mikudagur 20. mai 1981síða 2

Síða 2 Oljuútreiðslur siðs 3 få e K 1 tyr eikum, sum kka 3 hevur, og gjørt at »studu nr a er hækk » k A r ar } ka rar á fesk K 5 samlaði stuð 3ksin úr 25 oyru pr. kg 374 til umleið kr. 1,80 í dag na tíðarskeiði eru prís 80 oyrum í Men ymist, r Øøktir ur ca ið er tó litur í dag rættuliga sum oljan merkir fyri teir msu partarnar av flotanum ta jú at skip sum veiða a snellu nýta mun valdast munur á oljunýtsluna Um ársskiftið kom ein frá greiðing frá fiskivinnuráð num um raksturin hjá teim um ymsu skipabólkunum, og her varð eisini sett upp ein rakstrarætlan fyri teir ymsu skipa- og bátabólkar nar, sum veiða undir Føroy um. Her komu ymisk rættu liga áhugaverd tol fram, og skulu her verða vidgjørdir tveir av hesum bólkum og skulu vit lýta at oljunýtsluni hjá teimum tveir Talan er um bólkar av trolarum, sum royna undir Føroyum Munurin er bert støddin á motorunum Tann metti prísurin pr. kg. er næstan tann sami, og merkir hetta ndi minni olju at veiða at talan er um nærum somu somu negd av fiski sum tað veiðusamanseting hjá báð tist hjá trolarum. Men eis um bólkum. Men tølini sum nan teir ymsu bólkarnar = Fiskivinnuráðið setti upp eru trolarum er heilt stórur hesi Trolarar Trolarar yvir 1000 HK 700 —999 HK Veiða pr. ski 1.150 tons 900 tons Prísur pr. kg 3,45 kr 3,50 kr 1.600.000 kr 980.000 kr d J< r ð ur kostað S yrst og Stødan er tó nógv verri 3rtur av avreið enn her er sett upp. Ti i tølu ja SL fer ti num hjá fiskivinnuráðnum er Hjá 3 trolaranum lutvíst roknad við tí stuðli r sum olju sum fiskaprisurin fær úr rå neðan oljan hjá ti mfiskagrunninum, og lutvíst sum fer við er oljuútreiðslan minkað við & Eisini síggja vit oljustudninginum. Niðanfyri 1 er mettur at verður sett upp, hvussu 50 tons fleiri enn tann 1 gevur eitt eyka jarv uppå 820.000 kr. Men eyka olju fyri at fáa hesar 82 XX krónurnar er 00 kr., so her verður g einki eftir. | veru ekanum kemur at resta i, ti eimum 820.000 kr. skal hýra gjaldast. Eftir til skipið verða um 62% ella kr ).000, so fyri skipið er tal an um eitt beinleiðis hall um henda eykaveiðan hev on (7) stoðan hevði verið, um bert varð roknað við avrokning arprísi, t. v. s. ti prist, sum flakavirkini hava »råd« at gjalda, og um roknað verður við fullum oljuprísi, t.v.s uttan studning. Fyritreytir nar eru broyttar nakað síðan tølini hjá Fiskivinnuráðnum komu fram, og eitt ávíst fyri varni eigur at verða tikið fyri útrokningini niðanfyri, men hon gevur so eina rættuliga góða mynd av støduni. Men úrslitið verður: Trolarar Trolarar yvir 1000 HK 700 —999 HK Veiða pr. skip 1.150 tons 900 tons Avrkn.prís. pr. kg. 3,00kr 3,05 kr Sela pr. skip 3.450.000 kr 2.745.000 kr Oljuútreiðslur 2.000.000 kr 1.250.000 kr. Henda útrokning gevur eina enn rættari mynd av teimum veruligu oljuútreiðslunum mun til veiðuvirðið. Og síggja vit, at hjá trolaranum við minna motorinum fara 46% av avrokningarvirði num út aftur í olju, meðan hjá hinum trolaranum fara heili 58% út aftur í olju ! Vit síggja her at lutvíst er trolingin ein dyrur veiðuhátt- ur, men vit síggja eisini at summir trolarar eru nógv dýrari enn aðrir. Og má tað geva monnum nakað at Orðaskifti um fer- oysku fiski- vinnuna í 80-unum hugsa um, at tað virði storri trolarin fiskar meira er ikki nóg mikið til bert at gjalda økta oljuforbrúkið ! Longu nú er útreiðslan til olju pr. kg. fisk umleið 35 oyru hægri við størra mo torinum enn við tí minna, og hesin munur kemur ikki at minka framyvir. Munurin kemur bert at økjast, og allir serfrødingar eru samdir um, at vøksturin verður ikki smá vegis heldur. Blaðið »Må nedsbørsen« hevur kannað hvat oljuserfrødingar meta um vøksturin i oljuprisunum sjónarmið Óli Jacobsen formaður Føroya Fiskimanna- felags skrivar framyvir. Hesar metingar siga, at meðan oljan i dag kostar umleið $ 40 pr tunnu, so kann roknast við einum prísi í 1990, sum kem- ur at vera millum $ 125 og $ 190 pr. tunnu, alt eftir hvussu inflatiónin annars verður í heiminum. I teirri viðgerð