leygardagur 17. august 2002síða 9

16 Nr. 156 - 17. august 2002 Nr. 156 - 17. august 2002 17 Skúlin og ítróttar- høllin í Trongisvági verða takt av nýggj- um. Talan er um ar- beiði fyri eina tvær milliónir krónur KOMMUNUTÍÐINDI Edvard Joensen Tvøroyri: Skúlin og ítrótt- arhøllin í Trongisvági verða takt av nýggjum. Økið er stórt, og tað kostar nógvar pengar, sigur borgarstjórin. Einar tvær milliónir væntar hann, at tekingin fer at kosta kommununi. Bygnignuri n er 20 ára gamla og er taktur við stál- taki, sum varð rættiliga illa rustað og farið var at leka í høllini, sigur Finnleif Guttesen, borgarstjóri. Tí var neyðugt við eini um- væling, og valt varð so at tekja allan bygningin, sum hann er, av nýggjum. Lagd- ar verða tróðurplátur niður á gamla takið, og so takt omanyvir. Eisini gamli skúlin úti á Tvøroyri varð taktur av nýggjum í fjør, so nú skul- du skúlarnir verið tættir uttan, sigur hann. Men inn- an er okkurt at gera av við- líkahaldi, sum neyðugt er, og farið verður undir tað nakað skjótt, sigur borgar- stjórin. Eitt annað sum Tvøroyrar Kommuna hevur gjørt í summar, er umvæling av gomlu træbrúnni á Hvíta- nesi. Hvítanesbrúgvin stend- ur á steyrum, og var av slík- um slagi, at skilagott varð hildið at varðveita hana. Umsókn kom frá nøkrum borgarum um at sleppa at gera brúnna, men avgjørt varð, at kommunan skuldi standa fyri hesum. Nýggir steyrar eru slignir niður, so nú skuldi brúgvin verið trygg nakað væl fram í tíð- ina, heldur borgarstjórin. Annars liggur asfaltar- beiði fyri. Nýggivegur, tað er framhaldið av Ovaravegi undir Kvalinum inn í Trongisvág, skal asfalter- ast. Manglandi bryggjupláss er altíð ein trupulleiki, og neyðugt hevur verið at fylt út á sjógv fyri at fáa upp- land, greiðir Finnleif Gutte- sen, borgarstjóri, frá. Fylt er út uttan fyri Fiskavirk- ing. Tað er rættiliga nógv við- líkahald, sum gerast skal í einum nú. Men tað kemst av fíggjastøðuni, kommun- an var í eftir kreppuna. Alt ov nógv hevur ligið á láni í ov langa tíð, orsakað av hesum, og tí kemur tað nú upp í røkur, sigur borgar- stjórin á Tvøroyri. Av nýgerð er ikki tað stóra. Men vatnleiðing liggur alla tíðina fyri. Ym- sir privatir brunnar hjá onkrum vatnfeløgum eru enn á Tvøroyri, men gongd- in er, at alt skal koma undir kommununa. Og tað er neyðugt, tí turkurin, sum verið hevur í summar, hev- ur rættiliga kenst hjá summum teirra, sum hoyra til hesi vatnfeløgini, og tað ber jú ikki til, sigur borgar- stjórin. Í grein um báta- stevnunna á Tvør- oyri, sum var í blað- num tann 7. august, varð skeivur eigari uppgivin, tá gamli Tvørabáturin, sum í dag er í Danmark, varð umtalaður RÆTTING Edvard Joensen Í grein um Bátastevnuna á Tvøroyri varð nevnt, at tað var róðrarfelagið í Is- høj í Danmark, sum eigur 10-mannafarið gamla Tvørabátin, sum luttók á stevnuni. Tvøramaðurin Ólavur á Heygum, sum býr í Danmark og er virkin innan róður har niðri, hevur vent sær til blaðið og gjørt vart við, at tað er ikki so. Tað er felag, sum nevnt verður »Bátsmanningin 10-mannafarið Tvørabát- urin«, ið heldur til í Norð- havnini í Keypmanna- havn, sum eigur Tvøra- bátin, og eisini luttók á bátastevnuni við honum. Ólavur á Heygum bað okkum eisini gera vart við, at í tøkkini, hann vegna stevnuluttakarar- nar hevði í Sosialinum tann 14. august, hevði hann av misgáum gloymt ein av góðu stuðlum teir- ra, sum uttanlands komu. Tað er Skipafelagið Føroyar, sum stuðlaði teimum við at flyta Tvørabátin millum lond- ini. Felagið takkar Skipa- felagnum hjartaliga fyri stuðulin. Skeivt felag nevnt sum eigari Tekja skúlan og høllina Tað undraði kanska onkran lesara, sum