mikudagur 11. februar 1981síða 3

SOSIALURIN Síða 3 alment kjak um hennara arbeidi, til tess at tad kann gagna øllum sam- felagnum. Lat meg siga tað her, at undirritaði hevur per- sónliga einki ímóti Fiskaseluni — hóast eg veit, at Óli Breckmann og hansara líkar, júst vilja fáa tað vent tann vegin. Afturlatið land ! Uttan mun til mín persón so eru tað fleiri føroyingar, sum gjøgnum årini hava vist sína stóru ónegd við arbeiði hjá Fiskaseluni. Men sum blaðmaður hevur tú uppdagað, at sjálvt undangongumenn á nógvum økjum og høgt í metum millum fólk, ikki hava TORAÐ ALMENT AT ÚTTALA SEG UM Fiskaseluna og hennara arbeiði — hóast tað, at teir í munn- ligum samreðum hava víst á heilt óhugnaligar sannroyndir. Við eðrum orðum — í tínum arbeiði sum blað- maður stoytir tú mang- an ímóti einum múri, tá tú ynskir at fáa ávís viðurskifti hjá Feroya Fiskaselu og hennara arbeiði lýst. Tað er sum afturlatið land. Kortini eru tað teir persónar, sum hava torað at sagt sína hugs- an. Skulu vit tí hava eitt alment kjak um Fiska- søluna og fiskaselu- politikk yvirhevur, og haldi eg, at tað er rætt at tríva í okkurt av tí, sum m.a. Trúgvi Johansen skrivaði í blødunum fyri einum ár. síðani. Trúgvi Johansen er sendifulltrúði hjá Lands- stýrinum í Keypmanna- havn. Hann hevur annars arbeitt í Suður- europa í fleiri ár við at selja feroyskan fisk. Sum fakmaður á søluøk- inum meti eg tí hansara úttalilsi so álvarslig, at ein blaðmaður — um hann er eitt sindur at sær komin —ikki hevur loyvi til at lata tað fara framvið uttan víðari umreðu. Trúgvi Johansen og Fiskasølan Í greinini skrivar Trúgvi Johansen m.a., at Fiska- selan er konservativ, og at alt er steindeytt á Fiskaseluni. Sjálvur hevur Trúgvi Johansen ongar ábetur sæð í selu- politikki, Fiskaselunnar seinastu árini, sum ikki eru provokeraðar ella fyrst framdar av eðrum fyri so at vera tiknar sum uppfinnilsi Fiska- selunnar. Hann vísir síðani á, at eitt danskt felag, sum keypir ein part av fisk- inum frá Feroya Fiska- selu, er farið undir at detailpakka saltfisk til italska marknaðin. Henda meguleika hava føroyingar havt í fleiri ár, men hevur hetta bein- leiðis mett mótsteðu frá Feroya Fiskaselu. Víðari skrivar Trúgvi Johansen, at Fiskaselan beint móti egnum áhuga- málum hevur givið einkarrætt til eitt meira ella minni tilvildarligt felag í Týsklandi at selja allan sín feska fisk, eitt felag, ið gjarna vil diktera prísir og treytir, og sum selur víðari til feløg, sum eru nógv sterri. Eisini vísir hann á, at Fiskaselan hevur alt ov nógvar óneyðugar millumhandlarar. — Hesin ov stóri og maktfulli stovnurin í fer- oyska samfelagnum hevur óavmarkað vald at revsa teg, um tú gert móti boðunum, skrivar Trúgvi Johansen at enda. Skrivingin hjá Trúgva Johansen var harðliga átalað í Dagblaðnum, sjálvandi. Sosialurin royndi at fáa viðmerk- ingar til málið, men her ynskti Fiskaselan at tiga. Ístaðin klagaði hon Trúgva Johansen fyri landsstýrið. Detailpakka saltfisk Meira hendi so ikki ! Til nýliga! Í januar mánaða í ár var eitt um- boð fyri donsku fyritek- una Dancod í Feroyum. Dancod er farið undir at detailpakka saltfisk