av okkara fiskivinnutrupulleikum, sum er meira neyðug nú enn nakrantíð, er meira neyðugt enn nakrantíð at kanna eftir um vit ikki nýta meira orku og olju enn neyðugt er. Er hetta okkum dýrt í løtuni kunnu vit vera vissir í, at tað fer at verða enn dýrari sum frá líður. Auvmarkað pressufrælsi bøtir ikki pressusiðin sjónarmið Jóhann Mortensen formaður Føroya Blaðmanna- felags skrivar i Sosialurin hevur fingid i lag eitt panel-orðaskifti um før oysku pressuna. Uppleggið til hetta orðaskiftið hevði heitið: „Latið okkum brúka skrivi-»frælsid«. Medan hugtakid skrivi- frældi meira er knytt at ein- staka persóninum, er hug takið pressufrælsi meira sig- andi um skrivifrælsið hjá bløðum. Tí fari eg at brúka orðið pressufrælsi. Í hesi grein skulu takast fram nøkur dømi, sum av markad pressufrælsid, og skulu tey setast i samband vid pressuetik góðan ella ringan pressusið. Eftir at hava starvast á for- oyskum blødum í fýra ár má ásannast, at pressufrælsið í Føroyum er rættuliga skert. Tó skal leggjast afturat, at úrslit frá kanningum millum tíðindafólk á nøkrum av heimsins størstu blødum, t d. Washington Post, vísa, at eisini har hava tíðindafólk avmarkað pressufrælsi. Fyrstu avmarkingar av hesum frælsi, eitt tíðindafólk metir, hevur samband við lýsingar-marknaðin, sum eg ikki skal koma nærri inn á her, og ognarvidurskiftini við åskodanina hjá útgev- aranum. Eingin blaðútgevari góðtekur alla skriving I Føroyum ger hesin spur- ningurin seg serliga nógv galdandi, ti bert við tveimum undantøkum eru øll blødini útgivin av politiskum flokk- um ella partafeløgum, sum standa hesum flokkum nær. Hóast tað valla eru bein- leiðis reglur, sum siga, at partamenn, flokkar ella okkurt í samband við hesar ikki skulu gangast ov nær við kritiskum penni, so hevur eitthvort tíðindafólk ein innbygdan sjálvsensur, sum sigur, hatta kann eg ikki loyva mær. Er hesin sjálv- sensurur ikki nóg kritiskur ta fyrstu tíðina, verður hann tað helst sum frálíður. Av hesi orsøk er tað næst- an óhugsandi, at Sosialurin fer at viðgera viðurskifti hjá eini av teimum — størru kommununum í landinum í kritiskum tíðindagreinum, hóast hvort mansbarn hevur ta fatan, at alt ruggar ikki sum tað skal. Av hesi orsøk er tað næstan óhugsandi, at 14. September fer at skriva av dúkandi tíðindagreinir um ein kendan vegformann hjá landinum, sum í mong ár hevur brúkt bilførarar, treyt að av, at hesir eisini koyra grót, hoyggj til ein fjart liggj- andi bóndagarð. Av hesi orsøk er tað næst an óhugsandi, at Tinga- krossur fer at viðgera »ovastu-hædd« á skúla- heiminum hjá Tekniska skúl- anum í Klaksvík. Av hesi orsøk er tað næst an óhugsandi, at Dagblaðið fer at skriva kritiskar tíð indagreinir í samband við Fiskasøluna, ella bara at vera forum fyri einum orða skifti um, fiskasølumål, ella ólóglig viðurskifti umborð á farmaskipaflotanum. Nevndu dømi avmarkad pressufrælsið. Harafturat hevur føroyska pressan ongan lógligan rætt at krevja at fáa upplýsingar frá al mennum stovnum, fyrisit Orðaskifti um fer- oysku pressuna ing, nevndum og ráðum. | grannalondunum finst lóg um »offentlighed i for- valtning«. Hendan lóg tryggjar almenninginum inn- lit í alla fyrisiting. Tíðindafólk í Føroyum steðga tí skjótt upp, tá tey skulu útvega sær upplýs ingar. Tey hava ikki hesa lógina til hjálpar at krevja upplýsingar á Gjaldstovuni um ávís viðurskifti á lands- kassaroknskapinum. Tey kunnu ikki krevja av lands- verkfrødinginum, at hann kemur við upplýsingum, um ein ávísur vegformaður hevur goldið fyri leigu av bilum, sum annars eru í landsarbeiði, ella íkki. O.s.fr. Tí verður skrivingin merkt av insinuatión, giting ella ill- giting. Og skrivar eitt tíð- indafólk eina tíðindagrein uttan neyðugar, váttaðar upplýsingar, er talan um vánaligan pressuetik vánaligan pressusið. Og hvat hevur undirritaði gjørt omanfyri? Jú, skriva út frá leysasøgum. V. ø. 0. vildi talan verið um vánaligan pressuetik... Framhald á síðu 11 A —— HTL HMMNÞ tt AAA AAA AAA —A— rr A SEGIR É É