hósdagur 15. august 2002síða 5

8 Nr. 154 - 15. august 2002 Nr. 154 - 15. august 2002 9 Frá 1. oktober í ár kunnu vit vænta, at bilaprísirnir í Føroyum fara at hækka eitt lítið vet. Hetta kemst av, at ES krevur nú av øllum bilframleiðarum, at bilarnir verða seldir til sama prís til øll lond í ES BILASØLA Ingrid Bjarnastein Avgjøldini á bilum í Dan- mark eru munandi hægri enn í øðrum ES londum. Tí hevur Danmark fingið bil- arnar frá teimum ymsu bil- framleiðarunum bíligari, soleiðis, at tá avgjøldini eru komin á, so verður bilurin ikki ómenniskjasliga dýrur at keypa. Men frá 1. okto- ber fer ES at krevja, at allar bilframleiðarar skulu selja bilar sínar til sama prís til øll ES lond. Hetta merkir, at Danmark nú skal gjalda tað sama fyri bilarnar sum til dømis Svøríki, men í Svøríki eru avgjøldini nógv lægri. Og av tí, at flestu bilasølurnar í Føroyum fáa bilar sínar ígjøgnum Dan- mark, kemur hetta eisini at ávirka føroysku bilprísirn- ar. – Hetta fer eisini at ávirka Føroyar, tí flestu bilasølurnar í Føroyum fáa bilar sínar ígjøgnum Dan- mark, sigur Eivind av Reyni, stjóri á bilasøluni Reyni Service. – Hvussu nógv tað verður í prosentum, dugi eg ikki at siga enn, men ein kann vænta, at tað fer at liggja ímillum 10 og 15 %. Ikki alt í senn Men tó skulu føroyingar og danir fyri tann saks skuld ikki halda, at bilaprísurin ger eitt stórt lop uppeftir tann 1. oktober. – Hetta verður ikki nak- að, sum fer at henda so- leiðis alt fyri eitt. Tær flestu bilasølurnar hava tikið hædd fyri hesum síðani fyrst í árinum, og tí kemur ein ikki at merkja tað so væl, greiðir Eivind av Reyni frá. Sjálvt um tað so kundi hugsast, at bilasølurnar í Føroyum eftir tann 1. okto- ber fóru at keypa bilarnar aðrastaðni frá, heldur Eiv- ind av Reyni, at tað verður tað helst ikki talan um. – Tað kundi sjálvsagt hugsast, at vit valdu at keypa bilarnar aðrastaðni frá, men soleiðis verður tað helst ikki. Danmark hevur jú fingið bilarnar bíligari, tí skrásetingargjaldið og toll- urin hevur verið so høgur, og tað hava vit í Føroyum bara notið gott av. Men eg rokni við, at vit framhald- andi fara at keypa bilar okkara úr Danmark. Eivind av Reyni sigur eisini, at Toyota bilar í Japan fara í næstum at royna at savna tann evrope- iska marknaðin á einum staði. Hetta hevur við sær, at um árskiftið verða allir bilarnir til til dømis Noreg, Svøríki, Danmark, Føroyar, Ísland og so framvegis av- skipaðir í Malmö. Og her fer so at vera ein Toyota høvuðsgoymsla. Men Eivind av Reyni metir ikki, at tað fer at loysa seg at fáa bilarnar aðrastaðni frá enn úr Dan- mark, tí í síðsta enda fer hetta alt at kosta eins nógv. Stórur eftirspurningur Orsakað av prísharmoniser- ingini, sum hetta verður kallað, hevur eftirspurning- urin av bilum verið ógvu- liga stórur. Onkur hevur enntá havt á munni, at Reyni Service fór ikki at fáa nýggjar bilar fyrr enn í november mánaða. – Hetta kemst av hesi so- kallaðu prísharmonisering- ini. Eftirspurningurin hevur verið stórur, og tí eru tær ymsu goymslurnar tømdar skjótari enn vanligt. Hetta ger eisini leveringstíðina longri, og um tú ynskir eitt serligt modell ella eina ser- liga farvu, kann tað taka millum 3-5 mánaðar at fáa ein bil. Men vit hava roynt at gjørt tað á tann hátt, at vit fáa nýggjar bilar inn hvønn mánaða, sigur Eivind av Reyni at enda. Bilaprísirnir hækka 10-15% 1. oktober kunnu vit vænta, at bilaprísirnir í Føroyum fara eitt vet upp. Hvussu nógv ber ikki til at siga enn, men tilsamans eiga vit at rokna við einum vøkstri uppá 10 – 15%, metir Eivind av Reyni, stjóri á Reyni Service Savnsmynd Listastevnan 2002, sum nú er meira enn komin í helvt fer í dag í holt við stóru