og keypir m.a. fisk úr Fer- oyum. Sosialurin hevði eina samreðu við danan. Hann vísti á, at teir fóru at fáa munandi betri prís fyri detailpakkaða salt- fiskin enn fyri selu av saltfiski »uppå tann gamla mátan<. Uppá fyrispurning um føroyingar áttu at roynt at detailpakka saltfisk segði hann: — Tað vil altíð vera ein fyrimunur jú meira ein kann gera við ein fisk. Orsekin til at vit eru farnir undir at detail- pakka saltfiskin er tann, at vit halda, at tað ber ikki til í allari framtíð at finna keyparar til tær vanligu saltfiska- verurnar. Samreðan stóð í Sosi- alinum 14. januar í ár. Men enn hevur so eingin havt nakra viðmerking til úttalilsini frá Dancod- umboðsmanninum, hvat eg haldi vera ógvuliga logið. Annars havi eg frætt, at Bacalao longu fyri 10 árum síðani fór at detail- pakka saltfiskk men royndin varð steðgað. Onkur sigur av Fiska- seluni (eg kann tó ikki vátta hetta). Kjak um fiska- seluarbeiði So er tað, at ein spyr seg sjálvan. Er tað nakað um, at Fiskaselan spenn- ir bein fyri nýggjum til- tokum bæði hjá hennara egnu limum og uttanfyri fyritøkuna og á henda hátt avmarkar meguleik- an hjá føroyska samfel- agnum at fáa sum best burtur úr fiskaútflutninginum — tá er hetta í sær sjálvum ein nóg stór ákæra móti Feroya Fiskaselu. Hver av eðrum má liva. Júst í hesum truplu tíðum, har veiðunegdirn- ar minka í hverjum og har aðrir sum t.d. cana- diumenn floyma yvir okkara vanligu mark- naðir við bíligum fiski — er avgerandi neyðugt, at vit í Feroyum diskutera nýggjar arbeiðshættir, nýggjar góðskuhættir og nýggjar marknaðir fyri at Feroya Fiskasela og aðrir selufelagsskapir kunnu liva upp til tey nýggju krevini og um- steðurnar. Lat okkum brúka bleð- ini at skifta orð um tær broyttu umsteðurnar og tey nýggju krevini — nakað sum Óli Breck- mann og hansara fylgi- sveinar ikki ynskja — men sum Óli Breckmann annars við síni seinastu grein um Fiskaseluna nettupp hevur birt upp undir. Seinni partur í hesi grein snýr seg um dál- kanina av journalistiska handverkinum, sum skrivingin hjá Óla Breckmann hevur verið atvoldin til. Greinin kemur í Sosialin leygar- dagin. Atli Dam, formaður javnaðarfloksins: Sáttmálin við EEC ein »katastrofax — Tað er ein »katastrofa« fyri føroyska fiskivinnu at skrivad er undir seinasta såttmålan vid EEC. Hetta sigur Atli Dam, tingmaður og formaður i Javnaðarflokkinum í eini viðmerking til sam- ráðingarnar, sum júst eru endaðar í Bruxelles. Atli Dam sigur, at hesin sáttmálin er so nógv verri enn nakar annar sáttmáli, sum feroyingar hava gjørt. — Her hava føroysku samrådingarmenninir slept so nógvum prinsippum uppá fjall í mun til tær undanfarnu samráðing- arnar, at sáttmálin má skýrast ein »katastrofa« fyri framhaldandi veidu i EEC-sjógvi. Áttu at bíða — Men var tað ikki neyð- ugt hjá okkara samráðing- arnevnd at fáa sum fræg- ast burtur úr hesa ferð ? — Eg haldi, at tað var óneyðugt at skriva undir júst í letuni, tí sum kunn- ugt hevur danski fiski- málaráðharrin fingið nógv fleiri heimildir við sær, nú hann skal samráðast í Bruxelles í hesi vikuni: M. a. heimild til at endur- skoða fiskifreðisliga grundarlagið