mikudagur 6. mai 1981síða 13

4 á LI i $ H H SOSIALURIN Nógvir ótroyttir møguleikar — ein teirra er: Kunnu framleiða dýr skinn við bíligum slogvi frá svartkjafti Tað kom nógv áhugavert fram í fyrilestrunum á fundunum í Læraraskúlahellini um fiskivinnu og framtíðar meguleikar í síðstu viku. Robert Poulsen, frå Fiskasøluni greiddi frá góðsk- ing av fiski og meguleikar fyri betri útnyttan av fiskaúr- dráttum. Hann kom í hesum sambandi eisini inn á spurningin við pelsdjóraalind. Her vísir seg at vera ein meguleiki at fáa eina heilt nýggja vinnu í gongd í Feroyum. Tann stóra negd av slógvi, sum fer at vera til taks, tá okkara svartkjafta vinna er útbygd, kann nýt- ast sum fóður til at ala pelsdjór. Vit prenta her innleggið hjá Robert Poulsen. Orðið góðsking hevur verið nógv frammi tey seinastu árini. Tað hevur verið fram- hildið, at góðsking vil fera arbeiði og virdisøking við sær, og ein fær ta fatan av tí, sum verður fert fram, at eingin góðsking fer fram á teimum feroysku fiskavirkj- unum, sum nú er. Fyrst og fremst eiga vit at royna at gera okkum greitt, hver týdningur skal leggjast í orðið í samband við mat- verur. Ein góðska matvera er, eftir mínum tykki, ein vera, sum kemur fram frá fram- leiðara til småsølulid og insti- tutiónsliðið t. d. matarhallir, skulakøkar og tilikt i obroytt um liki. Hin vegin er ein ógóðskað vera ein vera, ið á ídnaðarstigi verður nýtt sum ráevni, t. d. flakablokkur, ið verður uppsagaður og í mongum førum eisini rasp- aður. Gjegnum tey seinastu 10 árini hevur hevuðsdenturin verið lagdur á at nýmótans- gera flakaídnaðin og innanfyri tann karmin at framleiða eina háverduga veru, har eginleikarnir í fisi inum sjålvum koma til sin rætt. Besta dømi um hetta er okkara 5 lbs. pakningur, sum verður tilfluttur til USA, og har prisurin i løtuni liggur umleið 40% omanfyri eina blokkpakkaða veru. Eitt annað dømi er toska- og hýsuflakið vit framleiða til ta ensku detailketuna Marks & Spencer, har verugóðskan er av avgerandi týdningi og tessvegna ringt hjá eðrum við vánaligari ráverugóðsku og vánaligari stýring at eftir- gera. Hetta eru demi um framleiðslu av góðskari veru beinleiðis burturúr fyrsta- floks ráevni, har ein prís- premia er innbygd. Somu krev Eitt annað eg vil nevna her, er, at vit í Feroyum í dag hava eini 20 flakavirk- ir, men okkara keyparar meta veruna, sum um hon kemur frá einum framleið- ara. Hetta ber í sær, at veran má uppfylla somu krev, uttan mun til frá hverjum flakavirki hon kemur, og uttan mun til, um ráverugrundarlagið fyri virkið er smærri bátar, sum gera stuttar túrar, ella stórir bátar, sum eru úti upp til 2 og 3 vikur. A hesum eki eru vit nú væl fyri og er hetta eisini ein neyðug fortreyt fyri at kunna gerast fram- leiðari av einari lidnari veru beinleiðis, ella við einari hálvlidnari veru sum millumlid. Saltfiskurin Taka vit saltfiskin, so má hann koma inn undir heitið: ein marknaðarliðug vera, sjálvt um tað er nóg so lang- ur vegur frá saltfiskinum til eitt liðugt máltíð, men mynstrið er tað, at húsmóð- urin fer á marknaðin har ein hópur av specialiseraðum matverubodum eru og keypir tað henni nýtist til tað dag- liga húsarhaldið. Har keypir hon m. a. sín saltfisk, antin heilan ella parteraðan og kanska eisini útvatnaðan. Hetta at keypa inn á hend- an hátt er ein lívsstílur, sum Á myndini síggja vit tvey fiskasløg, sum meguliga fáa stóran tydning fyri Føroyar í framtíðini. Til hegru svartkjaftur og til vinstru gulllaksur. Annars síggjast svart- kjaftfløk og ymsar dósir vid svartkjaftvørum Robert Poulsen frá Fiskasøluni, her í miðjuni, segði m. a., at eitt midvist arbeiði eigur at verða gjert fyri at útvikla nýggjar verur. Á myndini eru annars: Olaf Olsen til vinstru, aftanfyri, Árni Joensen og