leygardagur 21. februar 1981síða 6

Síða 6 telf. 147 20. 118 20 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Útgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Arne Thomsen Sosialurin Dimmalætting Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Húsaneyðin — ein góð forrætning TAÐ ER HELST við góðari meining, at Fram- burðs- og fiskivinnuflokkurin hevur lagt mál á ting, sum eftir teirra metan fer at bøta um íbúðartrotið. Flokkurin skjýtur upp, at bert helmingurin av tí ein vinnur við útleigan verður skattaður, mótvegis nú at leiguinn- tøkan verður legd oman á skattin hjá við- komandi útleigara. AT ÍBÚÐARTORVURIN er stórur, her huga vit serliga um Havnina, kunnu allir menn vera samdir um. Tað, sum menn hinvegin eru ósamdir um, er, hvussu fram skal farast fyri at loysa henda spurning sum frægast. Vit vita, at tað eru nógvar familjur og einstak- lingar, sum búgva í so vánaligum íbúðum, at tær als ikki eru egnaðar til fólk at búleikast í. Somuleiðis eru tað nógv fólk, sum í dag búgva í leiguíbúðum, sum eru so dýrar, at ikki er hugsandi um hjá teimum at fara undir egin hús, sum ynski hjá flestum fólkum er. VIT HALDA IKKI, at íbúðarspurningurin verður loystur við at samtykkja uppskot framburðs- og fiskivinnufloksins. Húsaneyð- in gerst tá bert ein enn betri forrætning hjá ávísum fólkum, sum í flestu forum eru væl- bjargaði frammanundan. At leigan minkar um inntøkan verður partvíst skattafrí, trúgva vit einki uppá. Harafturat kunnu vit als íkki góðtaka, at inntøkur, sum arbeiði liggur aft- anfyri, verða hart skattaðar, meðan inntøkur, har einki arbeiði liggur aftanfyri, gjalda lítlan og ongan skatt. VIT VILJA HELDUR mæla til, at løgting og kommunur styðja sambyggifeløgum til byggjan av t.d. eigaraíbúðum. At legting og kommunur gera nakað munagott fyri at út- boðið av grundstykkjum til eina og hverja tíð kann nøkta eftirspurningin, soleiðis at tað eisini verður gjørligt hjá eini vanligari inn- tøku at ogna sær eitt grundstykki. At Húsa- lánsgrunnurin verður útbygdur soleiðis at hann í enn stórri mun er førur fyri at lata fólki lán til tílíkar treytir, sum ein vanlig inntaka kann klára. TI GAGNAR áðurnevnda uppskot ikki teim- um, sum uppskotið sigst vera til frama fyri. Húsaneyðin verður tá bert eitt enn størri spekulatiónsobjekt, og tað kunnu vit ikki góðtaka. SOSIALURIN Kappast við folkaflokkin Sambandsflokkurin å tingi farin at kappast vid folkaflokkin um at vera mest negativur i sosialmålum Her fyri var fyrsta við- gerð á tingi av uppskot- um javnaðarfloksins um at veita pensionistum og støkum uppihaldarum styrk til brenni og til iso- lering av húsum. Hevuðsinnihaldið í hesum uppskotum er í stuttum hetta, at tað al- menna skal veita ellum pensionistum við fullari pensiónsviðbót samt støkum uppihaldarum ein brennistudning uppá 1200 kr. Harnæst mælir javnaðarflokkurin til at veita eðrum pens- ionistum ein studning uppá 600 kr. Harnæst skjýtur flokkurin upp at allir pensionistar í egn- um húsum fáa eitt rentu- og avdráttarfrítt lán upp til 20.000 kr. til isolering av sethúsum sínum. Uppskotini fingu sum heild góða mótteku frá uttan sambandsflokkinum. At umboðini fyri ellum flokkum hoyra sambandsflokkin, , var sum at lýða á reddir frá fortíðini. Talað var, segdu sambandsmenn, um at taka patent uppá pensionistar og um ráns- veiðu í gomlum lands- stýris málum Ein segði seg vóna at tey gomlu, hóast sín aldur, ikki hevdu tikið skaða uppá forstandið, so tey enn vónandi vóru fer fyri at gjøgnumskoda tilik paraduppskot. Sjálvur sosialministarin illgitti, at ætlanin vid uppskot- um javnadarfloksins als ikki var at fjålga um pensionistar og einsa- mallar mammur, men at raka »tey, sum hava vandað sær eitt sindur um peninganýtsluna<, slík fólk er javnaðar- flokkkurin jú altíð til reiðar at »kanøfla« enntá pr. definitión! Annars harmaðist so- sialministari sambands- manna, at vit ikki longur høvdu tann gamla stóra kolovnin í tingsalinum, tí so kundi ein „beint málini í ovnin«! Ein triði umboðsmað- ur fyri sambandsflokkin skuldsetti janaðarflokk- in fyri altíð at hava livað av „neyð og elendigheit«. Hetta er sjálvandi skeivt — javnaðarflokkurin hevur alla sína tíð ført ein virknan politikk á ell- um samfelagsekjum. Tað kann ein og hver, sum lítir seg í kring, vissa seg um. Hin vegin kann tað um sambands- flokkin verða sagt, at hann í síni 75 ára longu livitíð ikki hevur bekym- rað seg serliga nógv um heimsins neyð og elend- igheit. Atburður sambands- manna undir viðgerðini av hesum málum var ógvuliga margháttligur og nógv vóru eitt sindur paff. >Skal sambands- flokkurin nú hava leik- við- merkingar lutin sum tann anti- sosiali bakstopparin i føroyskum politikki. Er hann farin at kappast vid fólkaflokkin um at vera mest antisosialur?