undir toska- veiðu í Grenlandi. Heimild til at endurskoða grundar- lagið undir sildaveiðu- banninum í Norðsjónum, soleiðis at meguliga verður sildaveiða loyvd. Har vóru allar grundir til at bíða og til at brúka orkuna uppá at fáa í lag ein fyribils sáttmala, sum gav skipunum loyvi at fiska, meðan vit legdu leikirnar til komandi sam- ráðingarumfar, ið skuldi geva tann endaliga sátt- málan, til rættis. — Men svongd Paula Ellefsen er nú atvoldin til at vit komu at sita eftir á berum. Minstukrevini Atli Dam vísir annars á, at áðrenn samráðingarnar í Bruxelles gjerdi Javnað- arflokurin hinum limunum í Marknaðarnevndini greitt, hverja steðu hann hevði til tey minstukrev, ið skuldu uppfyllast fyri at skriva undir ein sáttmála. Dentur varð lagur á, at vit máttu ikki geva út ella slaka mótvegis norðmonn- um viðvíkjandi rækjum í Grønlandi. Vit máttu hava lutfallsliga eins nógv sum norðmenn í bæði Vestur-Grenlandi og Eystur-Grenlandi. Heldur ikki máttu vit góðtaka at fáa minni enn 18.000 tons av makreli. Víst varð eisini á, at steð- an viðvíkjandi toski í Eystur-grenlandi júst í letuni er so mikið ógreið, at hesin spurningurin eigur at verða kannaður gjølla, soleiðis at man ikki kemur at seta seg sjálvan í ta steðu, at aðrir fara við toski í Eystur-grenlandi, meðan feroyingar eru við sviðið soð. Vit góðtaka ikki ! Haraftrat gjerdi javnaðar- flokkurin vart við, at ein undir ongum umsteðum kundi góðtaka, at felags- marknaðarmenn vilja leggja seg út í feroyska laksaveiðu, so leingi sum tað situr ein laksaveiðu- nevnd fevnandi um alt norðuratlantshavið. Og so leingi foroyingar eru á ferð við at byggja upp eina laksaveiðu og seta út tað av laksi, sum skal rættvís- gera føroysku laksaveið- una. Heldur ikki kundi javn- aðarflokkurin ganga við til at broyta fiskiveiðu- reglurnar undir Feroyum meira enn tað sum er neyðugt fyri, at EEC kann veiða sínar kvotur á ein rímiligan og lensaman hátt. Semja Atli Dam upplýsir, at tað stórt sæð var semja í marknadarnevndini um hesi sjónarmiðini. — Tað var tí við ógvu- liga stórum bilsni, at eg sjálvur merkti mær úrslit- ini, sum Pauli Ellefsen hevði skrivað undir uppá í Bruxelles. Eg segði við onkran samgongumann, áðrenn samráðingarnar fóru fram, at eg var bangin fyri, at Pauli Ellefsen í letuni var ov svangur til, at ein kundi forsvara at senda hann sum okkara umboðs- mann til at samráðast í Bruxelles. — Og tíverri kom hetta at roynast júst so, leggur Atli Dam aftrat. — Pauli Ellefsen tordi ikki at seta seg sjálvan í ta steðu, sum vit so mangan fyrr vóru í, at vit ikki kundu góðtaka sáttmalan. Vit máttu heldur fara heim fyri síðani at koma aftur at royna at fáa ein betri sáttmála. Sum av torvheiðum — Tað merkti so, at vit fingu at vita, at vit komu heim sum av torvheiðum. Men vit meintu tað var betri at koma tvær, tríggjar ella fýra ferðir sum av torvheiðum, tá ein visti, at fjórðu ferð fekk ein eitt frægari úrslit. — Pauli Ellefsen hevur verið svangur, og fyri at sleppa undan hesum kritikki, skrivaði hann undir ein sáttmála, sum á nærum øllum økjum kost- aði okkum hesi afturstig- mi. Lesið eisini á baksíðuni