við EF og annars við tey lond vit hava áhuga um sam- vinnu við. Ikki óvænta; vónirnar um brúkiligar avtalur hava oftast ikki verið tær ljósastu, men tað hevur tó higartil eydnast so dánt. Tað eydnaðist eisini í fjer, ikki uttan sverslag, minni enn so. Bestu kreftirnar vóru lagdar í samráðingarnar. Fráfarna landsstýrið legði meginorku sína í hesar avtalur. Lítla og onga orku í keglið um hver stórsta heiðurin átti fyri náddu úrslitini. Tað er av stórsta týdn- ingi, grundgevandi fyri samfelagið, at vit fáa brúkiligar avtalur um samvinnu á veiðuleiðum uttan fyri Feroya-leiðir. Tað mundi tí undra mangan, at síggja sam- reðuna nýggja lands- stýrið leggur fyri við í Dimmalætting nú leygardagin. Nú er umvent í holuni. Vit hava fingið ein løg- mann, sum stendur fast- negldur í síni fortíð sum andsteðuleiðari, sum framhaldandi brigslar landsstýrinum sum farið Tað mundi vera ein av mætastu okkara, sum, í einari av stuttsegum sínum, lýsti samarbeiðið Miðvág og Sandavág millum myndarligt at vera, og kom í hesum viðfangi við ynski um, at aðrar bygdir gingu somu leið. Vit her vesturi, kundu nikka andi, rithevundum fyri- ið hetta lósu, samtykkj- ásannandi um, at hetta hevði og fór í fram- tíðini at hava ómetaligan tydning fyri bygdirnar bådar. At so kom at vera, hevur tíðin prógvað. Tann framburður, ið verið hevur, man fyri stórsta partin hava retur í tí samarbeiðsútbygging, sum er framd. Síðan kann sjálvandi eitt sindur av kegli vera um, hver av bygdunum er torfert at meta um. — Har arbeiðs- pláss verða løgd, verða tey í sjálvum sær at skapa menning og trivnað. Tað skal tó beinanvegin ásann- ast, at Sandavágur eisini hevur notið gott av teim- um tiltøkum, samarbeitt hevur verið um, og man neyvan verða hugsandi, at longri heyði verið komið framá við at gingið aðrar leiðir. er í seguna. Brigslar, tí tað ikki eydnaðist honum at fáa eina EF avtalu við brestin. Landsstýrið, sum farið er í seguna hevur sjálv- sagt alla skyldina, fyri tí sum nú er hent. Ikki eg. Í oðrum lagi er tað ríkisstjórnin sum ikki evnar ella ikki vil. Soleiðis konkluderar okkara nýggi legmaður. So lætt er tað hjá honum. Hann dugur at seta tingini í rettu raðfylgj- una í forhond. Er úrslitið vánaligt, so eru tað hin- ir, sólarklárt. Er úrslitið gott, ja so er tað eg, sjálvsagt. Tann sum fylgt hevur við gongdini í hálvfjers- unum, veit hví tað gekst illa at uppihalda gamla veiðumynstrinum. Har- til er at hava í huga út- flytingina á 200 fjórð- ingar; einki uppfinnilsi hjá feroyingum, jikki politikkur fráfarna landsstýrisins, men poli- tikkurin hjá londum, sum hava heilt aðrar interessur enn vit. Hvers áhugi var at byrgja fyri allari út- lendskari veiðu í egnum sjógvi; hetta vóru lond sum hava ikki brúk fyri at veiða á fjarum leiðum, hava nokk hjá sær Harra blaðstjóri. Tað, sum serliga fekk meg at taka penn í hond viðvíkj- andi viðurskiftunum bygdanna millum, er tann einvísa og mangan ófanta- liga skriving, sum Dag- blaðið hevur havt um hetta sama. Tílík skriving kann bert tæna einum endamåli: at seta bygdirn- ar upp móti hverji aðrari og birta upp hatur og stríð. Tó eru vit alt fleiri, ið eru farin at trúgva, at hetta er høvudsendamål Dagblaðsins. Tað er so mangt, ið bendir á, at so er. Lítið er at ivast i, at blødini kundu verid at gagni, eisini tå tad snyr seg um samarbeidid bygd- anna millum; men tað velst sjálvandi um, hvussu tílík mál