týsdagur 13. august 2002síða 8

Nr. 152 - 13. august 2002 15 14 Nr. 152 - 13. august 2002 Tað var rómin av før- oyskum guitarspæli, sum Listastevnan 2002 hevði at bjóða, tá 10 føroyskir guitar- úrmælingar fóru á pall í Norðurlanda- húsinum sunnu- kvøldið. Summir kendir og støðufastir á palli síðstu 30 árini, aðrir meira sjáldsam- ir gestir á palli, sum tíðin er liðin, men sum tó hava guitar- leikin í rygginum framvegis frá farnum løtum. Og aðrir, ið mest hava sitið í ein- ingi og leikt. Felags er, at í felag hava teir myndað føroyskt tón- leikalív og felags eru teir ráevni av hægstu góðsku TÓNLEIKAUMRØÐA Orð: Dagfinn Olsen Myndir: Finnur Justinussen Listastevnan 2002 er í hæddini og eitt av hæddar- punktunum er guitarkon- sertin við róminum av før- oyskum guitarspæli. Kon- sertin er í trimum støðum, á Glyvrum var hon fríggja- kvøldið, hon var í Norður- landahúsinum sunnukvøld- ið og leygarkvøldið verður hon í Atlantis í Klaksvík. Sunnukvøldið í Norður- landahúsinum var eitt satt upplivilisi. Longu í gong- ini, áðrenn konsertina, sást, at her fór at verða fult hús og so var eisini. Og millum mongu ungu og eldri and- litini, sóust ikki so fáir før- oyskir guitarbrandar. Frammi hevur verið, at upprunaliga var kvøldið, sum Petur Mohr Reinert og Erik Biskupstøð hava fyri- skipað, ætlað meira í stíl við eitt kvøld, har tað meira vóru føroyskir nútíðar- klassikarar, ið savnaðu guitarleikararnar og so lut- tók kanska Simme og onn- ur garvað fólk innan tón- leikin. Og rómin - creme de la creme - av føroyskum guitarleiki skuldi seta dám á. Kvøldið er so vorðið meira eitt kvøld við guitar- leikarum og lítlum, men góðum, tónleikabólki aftur- við - rómi og hóskandi dygd undir. Tíggju topp tónleikarar Hvør er besti guitarleikari í Føroyum, hevur ofta verið kjakevni manna millum. Og semja tykist, sum frá- líður um, at hetta kann ikki rættiliga setast soleiðis upp. Og fyrireikararnir hava sagt, at teir tíggju guitar- leikararnir eru teir av teim- um bestu, ið høvdu stundir og møguleika at taka lut í guitarkonsertini. Tað er einki at taka seg aftur í, at er ein føroysk elita innan guitarleik í Før- oyum, so er bróðurparturin umboðaður, tá Ólavur Jak- obsen, Búi Dam, Hans Carl Hansen, Eyðun Hansen, Herluf Lutzen, Hildibjartur Hansen, Ólavur Øster, So- fus Poulsen, Hjalti Joensen og Petur Hans Niclasen fara á pall. Hesir umboða tíðina frá miðskeiðis í sekstiárunum til dagin í dag. Og tað skal verða sagt beinanvegin, at sunnukvøldið gjørdist eitt kvøld við fagrasta streingjaleiki, eitt kvøld við tí besta av tí besta. Gunnar Nolsøe leiddi fjøldina ígjøgnum kvøldið, við at binda saman ymsu leikløturnar við framløgu av viðkomandi guitarleik- ara og hansara lívsleið inn- an tónleikin. Síðani stutt prát við leikaran um fyri- myndir og annað. Óføra væl kom Gunnar Nolsøe frá uppgávuni at leiða fjøldina ígjøgnum kvøldið, ið als ikki kendist, sum vardi tað nærum hálvan triðja tíma. Leikskráin segði frá rað- fylgjuni av guitarleikarun- um og stuttligt var eisini at fáa at vita nágreiniliga, hvat fyri ljóðføri ymsu leik- ararnir leika á. Rógvi á Rógvu, Magnus Johannesen, Kolbein Sim- onsen og Mikael Blak løgdu alt kvøldið botn í, sum rómin av føroyskum guitarleiki varð lagdur om- aná. At taka nakran leikara framum annan er vónleyst og uttan endamál, men nevna teir luttakandi kunnu vit, uttan tó at fara út í æsir, tí slíkar framførslur skulu upplivast. Ólavur Jakobsen kom fyrstur á pall. Hann er út- búgvin klassiskur guitar- leikari. Hann greiddi frá, at fyrimyndirnar eru mangar, millum annað pápin, (Eyð- bjørn, ið leikar við Teimum av Kamarinum, blðm.) og Hans Christian Clement- sen, sum Ólavur helst skuldi verið við á pallinum hetta kvøld. Eisini klassiski guitarleikarin Segovia hev- ur givið Ólavi íblástur. Ólavur hevur ofta víst sínar dygdir, mest saman við Aldubáruni. Ólavur leikti eina spanska sere- nadu, ið tóktist krevjandi. Men í hondunum á einum snillingi kom hetta ikki mongum til hugs. Vakurt! Eisini leikti hann eitt meira skemtiligt stykki, ið hevði