sagnirnar LISTASTEVNUTÍÐINDI Ingrid Bjarnastein Nú eru bert fýra dagar eftir av 16 daga longu Lista- stevnuni, sum byrjaði tann 3. august. Men enn er hon ikki liðug, og so verri enn so. Nú setir Liststevnan skjøtil á tær stóru sagnirn- ar. Tær um Sjúrð, sum vá á Orminum, um bannaða gullið úr Rín og um Beowulf. Í dag, hósdagin, klokkan 17.00 fer íslendski lektarin, Heimir Pálsson at greiða frá um Eddukvæðini í Klingruni í Norðurlanda- húsinum. Hesi kvæðini vórðu skrivað av íslending- um í umleið ár 1275. Eisini greiðir íslendski lektarin frá um gransking- arúrslit og hugleiðir um mál og viðurskifti, sum kunnu tykjast ógreið, men sum hann tó hevur eitt boð um. Ein hugsan lektarans er, at kvinnurnar hava hildið lív í søgunum, meðan menninir hava verið í bar- daga. Heimir Pálsson hevur verið ráðgevi hjá New York bólkinum, Sequentia í sam- band við Edduframførslur kring heimin. Sjúrðakvæðini Fríggjadagin klokkan 17.00 fer Eyðun Andreasen, professari og dr. phil., at samanbera søgurnar í ísl- endsku Eddukvæðunum við føroysku Sjúrðakvæð- ini. Eisini samanber Eyðun málsligan og annan skyld- skap millum føroyska kvæðayrking og norrøna skaldskapin á bundnum máli. Hesin sami fyrilestur verður eisini hildin í Klaks- vík sunnudagin klokkan 16.00. Hesir báðir fyrilestrarnir hjá Eyðuni og Heimir eru knýttir at stóru Edda-fram- førsluni í Norðurlandahús- inum, hjá Sequentia. Hon verður í Høllini leygar- kvøldið og sunnukvøldið. Hóskvøldið klokkan 19.30 fer Benjamin Bagby at framføra leikin »Beowulf« á gamla Meiarínum í Havn. Benja- min Bagby, sum er leiðarin í leikbólkinum Sequentia, spælir og kvøður hetju- kvæði Beowulf við hørpu og dolki. Hetta er einasta søgnin, sum er varðveitt á fornenskum máli. Beowulf er hetjan, sum skal hjálpa danska kongin- um Hrothgar í stríðnum ímóti ódjórinum Grendel. Eddu-framførslan er størsta tekniska avbjóðing, Norðurlandahúsið hevur verið fyri síðani húsið varð tikið í brúk fyri skjótt 20 árum síðani. Umframt alsk- yns talgilda tøkni, skulu jarnbreytaskinnarar festast í gólvið. So tað verður ein spenn- andi finala í Norðurlanda- húsinum hjá Listastevnu Føroya leygarkvøldið og sunnukvøldið. Listastevnan í holt við stórar sagnir Norðbúgvin landaði á Havsbrún týsdagin, og væntandi kemur Tróndur í Gøtu eisini inn at landa í hesi vikuni – Beint nú er fiska- loysi bæði í føroysk- um og íslendskum sjógvi, sigur Jákup Oluf Joensen á Havs- brún FISKIVINNA Vilmund Jacobsen Tá ið Havsbrún frætti frá Tróndi í Gøtu mánadagin, høvdu teir 1600 tons av svartkjafti inni. Í gjár høvdu teir somuleiðis 1600 tons, so hesar fyrstu dagar- nar í vikuni hevur verið rættiligt fiskaloysi á føroy- sku svartkjaftaleiðunum. – Tað var soleiðis, at tá ið Tróndur í Gøtu byrjaði nýggjan túr, vóru føroysku nótaskipini í íslendskum sjógvi. Har var tó lítið og einki at fáa. Tróndur leitaði og kastaði í føroyskum sjógvi og fekk 700 tons tey bæði fyrstu samdøgnini. Tí komu hini skipini eisini í føroyskan sjógv at royna, sigur Jákup Oluf Joensen. Hann væntar, at Tróndur í Gøtu kemur inn at landa í vikuni. Hini skipini, sum í løtuni eru á svartkjaftaleiðunum, Christian í Grótinum, Krún- borg og Krúnan, hava lítið inni. Ellefsen-menninir í Vág- unum eiga Krúnuna, men skipið hevur verið lítið at sæð her um okkara leiðir. Krúnan landar fyri tað mesta í Danmark. Norðbúgvin við 600 tonsum Týsdagin landaði Norð- búgvin 600 tons av svart- kjafti á Havsbrún. Teir fingu fiskin í føroyskum sjógvi. Norðbúgvin er skip- ið hjá Bjarta Mohr og er eisini lítið at síggja her um okkara leiðir. Jákup Oluf Joensen sig- ur, at tað kann vera so undarligt við svartkjafti- num. – Skipini leita og fáa ikki