fylgir við á økinum, at Norðbúgvin, sum er ídnaðarskip, skal hava fiskað svartkjaft til ídnað í føroyskum sjógvi, sum vit skriv- aðu í blaðnum hós- dagin. Tí ídnaðar- skipini mugu ikki fiska undir Føroyum. Tað hevði Norðbúgv- in heldur ikki gjørt, sigur reiðarin FISKIVINNA Edvard Joensen Tá Norðbúgvin týsdagin landaði svartkjaft í Fugla- firði, var tað veiða, sum fingin var í altjóða sjógvi, og ikki í føroyskum, sum annars sagt varð í hósdags- blaðnum. Tað er soleiðis, at Norð- búgvin er ídnaðarskip, og hevur sum slíkt ikki loyvi at fiska svartkjaft til ídnað undir Føroyum. Í fiskiloyvinum hjá skipi- num stendur, at Norðbúgv- in í tíðarskeiðnum frá 21. mai til 31. december í ár hevur loyvi at at reka trol- veiðu eftir svartkjafti á ytru landleiðini til matna. Tí undraði tað, at skipið landaði 600 tons av svart- kjafti í Fuglafirði, sam- stundis sum sagt varð, at hesi vóru fiskað í føroysk- um sjógvi. Um so var, skul- di tey heldur verið løgd upp til frystivirkið í Kollafirði. Bjarti Mohr, reiðari á Norðbúgvanum, sigur, at tað var ein misskiljing sum skrivað var, tí skipið hevði verið í altjhóða sjógvi og fiskað hendan svartkjaftin. Hinvegin hevur Norð- búgvin eisini verið í Kolla- firði einaferð við svart- kjafti, sum ætlanin var at landa til matna. Men virkið har vísti fiskinum frá sær, tí hann var ikki nóg góður til matfisk. Sostatt fór tann lastin eisini til ídnað. Av Fiskiveiðieftirlitinum verður váttað, at tær frá- boðanir, sum hagar eru komnar frá Norbúgvanum, siga, at hann hendan túrin var í altjóða sjógvi. Tey hava lagt merki til, at sagt hevur verið, at Norðbúgvin hevur landað svartkjaft undan Føroyum í Fugla- firði. Tey hava tó ikki verið umborð á skipinum og kannað dagbøkurnar, verð- ur sagt av Fiskiveiðieftir- litinum. Norðbúgvin hevur fylgi- sveinaútgerð umborð, sum ger, at til ber at fylgja skipi- num alla tíðina. Men tey sakna tó lóggávuna, sum skal vera á økinum, siga tey á Fiskiveiðieftirlitinum. Men tó er at siga, at tann lóggáv- an er á veg. Norðbúgvin var í altjóða sjógvi Norðbúgvin hevði fiska svartkjaftin, hann landaði í Fuglafirði í vikuni, í altjóða sjógvi Teir tekja ítróttarhøllina og skúlan í Trongisvági. Hetta er arbeiði, sum fer at kosta einar tvær milliónir krónur, sigur borgarstjórin ímTvøroyrar Kommunu Mynd: Edvard Joensen Finnur Helmsdal Seinastu tíðina hevur enn eina ferð verið nomið við spurningin, um hvussu for- sorgarlógin ger mun á gift- um og ógiftum. Hesa ferð er vinkulin settur á, at tey giftu ikki kunnu fáa tað sama, sum tey ógiftu fáa. Aðrar tíðir hevur vinkulin verið, at tað líkist ongum, at fólk, ið liva sum gift, al- líkavæl fáa frá tí almenna. Sum so mangan áður hava nógv verið frammi og sagt sína hugsan um hesi viðurskifti. Soleiðis er van- liga, tá eitt hvørt órættvísi er at hóma. »Hatta er van- ærulig skomm, hatta má og skal broytast«, er í stuttum tað, flestu hava sagt. Seinasta boðið er komið frá Kristiani Magnussen, løgtingsmanni, sum man teljast millum tey fáu, ið hava veruligt innlit í sosial- lóggávu okkara. Kristian verður í Sosialinum siterað- ur fyri at siga, at fólk skulu vera líka fyri lógini, og tí skal grein 2 í forsorgar- lógini strikast. Grein 2 í hesi lóg snýr seg, at øll vaksin hava skyldu í mun til ta almenna, at forsyrgjara- skyldan, sum er ásett í rættarvirkningslógini, verð- ur handhevað, tá stuðul við heimild í forsorgarlógini skal útgjaldast. Nú rokni eg við, at Kristian ber hugsar um tann partin av forsyrgj- araskylduni, sum er gald- andi millum vaksin fólk og ikki hana mótvegis børn- unum. Uppskotið frá Kristiani er ein máti at fremja rætt- vísi