mikudagur 19. august 1981síða 6

telf. 147 20. 118 20 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Útgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Blaðmenn: Lýsingar: Uppseting: Prent: Svikaligt alternativ TYRLA flýgur ikki í dag vegna veður. Tyrla flýgur ikki í dag vegna maskin- brek. Í dag er ferðaætlanin hjá Tyrlu útsett í triggjar tímar vegna... HESAR útvarpskunngerðirnar eru við at vera dagligur kostur. Og tá vit so hugsa um, at nú er summar, hvussu verður so ikki í vetur? Tað er tó hvorki Tyrla ella hennara manning, sum eiga at fáa ábreiðslur. Sjálvandi kann eitt tílíkt tól fáa maskinbrek og sjálvandi er veðrið ein týdningarmikil faktorur, serliga tá talan er um flúgving. MEN HETTA áttu teir, sum settu hesa flúgving í verk, at vita. At teir settu hesa flúgving í verk og ætlaðu hana sum eitt alternativ til sam- ferðslupolitikk seinasta landsstýri- sins, mugu teir sjálvir helst nú sanna at vera eitt heldur svikaligt alternativ. SUM KUNNUGT legði seinasta landsstýrið stóra orku í at útbyggja samferðsluna bygdanna og oyggjanna millum. Strandferðslan var nógv útbygd og ikki var smávegis av orku løgd í vega- og bergholsgerð, sum serliga kom smærru plássunum til góða. Hesin politikkur birti aftur lív í har mangastaðni var um at vera øskukalt. Hetta vóru skilagóðar ílegur. lløgur av varðandi virði. Íløgur, sum framdu tryggan flutning og trygt samband. MEN SO KOM borgarliga alterna- tivið. Sparilandsstýrið. Landsstýrið við teimum liðugtskornu idealloysn- unum uppá eitthvørt mál. Lands- stýrið sum segði seg kunna spara okkum burtur úr øllum trupulleikum. Og vit fingu m.a. alternativið til strandferðsluútbyggingina: Ein heli- koptara. EITT SERA svikaligt alternativ må hetta sigast at vera. Her må sigast at vera talan um LUFTKASTELLIR. + Leiðir til Ragnarok Tad er einki at undrast yvir, at Oli Breckmann i Dagblaðnum fegnast um neutronbumbuna og kallar hana eitt frálíkt verjuvápn. Tað er jú eftirhondini so vanligt. at alt sum hamapfólk venda sær frá í and- stygd, tað verður fagnað av Dagblaðnum og stavnamanni fólkaflokk- sins. Tað er heldur einki nýtt, ella undrunnarvert, at tað, sum skal ganga fyri upplýsingar ella sak- lig tíðindi í greinum stavamannsins, er skeivt — ofta beinleiðis ósatt. Heldur vildi tað umvenda verið at und- rast á. Og tey flestu hava, tykir tað, langt síðan uppgivið at rætta allar teir skeivleikar, sum spræna frá stavna- mannsins ótroyttiliga penni Í hesum feri snýr tað seg sum nevnt um neut- ronbumbuna. I Dagblað- num hin 12. august skrivar Oli Breckmann, at neutronbumban er eitt frålikt verjuvåpn, av ti at hon er nógv veikari enn ein vanlig atom- ella brintbumba. Geislingar- nar vara stutt og fáa ikki eftirvirkningar Tær smildra ikki hús og fast- ar ognir (hetta síðsta er týðandi fyri fólkafloks- menn!) og fólk, sum halda seg í bumbu- skýlum sleppa við lív- inum. Neutronbumban er serliga vælegnað sum vápn ímóti stríðsvagn- um og stríðsvagnaálopið á vestureuropa úr Sovjet er jú marran hjá Nato. Higartil hava vit ikki kunnað brúkt vanlig atomvápn, tí tey høvdu beint fyri okkum sjál- vum, samstundis sum tey beindu fyri ellum russarunum. Men nú er tað so heppið, at neu- tronbumban á ein ella annan undurfullan hátt kann nýtast í tí tættfólk- aða Vestureuropa. tí hon „bert ger enda á figgind- anum, men eirir fólk- inum í álopna landin- um<(cit.). Ikki eiti á vápn! Í somu grein verður sjálvandi undirstrikað, at øll, sum eru ímóti hesum våpni, eru »ørin- dasveinar Kremls« og heitt verður á almenn- ingin um at bakka USA upp í hesum spurningi. Hver er so sannleikin um hetta frálíka verju- vápn og hvat sigur sak- kunnleikin t.v.s. atom- fysikararnir um hesa bumbu Atomfysik- ararnir siga tað sama, sum vanlig fridarelsk- andi fólk alla tíðina hava sagt: Neutronbumban er í veruleikanum einki ødrvisid enn vanlig kjarnorkuvåpn. Tann vidagitni danski atomvisindamadurin Ove Nathan er ein av teim- um, sum hevur vist å vandan vid neutronbum- buni. Nathan byggir å leid- andi amerikanskar atom- fysikarar t.d. Panofsky, professara, sum stendur å odda fyri kjarnorku- deildini å Stanforduni- versitetinum. Panofsky hevur verið ein av næstu ráðgevarum hjá fleiri amerikanskum forsetum í kjarnorkuspurningum og kann á ongan hátt verða settur í básin hjá »ørindasveinum Kremls« Ove Nathan visir å, at ein l-kiloton neutron- bumba framleiðir somu