livandi. Men so knappliga kunnu tey renna seg í svart- kjaft. Beint nú fæst lítið og einki í føroyskum og ís- lendskum sjógvi, sigur hann. Fiskaloysi bæði í føroyskum og íslendskum sjógvi Á Havsbrún vænta tey, at Tróndur í Gøtu kemur inn at landa í vikuni. Í gjár høvdu teir 1600 tons av svartkjafti inni. Tróndur hevur roynt í føroyskum sjógvi STUðULSSVIMJING Vilmund Jacobsen Enn hevur stuðulsnevnd- in fyri svimjihyli í Nóls- oy ikki tikið tjaldið í skúlagarðinum og tivoli- básarnar á Nýggjavegi niður. Leygardagin komandi verður árliga stuðuls- svimjingin um Nólsoyar- fjørð, og tá ætlar stuðuls- nevndin fyri svimjihyli at skipa fyri dansi og tom- bola í Nólsoy. Tá ið Sosialurin miku- dagin tosaði við Anny Niclasen, sum er limur í stuðulsnevndini, var ikki endaliga avgjørt, hvussu dagurin verður skipaður. – Men vit ætla at hava dans í tjaldinum hetta kvøldið og tombola. Í vikuni verður greitt, hvussu hesin dagurin – eftir svimjingina – verð- ur lagdur til rættis, og hvørji tiltøk verða á skránni, sigur Anny Niclasen. – Hetta er 100.000 krónur meira enn seinasta ár, sigur Anny Niclasen, limur í stuðulsnevndini BYGDASTEVNA Vilmund Jacobsen Enn veit eingin at siga, hvussu nógv fólk var á Ovastevnu í ár, men talið var stórt, nógv størri enn nakrantíð áður. Týskvøldið hevði stuðuls- nevndin fyri svimjihyli fund, og tá taldu tey upp, hvussu nógv tey ymisku til- tøkini góvu í peningi. Anny Niclasen, sum er limur í stuðulsnevndini, sigur, at ovastevnan í ár gav 280.000 krónur brutto, og tað eru 100.000 krónur meira enn seinasta ár. – Men nógvar útreiðslur eru knýttar at stevnuni og ymisku tiltøkunum. Vit vóna tó, at einar 150.000 krónur eru eftir, tá ið avtor- nar. 800 fólk dansaðu Anny vísir á, at dansurin í tjaldinum í skúlagarðinum fríggjakvøldið og leygar- kvøldið gav mest í brutto. – Fríggjakvøldið, tá ið Countrybólkurin úr Klaks- vík spældi, vórðu 230 at- gongumerki seld og leygar- kvøldið, tá ið Terji og nóls- oyingar spældu, var talið 575. Í fjør seldu nólsoying- ar ávikavist 170 og 400 at- gongumerki. Anny sigur, at nógvar út- reiðslur eru knýttar at dansinum í tjaldinum. – Tónleikabólkarnir og leigan av tónleikaamboðum kostaðu stívliga 30.000 krónur, og nú eigur stuðuls- nevndin eisini tjaldið, sum hevur kostað okkum nógv- an pening. Tað verður so ikki ein útreiðsla komandi ár. Hon sigur, at tombola, skjótibreytin og 21-spælið góvu nógvan pening, men eisini her fer ein partur út- aftur í keypi av vinningum. – Nakrir lutir verða latnir innaftur, og tí er enn ikki endaliga uppgjørt, hvat nettotalið verður, sigur Anny, sum leggur aftrat, at stuðulsnevndin eigur básar- nar, sum nýttir verða á stevnuni. Vælumtókta kabarettin gav eisini væl av peningi, 29.000 krónur í mun til 25.000 krónur seinasta ár. – Tey, ið luttaka í kaba- rettini, gera tað ókeypis. Einastu útreiðslurnar, er leigan av Royndarhúsinum, sigur Anny. Øll tiltøkini góvu meira Stuðulsnevndin er sera væl nøgd við undirtøkuna, sum Ovastevnan fekk í ár. – Hetta er besta árið nakrantíð, so vit eru ógvu- liga væl nøgd og takksom fyri stuðulin. Øll tiltøkini hava givið meira í ár, enn tey nakrantíð áður hava givið, sigur Anny. Spurd, hvat nevndin ítøkiliga fer at gera við pen- ingin, sigur hon, at tey hava tosað um at fáa stoypiar- beiði í svimjihylinum undir land. Anny Niclasen dugir tó ikki at siga, hvussu langt peningurin røkkur. Ovastevnan gav 280.000 krónur brutto 280.000 krónur brutto; tað var peningaliga úrtslitið av ovastevnuni í ár – Øll tiltøkini góvu meira í ár enn nakrantíð áður, sigur Anny Niclasen, limur í stuðulsnevndini fyri svimjihyli Stuðulssvimjing, dansur og tombola Lesið -tað loysir seg C M Y K 9 8