«, hevði onkur hug at spyrja. Soleiðis var móttekan, ið hesi skilagóðu upp- skot fingu frá tí flokki, ið hevur sosialmál um hendi úti í Tinganesi. So kann ein gita hví mót- tøkan var so kallig. Sannleikin er helst tann, at sambandsflokkurin nú er við at venda aftur til sína gomlu og stokk- konservativu linju í før- oyskum politikki. Nú skuldi jú borið væl til at fort eina slíka linju, nú ein er í samgongu við tveir teir svartastu aft- urhaldsflokkarnar á tingi. Tí koma tílík skila- góð uppskot um sosialar ábetur illa við — tey for- stýra ætlanir sambands- floksins um at sleppa at fora góðan, gamlan aft- urhaldspolitikk í frið og náðum saman við hinum báðum javnlíkum hans- ara i svartastu sam- gongu i Føroya søgu. Joannes Dalsgaard Flakavirkid å Sandi — at enda Nu fingu vit so at vita hvussu lítið-sigandi nógv orð kunnu vera. Bleiv ikki sert heitur um skallan at verða skýrd- ur »øvundamadur sand- ing« aftanå nakrar viðmerkingar til rættleik- an í at útbyggja eitt »flakavirki«. Í verjureðu síni byrja heimasandsmaður at skriva um tek saman. landbúnaðar- virki og plegir seg so fram til flakavirkið, fyri síðan at svimja runt í hugaheim- inum og vevja ymisk hug- Lat meg skriva tað her og nú: Sandsbygd, eins og aðrar bygdir við fleiri 100 árum á baki, hava ein sjálvsagdan rætt til ar- beiðspláss sum gera, at fólkið ikki nýtist av oynni at arbeiði. Her koma vit inn á hug- takið bygdamenning: Men spurningurin eg setti var og er, um tað er rætt at byggja eitt tílíkt virki afturat, tá virkið, sum er, ikki fær nóg mikið av ráðveru. Hetta hevur einki at gera við um Per er stoltari og raskari enn Pól ella um Hans eigur fleiri bátar og pengar enn Jens. Fyri at koma upp um >dunnuhyljasteðið< aftur, mugu vit kveistra alt hetta til viks. Latum okkum venda okkum til ídnaðarráðgev- aran og fáa hann at koma við alternativum loysnum. Latum okkum verða slóð- brótarar og fáa onkra aðra vinnu í lag, og nýta eitt vanlig! flakavirkið sum seinastu loysn. Hesin er útvegurin fyri framtíðina. Henda eftir míni meting paranoidiska greinin bygdamaður mín skrivar, appellerar til teir vánalig- astu eginleikarnar menn- iskjan hevur. Heldur enn at fylgja tankanum upp, illgita tygum teir persónar sum sagt hava sína hugs- an at vera evundamenn sandinga! Og skrivar um stoltleika og annað óvið- komandi fjas. Ein ikki ókendur háttur millum konservativar kreftir í dag. Sjómaður Hvussu nógvum skal Feroya fólk finna seg i? Ja, nú man Pauli Ellefsen vera liðugur at síggja penur út; sum politikari. Tað er ótrúligt, at teir skuldu fáa seg til at skriva undir handan sáttmálan í Briixelles, tá teir saktans kundi bíða. Eitt fyribils loyvi vildi verið so nógv betri. Har vóru so nógvir góðir menn við, Eiler Jacobsen m.a. Hann mátti vitað, at 600 t av rækjum í Vesturgrenlandi er tað sama sum einki at liva av hjá 15 rækjuskipum. Hini 1200 t í Eysturgren- landi eru so sera óviss, tað er einki at líta á. Í nátt kl. 2 slitnaðu tær seinastu samráðingarnar — alt var ikki gingið á meti, men Grenland fekk tað teir hevdu biðið um, sum í veruleikanum eingin vón var um, við at lata Karl Hjortnæs greiða steðuna. Kanska fáa Feroyar nakað eisini, men ongantíð tað sama, sum um sáttmálin ikki var undirskrivaður. Harrin náði okkum um Pauli Ellefsen skal sleppa at týggja sær soleiðis í framtíðini. Hann man veruliga halda nógv um seg sjálvan — tað hevur hann jú eisini sagt fyri opnari mikrofon í útvarp- inum. Soleiðis hevur ongin politikari fyrr umrett seg sjálvan, men eg kann siga P.E., at tað er Føroya fólk, sum skal vera negt við