geislinganegd ella styrki sum ein »vanlig« 10-kilo- tons atombumba. Spreingistyrkin í einari I-kilotons neutron- bumbu svarar til 1000 tons TNT og vil hetta siga, at hon er sterkari enn nekur vanlig bumba, sum varð nýtt undir seinna heimsbardaga. Okið ella víddin har neu- trongeislingin er drep- andi, er skiftandi alt eftir sum lendið er til. Til tess at beina fyri mann- ingini á einari stríðs- vagnadeild er neyðugt at nýta eina geislingar- mongd, ið er 20 ferðir størri enu tann styrki, ið má setast sum drepandi. Hervið kemur tann, sum nýtir neutronbumbuna at beina fyri ellum teim- um civilfólkum og ellum livandi í heila tikið, sum finnst í umráðnum, har bardagarnir eru. Tað hevur verið ført fram, at tað »henta« við neutronbumbuni er, at tað nú ber til at brúka neutronbumbuna í bar- daga, uttan at hetta fer at føra til tað totala og oyðdrepandi atom- kríggið. Panofsky vísir á, at oll tílík tala er uttan meining eftirsum, at eingin munur í roynd og veru er á neutronbum- buni og vanligum kjarn- orkuvápnum. Eisini vísir Panofsky á hetta, at eingin effektiv verja finst móti neutronbum- buni heldur ikki tey SOSIALURIN vid- merkingar bumbuskyli, sum onkur vil vera vid kunnu bjarga heimafólkinum undir einum bardaga, har tann álopni partur nýtir neutronbumbuna móti einum inntreingj- andi fígginda. Panofsky og aðrir skilamenn hava eisini undirstrikað, at neutron- bumban minkar um trygdina í heiminum heldur enn at økja hana. Hetta kemur av, at tað er nógv meira freistandi at brúka eitt vápn sum neutronbumbuna enn at brúka vanlig kjarnorku- vápn m.a. tí tað er eyd- nast at billa politikk- arum inn, at hon er minni skaðilig. At enda kann verða lagt afturat, at hesin sami Panofsky, sum veit hvat hann talar um, sigur, at einasta trygd, ja, kanska einasta bjarging hjá heiminum liggur í at finna ein leið til veruligan avvápnaða við samráðingum. Tann leið, sum Reagan og han- sara sterkt hegravenda stjórn í USA hava tikið við ektara kappdubbing leiðir sambært Panofsky beinleiðis til ragnarok. Sæð frá okkara sjónar- miði kann tað tí ikki vera beint at bakka USA upp í hesum spurningi, heldur eiga vit at styðja allar avvápnaðarroyndir og seta alla orku inn upp á at fáa alla hernaðarút- gerð av landinum eins og vit eiga at virka fyri, at Feroyar gerast heilt leysar av einari og hver- jari hernaðarsamgongu. Jóannes Dalsgaard Hevur samgongan frá 1974-80 brúkt pengar, hon ikki átti um li í samgonguni frá 1974—80 fari eg heita á gomlu samgongu felagar mínar úr Fólka flokkinum og Tjóðveldis um at kanna 1 við Javnaðarflokk- nakað hald er í tí sum stendur á síðu í Dimma- lætting nr. 104 fyri 13 pastandi seinastu august 1980 Yvirskriftin á greinini er »1979 gjerdist eitt vána- ligt ár fyri Føroyar« Dimmalætting vísir til tvær talvur sum skulla vísa brúkið, og endar hon greinina við merkingum egnu við- sínum, so- leiðis „Hesi turru tel skuldi verið eitt demi um hvussu táverandi sam- gonga hevur brúkt pengar sínar, ella pengarnir, ið teir einki áttu i« Hetta at brúka pengar, sum ein ikki eigur, er bein- leiðis at verða skuldsettur fyri óreiðuligheit Fíggjarviðurskiftini hjá táverandi samgongu vóru góðum hondum. Tey vóru umsitin av Fólka- flokkinum. Teir áttu fíggjarnevnd- arformannin, ein álitis- maður burturav. Royndur í tingarbeiði. Fíggjarmálaráðharrin, log- froðingur og eisini gamal í gari, og sum seinasti tryggleiki fyri reiðuligheit í pengaviðurskiftum land- sins, formaður Fólkaflokk- Sins, statsviðurkendur grannskoðari. Og nú kemur Dimma- lætting umboðandi SAM- BANDSFLOKKIN við einari skuldseting um brúk av pengum sum vit ikki áttu. Eg fái ikki hetta at rugga rætt. Teir fyrr- nevndu persénar, sum samgonguflokar okkara fa settu sum álitismenn í ålitisstørv. Eg havi fram- vegis álit á teimum. Men Fólkaflokkurin er nú í samgongu við SAM- BANDSFLOKKINUM. Fólkaflokkurin er ein av stuðlunum undir verandi samgongu. Eg fari at loyva mær at spyra, um tit í leiðslu Fólkaflokksins vilja lata hesa grovu skuldseting fara fram við borðinum, fara at lata hana standa óátalaða. Tað trúgvi eg ikki. Dimmalætting, umboð- andi Sambandsflokkin, sigur, at tit hava brúkt pengar tit einki áttu í! Skuldsetingarnar standa har til tær eru demdar deyðar at verða. Eg fari at heita á gomlu samgongufelagar mínar um at svara ikki bara í blødunum, men eisini at reisa hetta sum mál á Framhald á síðu 11