verða uppsett, og ikki minst, hvussu tey verða lýst. Lat okkum t.d. taka byggingina av skúla- og ítróttarhellini, sum er farin í gongd. Her kundi Sosialurin gjert eitt muna- gott arbeiði fyri at skapt fatan um málið. Sosialurin hevur frammum onnur blød, eftir at hava tikið ymisk mál upp, roynt at lýst hesi frá so nógvum sjálvum Og henda gongdin var og er ikki fyrimunur okkara. Enn í hvussu er. Tá Feroyar — eitt sameint legting — tók avgerð um ikki at fara upp í EF, var tað tí at vit ikki mettu tað at tæna okkum best. ' Fiskivinnupolitikkurin EF's tók ikki serligu fer- oysku viðurskiftini nóg væl til eftirtektar. EF fiskivinnupolitikkurin er í stuttum at tú skalt lata líka nógva veiðu í virði sum tú vilt hava í virði frá EF. Sama liberal-kapita- listiska prinsipp, sum sigst vera felagsnevnari hjá nýggja landsstýrin- um. Tað EF hevur svarað donsku stjórnini og tað danska stjórnin síðani hevur sagt Paula Ellef- sen er at tað er so sum so við áhuganum hjá EF londunum at fiska í fer- oyskum sjógvi. Feroyar hava minni og mini at bjóða EF, av tí sama verður minni og minni at lata teimum. Svarið hjá landsstýr- inum, sum farið er í søg- una, hevur verið, og tað hevur P. E. jú lisið í blað- samtalu í Dimmalætting hevur endurgivið av Atla Dam í norska síðum, sum meguligt, og man hetta vera ein orsekin til, at vit idag kunna siga, at blaðið er gott. Tað kom tó ikki at vera Sosialurin, men Dagblaðið, ið tók sær av hesum máli. Og eftir at hava lisið greinina, sum ikki bert var einvís, men í mangar mátar heldur enn ikki argandi, væntaði tú avgjørt, at nú fór onkur fólkaflokksveljari at gera vart við seg. Hetta var jú eitt av teimum málum, sum Fólkafl. brúkti í agi- tatiónini her vesturi. Men so skuldi ikki vera. Dugi so illa at skilja, at fólka- floksveljarar í Sandavági lótu sær lynda, ta viðgerð blað teirra hevði um ítrótt- SOSIALURIN við- merkingar blaðnum Farmann, har Atli Dam sigur nakað soleiðis: »Vit hava ikki møgu- leika at bjóða líka so nógv sum vit hava brúk fyri. Skulu vit halda sam- felagnum uppi, megu vit eisini hava ráðveru úr fremmandum sjógvi. Uttan mun til hvat vit kunnu bjóða istadin«. Tað er lítil nytta í tí at kasta eftir fráfarna landsstýrinum. Uppgávan hjá legmanni er at samráð- ast nú — og at brúka kreftirnar har. Góða mamma, tað var ikki eg, plagdu vit at syngja í skúlanum; læran í hesum er jú, at lítið nyttar at kasta skyldina á hinar, tá tú dálkaði teg. Nýggi legmaður er ikki komin burturúr vananum at kasta eftir eðrum. Nú alt ikki er so leik- andi lætt, sum tá hann blakaði alla ábyrgd fyri borð, og bara grýtti eftir eðrum. Nú skal annað til enn orðabrask. Christiansborg 3i.januar 1981 J. Lindenskov Ítróttarhell á Giljanesi o.a. arhellina. Kanska var tað jólaheilsa Dagblaðsins til tey, ið blaðið hevði argað serliga nógv, sum fekk teir at blíðkast aftur. Ella er tað verunliga so, at »dup- ultmoralurin« hevur fingið fastatøkur á Fólkaflokk- inum ??? Tó, vit eru fleiri, ið fegn- ast um samarbeiðið bygd- anna millum. Trúgvi eis- ini, at vit eru fleiri, ið ynskja, at tað skal halda áfram, og vit hava avgjert einki ímóti, at samarbeiðs andin rekkur inn á Gilja- nes, ella til Sandavágs, um so skuldi ligið fyri. Við tekk fyri upptekuna. Sandavágsmaður Føroyskt sjålvstyri Almennur fundur um føroyskt sjålv- stýri verður hóskveldið 5. februar kl. 20. i Læraraskúlahellini. 14. september-bólkurin