mikudagur 18. mars 1981síða 9

SOSIALURIN Stórur framtíðar møguleikar i KRILL: Finnar hava bygt pkrillskip« til veiðu við Antarktis Ein finsk skipasmiðja hevur gjert henda serliga útgjerda »krilltrolaran«, sum er ætlaður at skula fiska krill við Suðurpólin, eisini tá nógvur ísur er. Skipið er útgjert við verksmiðju umborð, sum kann arbeiða 200 tons av krill um dagin Nú tað er við at ganga undan av teimum vanligu fiskasløgunum í høvunum royna lond at finna alter- nativar leidir, og veidu- meguleikar tí nógv bendir á, at í heimshevunum eru nógv fiskasløg, sum vit ongantíð hava fiskað ella havt nyttu av fyrr. Eitt av hesum fiskasløgum er KRILL. Krill hevur leingi verið kent millum manna sum fødi hjá fiski, fugli, kopi og hvali. Men ikki fyrr enn fyri fáum árum síðani eru menn farnir at royna at veiða hetta skeljadjóra- slagi. Frammanundan hev- ur jú verið nokk av eðrum fiski í havinum, sum nú er farin at tróta, nú so nógv lond eru um boðið. Minni enn rækja Krill er minsta djórið í somu stammu sum rækj- an er í. Krillið er millum 2 og 6 cm til longdar. Fyri at fáa eina hóming av, hvat er av mati í hesum skelja- djóri, so svarar sjálvur matbitin í krillinum til eini 10 rískorn. Krillið verður í dag etið sum delikatessa eins og rækjan. Tað verð- ur pilkað sum rækja og etið á sama hátt, haraftrat verður tað nýtt sum pasta og eisini sum matolja. Tað er sera proteinríkt og so- statt ein virðismikil mat- vera. Og tað er nóg mikið til av krillinum. Serstakliga nú stovnanir av t. d. hvali og eisini fleiri av teimum vanligu fiskasløgunum eru i minking, ti tad er krill hesi fiskasløg liva av. Tað krillið, sum higartil hevur verið mest tosað um, er tað, ið finst millum Súðuramerika og Afrika, nærhendis Antarktis. Her finst tað beint undir hav- yvirflatuni um summarið og longur niðri um veturin og heldur saman í tettum „sveimum< uppá fleiri mill. tons hver. Tað hava í nekur ár verið verksmiðjuskip, sum hava gjert royndir at fiska krill til matna. Hig- artil hava hesar royndir tó havt við sær fleiri trupul- leikar, tí veðurviðurskift- ini kring Antarktis eru so ring mangan. World Fishing-grein Í jan.februar nummar- inum av >World Fishing< tíðarritinum er grein um tær nýggju ætlaninar og royndirnar við krillveiðu. Greinin er ógvuliga åhugaverd = og sigur okkum frá teimum roynd- um, sum m. a. finnar arbeiða við í løtuni. Finnar, sum hava tradi- tión fyri at sigla við skip- um undir ringum ísviður- skiftum, hava konstruerað eitt serligt »krillskip«, sum skal finna krill eisini tá umsteðurnar orsakað av ísi t. d. eru vánaligar. Tað skal framleiða fleiri ymsar matverur umborð burturúr krillinum. Í dag fáa skipini sum er bert fiskað krill stutta tíð á árinum, sjålv um summarið er ringt at arbeiða fyri ísinum. Við hesum nýggja finska skip- inum koma meguleikarnir part av at veiða sterri árinum at verða munandi betri. Hvat viðvíkur selu og markedsfering av krill- mati, skrivar World Fis- hing, at har er tað eingin trupulleiki í dag. Marknaðurin við smá- rækjum kann uttan nakað fara yvir í t. d. pilkað krill, sum sigst at hava ein upp- aftur betri smakk enn rækjurnar. Vit síggja ein krillfong. Tað minnir nógv um rækju. Tað positiva við krillveiðuni er, at krillið stendur ógvu- liga tætt og fáa skipini nógv í trolið hverja ferð Síða 9 Tað vóru fleiri føroy- ingar til steðar, tá fyrsta altjóða framsýn- ingin og ráðstevnan innan fiskaaling og havbúnað varð sett í Brighton í Bretlandi í gjár. Hóast Feroyar sum so ikki luttaka á stevn- uni so eru umleið 10 føroyingar stæddir í Brighton í hesum degum — framsýning- in og ráðstevnan verða hildin. Tað eru m. a. umboð fyri Menningargrunnin umboð fyri felagið Fiskaaling og umboð fyri fiskaalarar i Føroy- um, sum eru farnir å framsyningina. Tann 7. mai i år skipar Skeljadjórafelagið í Bretlandi fyri eini ráð- stevnu í >Fishmongers Halle í London undir heitinum >Havdálking og veida«. Tað verður Alan Preston, stjóri fyri Lowestovt Fisk- laboratorienum, sum leggur fyri at greiða frá hesum evninum. Síðani skal John Lin- tell frá Guernsey Sea Farm tosa um kleking av skeljadjórayngli. Dr. John Mecer frá skeljadjóralaboratorier um í Carna, í Írlandi, fer at halda fyrilestur um aling av skeljadjór- um í vakstrarhúsum gjørt úr plasttilfari — ein háttur, sum er ser- Føroyingar hyggja og lurta eftir aling í Brighton Tveir av alarunum úr Feroyum, sum eru á altjóða framsýningini fyri at kunna seg við, hvat fyri- ferst aðrastaðni, eru Knút Nygaard, av Tveroyri og John Andreasen úr Havn Ráðstevna í London í mai mongers Hall, London Framsýningin og ráðstevnan varð sett gjármorgunin av Peter Hjul, sum er blaðstjóri á blaðnum >Fish Far- ming International«. Tað eru rættiliga nógv lond, sum luttaka á framsýningini við ellum tí, sum nú hevur samband við fiskaaling. Umframt framsýningina verður eisini ráðstevna hildin við eini rúgvu av fyri- lestrum. Hesir fyri- lestrar snúgva seg um framtíðar vánirnar hjá fiskaalingini, hverjar royndir vera gjerdar í teimum ymsu londunum osfr. liga bíligur. Franken frá há- lendsku fyritekuni „Franken BV« skal greiða frá um víðari góðsking av skeljadjór- um serliga frá teimum nýggjastu mátunum at reinsa og viðgera skeljadjór. Hetta eru nekur av teimum evnum, sum verða vidgjørd á ráð- stevnuni í mai. Tey, sum ætla sær at luttaka á rådstevnuni, skulu skriva til Mr. Gerald Gardner, Fish- Bridge, London, telf. (01)626 3531. Tað er norska blaðið Fiskaren, sum ber hesi tíðindi. Jf