til hegru Birgir Danielsen er ógvuliga inngrógvin og tað ganga helst ættarlið, áðrenn mynstrið verður sum t. d. í USA, har húsmóðurin keypir inn í einum supermarknaði og væl at merkja, næstan bert lidnar verur sum lítil og eingin ómakur stendst av at tilbereiða. Men til ta tíð vil saltfiskurin verða at meta sum ein hálvliðug vera. Toskur, hýsa og upsi Vit framleiða eini 2.000 tons av saltaðum upsafløkum. Hetta er ein hálvliðug vera, sum inngongur í Týsklandi í framleiðslu av tí teir rópa seelach. Hetta er ein nýggj framleiðsla fyri okkum. Her eru vit sostatt vorðnir leve- randerar av eini ráveru til tann týska fiskaídnaðin. Toska- og hýsuflakið kann takast undir einum. Her er tað so, at tann feskasti og best hagreiddi fiskurin verður arbeiddur beinleiðis til eina háverduga lidna veru, meðan miðalgóðskan verður pakkað í blokk, sum er ein hálvliðug vera. Viðvíkjandi upsanum er steðan tann, at burtursæð frá teimum saltaðu flekunum eg beint nú havi nevnt, fer alt í blokk og verður hesin blokk- ur nýttur av teimum stóru internationalu feløgunum sum råevni í framleiðsluni av fiska-pinnum og ovnklårum gratångvørum Vegna ti dimma litinum verður upsin aloftast fjaldur við raspi ella 1976 útfluttu fyri 10 mill. Ér i upsaverum, so tað er ein 10 faldan uppá 4 ár Fu Kaivi — laksur Svartkalvi, tað er nú ikki nekur stór negd, men tað er eitt demi um eina hálvlidna veru. Hesin vanliga heitroyktur og seldur sum so í feskum líki, so hetta er nakað ' t neyvan kunnu fara inn í vegna okkara geo- grafisku placering. Nakað verður kortini gravað ella kaldroykt og síðani fryst. Kalvi verður - fiskur verður i flest øllum førum sagaður sundur i kote lettir og løtuni royndir gjørdar at selja eina slika vøru Taka vit somuleiðis verða í rækjurnar og jákupsskel, eru hetta demi um lidnar verur Laksurin, sum er vorðin ein nóg so tíðandi táttur í fer oyskari fiskivinnu, og sum vónandi fer at fáa uppaftur sterri týdning vegna laksa aling, er demi um hálvlidna veru, av tí, at hann í flestum førum verður nýttur sum rá evni til roykingar Hemari verður í hevuðs heitinum nýttur sum ráevni til heilkonserves í Suður europa Havsbrún i Fuglafirði hevur 1 umbúna at gera royndir við at útvikla fóður til laks og síl burturúr silda mjøli. Ein byrging verður løgd út í summar á Skálafjerðinum har fóðringsroyndir av laksi og sílum fara at vera gjedar fyri at fylgja vakstrarlagi Serkenur maður « trivna- og settur at standa fyri útviklinga- arbeiðinum og fóðurroynd- unum. Hetta kann hugsast at gerast ein útflutningsvera Slógv/minkafram- leiðsla Slógvframleiðslan til peis- djórafóður er vaksin ómeta- ] ga ogv te 1 ISKOYLi 5 »framleiåsl frysting av slógv in ført vid sær eru voråin nosslig Um ein fyristillar sær ein minkaidna Føroyum, havi eg roynt at geva eina mynd umsteð- unum í dag. Tað sæst í hesum yvirlitinum av teimum donsku Samlað slógvframleiðsla 45.000 tons Fóður pr. skinn 60/65 kg. herav 7 Svarandi til 1.000.000 skinn/år Invest. i hålvtøk og bur Invest. i kvidna tik sum i medal gevur 4 skinn invest. pr. skinn Skinnprisur 1981 Fóður kr. 90 Arbeidsløn 120.000 : 3 kr. 40 Pelsing kr. 15 Rentur avdr. 20% av 375 kr 0.3 persór } rtvirð kst rð k H yn nk 1 Asla heis t undan og tad 20/25 oyru pr. kg. at flyta veruna úr Feroyum til Dan Ein fyrimunur er er ein lítið importkrevjandi vinna hetta eismt at Ein ungur idnaður At enda vil eg siga, at flaka ídnaðurin í Feroyum er ein ungur ídnaður, og at tað er neyðugt uppbyggingar 0% fiskur r 900 pr. tík kr 600 pr. tík kr. 1.500 pr. tík kr 375 kr 20 K! á kon rast 2 åg rune r råvøran í r 3 Og + 2 nuver andi framleið nevniliga flakablokkur vera fá kapping við hev tomatiser aði egg, eina elduga Í at distri buera erur ið æ at erk k fiskavørur Framhald á síðu 16