nakað við eina humluflugu at gera, og tað var eisini líka við, at tað fór at klóra í nakkanum, meðan tónarnir sveimaðu. Búi Dam kom á pall. Eis- ini hann hevði akkustiskan guitar. Búi er úr yngra ættarliðnum og hann kenna vit frá t.d. bólkinum Ivory. Búi leikti fyrst eitt lag, ið hann hevur gjørt við íblástri frá tí støðu, at eitt av vin- fólkum hansara er blivið foreldur. Hetta hugtók tónasmiðin, sum saman við Rógva á trummum skapti eina fullfíggjaða ljóðmynd, sum bar burt í annan heim. Seinna lagið var variatión yvir eitt lag hjá Kingo. Hesin guitarleikari stóð í andsøgn við leikarin undan honum, tí her var talan um harðari spæl, ið tó svingaði frá blíðum til harðari tónar. Flott framførsla. Ein av veteranunum, ið helst er kendur fyri skjót- leika og fínan tóna, er Hans Carl Hansen. Kednur frá mongum bólkum, t.d. Trast, Tám og Streingjasúpan. Fyrimyndirnar segði hann vera Hendrix, Blackmore og Santana og hesir úrmæl- ingar frá sjeytiárunum gingu aftur hjá so mongum øðrum eisini. Hans Carl leikti tvey løg hjá Fleet- woodMac og legði út við tí vakra Albatros. Og hann kom, sum vitugligt er, sera væl frá framførsluni. Tað eru teir, ið líkasum hvørva av pallinum, men sum tó verða minstir fyri dugnaskapin. Eyðun Han- sen er ein. Hann hevur ver- ið av landi skotiní nøkur ár, so stuttligt er at sígja hann aftur. Eyðun minnast mong frá t.d. Teinar og Zentih. Hann leikti akkustiskan guitar. Íblástur fær hann serstakliga frá Mark Knopfler, men hetta kvøld- ið leikti hann tað, ið hann nevndi ein fegnan latin-stíl. Væl leikt og vakurt, ser- stakliga tá Magnus kom við, ílatin harmoniku. Herluf Lützen er hin dugnaligi og lítillátni. Vit kenna hann t.d. frá Zentih og so frá plátuni hjá Ingun Simonsen, umframt ein hóp av øðrum innspælinmgum, har tað kanska serliga er akkustiska spælið, ið stend- ur eftir í minninum. Herluf nevndi eisini fyrmyndirnar frá sjeytiárunum. Við hjálp frá Ólavi Øster og orkestri- num leikti og sang hann fyrst eitt lag, sum hann hev- ur gjørt saman við Hera Kragesteen. Eitt lag gjørt til fløgukappingina Vælskapt Brek, men sum ikki slapp Alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna ígjøgnum nálareygað, held- ur tygara útsendi seg vita. Frálíkt lag og Herluf hevði hesaferð el-guitaran í hond- unum og setti eitt flott punktum fyri hetta lag. Síð- ani spældi hann eina jazz- útseting av lagnum Selatrað 8.juni 1626 , sum Egi Dam gjørdi til yrking eftir Tummas N. Djurhuus. Og hetta riggaði sera væl, hó- ast talan er umm vísulag. Gott spæl og góð útseting. Hildibjartur Hansen er annar úrmælingur, ið líka- sum hvarv, hevur verið úti- seti, men sum verður minstur fyri dygdina. Hann er bróður Hans Carl og nevndi eisni fyrimyndirnar frá sjeytiárunum, men nevndi, at kanska jazzurin er farin at draga so smátt. Minstur verður hann úr klaksvíksbólkum og Brongl. Og í Danmark hev- ur hann verið í upptøku- hølum við Hanne Boel og Jennifer Rush. Hildibjartur leikti fyrst eitt heimagjørt lag, sum Jón Elendersen eigur orð til, og við sær á pall hevði Hildibjartur fingið Lenu Andersen, ið kom sera væl frá sangfram- førsluni. Utan hóvasták leikti Hildibjartur hetta lag, ið var gott og fangaði. Síða ni kom eit instrumentalt lag, ið hevði eitt heiti, sum undirritaði ikki dugir at festa á blað, men sum merkir 7 Up á barnamáli. Og her fekk Hildibjartur prógva seg. Eins og við Eyðuni, so er gleðiligt at síggja, at hóast leiðin gongur uttanfyri bjørtu pallperurnar, so er tað ikki orsøk at leggja ljóðføri, men kasnka heldur hinveg- in gevast stundir at sita í frið við umhugsni og venj- ing. Hóast Ólavur Øster longu hevði verið á palli, so var tað nú hann, ið átti stóru ljósrípuna og var í mið- deplinum. Ólavur er av sonnum maðurin við stór- um G. Hann hevur leikt í óteljandi bólkum, sum hann eisini sjálvur stað- festi, og hann er still going strong, sum einki var hent. Eldhugi og fingrafimi, ið uttan íhald hava hildið á í meira enn 30 ár. Sum fyri- myndir nevndi hann Sha- dows, Betales og Stones. Saman við Kolbeini byrjaði hann at leika, tá