uppá, um vit eftir hondini yvirhøvur kunnu tosa um rættvísi í hesum sambandi. Tó loyvi eg mær at ivast í, um málið kann fáa eina so einfalda loysn. Forsyrgjaraskyldan finnist í so nógvum øðrum saman- hangum, og so er hon eisini ein grundarsteinur undir sjálvum hjúnarbandinum og familjumynstrinum sum so. Spurningurin er, um vit kunnu strika so grundleggj- andi viðurskifti burtur úr her men ikki har, og hvør verður avleiðingin. Spurn- ingurin er tí, um okkara politikarar hava vilja og dirvi til at pilka við so grundleggjandi viðurskifti. Ein rættur Ein av meginreglunum, for- sorgarlógin byggir á, er for- syrgjaraskyldan. Verður hendan strikað, má eitt hvørt koma ístaðin. Tí lógin má byggja á ávísar megin- reglur. Ein møguleiki er, at allar forsorgarveitingar byggja á faktisku støðuna, og at øll óansæð hava rætt til veitingina, ávísa støðan kann útloysa. Hetta merkir millum annað, at øll, sum ikki fáa síni børn ansað, eiga at fáa so og so nógv út- goldið við kassa 1. Gift ella ógift, sambúgvandi ella einsamøll. Tá verða øll, sum m.a. Kristian Magnussen eftir- lýsir, sett líka fyri lógini. Forsorgarveitingin verður ikki tørvsmett men ein treytaleysur rættur. Ein rættiliga dýrur rættur, sum fer at tryggja øllum, eisini bóndakonuni á útoyggj for- sorgarhjálp vegna vantandi barnaansing, tí eingi tilboð um slíkt eru harúti. Gift ella ógift Upp í hesum orðaskiftinum hava eisini verið hugsanir frammi um hjúnarbandið í mun til lógarverkið. Um lógarverkið og umsitingin av hesum ávirka giftingar- hugin manna millum. Onk- ur hevur eeisni sagt sína hugsan, um tað loysir seg at giftast ella ei. Páll á Reyna- túgvu, landsstýrismaður helt, at eittt nú forsorgar- lógin neyvan ávirkar av- gerðina, um fólk giftast ella ikki. Onkur prestur hevur sagt, at tað er burtur við at hava lógir, sum seta gift verri fyri. Men hyggja vit at sam- laða lógarverki okkara, síggja vit, at myndin kan- ska hvørki er eintýðug ella einføld. Við hvørt setir lóg- in gift verri fyri, men oftast betri fyri. Taka vit t.d. skattalógina, so varð hend- an broytt dagarnar áðrenn tingið fór heim í vár soleið- is, at gift vóru sett nógv betur fyri. Hyggja vit í tryggingarlóggávuna síggja vit, at tað mest sum ikki loysir seg at tekna ávísar tryggingar ógiftur. Sama er galdandi fyri arvalógina, har ógift eru fyri veruligum vanbýti. Ein viðkomandi spurn- ingur aftur at er tí, um tað er rætt bert at tosa um, og møguliga broyta, forsorgar- lógina í mun til hjúnar- bandið. Eiga vit ikki at seta samlaða lógarverkið upp móti hjúnarbandinum. Í hvussu er um vit ætla at tosa um rættvísi. Fari tí at mæla til, at spurningurin verður enda- vendur bæði ein og annan veg, áðrenn avgerð verður tikin um at strika grein 2 í forsorgarlógini. Ein kendur maður segði herfyri, at skal der være gilde, så lad… Fari at siga, at skal rættvísi valda, so skal veruligt rætt- vísi valda. Tey giftu og tey ógiftu VIÐMERKINGAR ÚTNORÐUR- SAMSTARV Eirikur Lindenskov Um vikuskiftið verður árs- fundur hjá Útnorðurráð- num hildin á Stykkis- hólmi í Íslandi. Á fundinum verður barna- og ungdómsbók- mentavirðisløn Útnorður- ráðsins handað á fyrsta sinni. 3 bøkur eru innstill- aðar, ein úr hvørjum landi. Tær eru ávikavist Grønland: »Sialua- rannguaq« – Jørgen Peter- sen Ísland: »Sagan af bláa hnettinum« – Andri Snær Magnason Føroyar: »Kuffan« – Brynhild Andreasen (tekst) og Astrid MacDonald (tekningar) Luttakarar úr føroysku sendinevndini verða Jógvan á Lakjuni, for- maður, Heðin Mortensen, Henrik Old, Heini O. Heinesen, Kári P. Høj- gaard og Rúni Hentze. Løgtingið Savnsmynd Útnorðursfundur á Stykkishólmi C M Y K 17 16