teir gingu í Nunnuskúlanum í 1964. Og skemtiligt var, at teir komu ásamt um á pallinum, at tað helst var lagið Dominique, ið teir byrjaðu við. Lagið er, sum kunnugt eitt hitt frá sekstiárunum, sungið av nunnum. Pallvandur, av- slappaður og við totalum yvirblikki leikti Ólavur lag- ið Ábit, sum hann skrivaði og leikti við Kræklingnum á sinni. Og so sá alt annars út, sum var hetta einki at tosa um, lætt og uttan hóva- sták, og tað er tað kanska, tá ein hevur tað í rygginum, og tað má sigast um henda garvaða guitarsnillingin, ið hevur havt búðstað á før- oyska guitartoppinum síðstu 30 árini, og sum neyvan verður tveittur út enn á sinni, um nakrantíð. Sofus Poulsen er m.a. kendur frá lagnum um Brúsajøkul, ið drekkur brennivín. Men annars er hann neyvan so kendur sum guitarleikari av fjøldini. Men her er ein leikari, sum hóast hann hevur verið við í tónleikabólkum, einamest hevur sitið eina, men sum so sanniliga dugur er í. Tal- an er í stóran mun um væl leiktan bluegrass tónleik og ein fyrimynd er Chet At- kins. Sofus leikti væl og hugnaði sær eisini saman við Ólavi og Hans Carl í eini guitarsamanrenning í rock’n Roll stíli. Hans Carl og Sofus leiktu til lagið, sum teir nýliga hava skriv- að, ið nevnist Summar- mjørki. Vakurt og yndisligt, gekk beint inn. Hjalti Joensen er kendur frá Devon, Rockmen og ikki minst Moirae. Eisini eigur hann t.d. eyðkennis- lagið til sendingina 15 tær bestu. Ein leikari, ið dugir tað bleyta, men sum sanni- liga eisini til rock. Og sum torir og dugir at royna nýggjar leiðir, t.d. tá um ljóð ræður. Fyrst á skránni var Waltzur í E-mol, eitt vakurt lag. Síðani kom eitt, ið hevði einfalda heitið Lag, har talan meira var um el-guitar, ið vil framat og sum vil seta seg í miðdepil. Frálíkt. Petur Hans Niclasen kom veruliga fram í ljósið fyri eini 5, 7 árum síðani, tá bólkurin Aria tók dik á seg. Hann hevur eini leikt við Eyðun og Terja, Pætur við Keldu og Dynamitt. Fyri- myndirnar eru úr harðaru rockverðini, t.d. Joe Satri- ani. Vælleikandi orkestur- manningin varð nú skift út við manning úr Klaksvík, Erik Biskupstøð, Høgni Klakstein og tann ungi, men væl ávegis guitarleik- arin Leivur Vitalis. Hesir løgdu botn í, tá Petur Hans við 100 kilometur um tím- an leikti 4 løg hjá Satriani út í eitt í góðari blanding,. Hann er teknikkarin av aðru verð, við fewrð gong- ur tað omaneftir og niðan- eftir guitararminum og upp og niður. So avbera flott, at ein neyvan trýr oyrum og eygum. Sum Petur Hans segði, er hann til rocktón- leikin og sum Gunnar Nolsøe staðfesti, so var tal- an um topp tunaðan guitar- rock. Grande Finale Ein konsert av teimum sjáldsomu og av teimum heilt einastandandi góðu. Góðska og breidd. Her kann staðfestast, at ein regla í kendum sangi er hóskandi : orð eru fátøk. Guitararnir søgdu alt hetta kvøld og einki stóð eftir ósagt. Í forhøllini hevði før- oyski guitarbyggjarin Petur Magnus Bjarnastein fram- sýning um arbeiðsgongdina viðvíkjandi guitarbygging, eins og lidnir guitarar vóru at síggja. Og eisini hoyra, tá tann stóra finalan kom og allir guitarleikararnir við tónleikarunum annars allir komu á pall og saman spældu tað stóra fýrverkið avstað í skapi av rullandi rocki og sololeiki av fyrstu skuffu. Í høllini stóð ein Bjarna- stein guitari, sum áhoyrarar til tær 3 konsertirnar kunnu vinna. Drigið verður mill- um seld atgongumerki á konsertini í Klaksvík kom- andi leygarkvøld. Henda guitara vinnur bert ein áhoyrari. Hinvegin nýtist ongum at fara til húsa við boygdum høvdi, tí áhoyrararnir sunnukvøldið fingu eina uppliving fyri lívið, har guitarsnillingar, kendir og minni kendir, virknir og minni virknir, settu guitaran í miðdepilin. Einum kemur til hugs regluna úr tjóðsangi okk- ara, »alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna«. Her tónaðu streingir, sum vága, tí teir duga, og eftir í góðveðursluftini sveima tónarnir, ið syngja um, at vónandi upprenna fleiri slíkar løtur, har tað er gott at vera til. Hildibjartur Hansen Ólavur Øster Búi Dam Hans Carl Hansen Ólavur Jakobsen C M Y K 14