mikudagur 9. september 1981síða 3

TO 5 GT EL SOSIALURIN Um alt gongur eftir ætlan kemur uppskot javnaðarflokksins um pris og vinnusteðg at beta eitt sindur um tær verstu avleiðingarnar av toll- og avgjaldshækkingunum hjá samgonguni. Eisini um uppskot flokksins ikki verður viðtikið, tí samgongan er so sperd av hesum sama uppskoti, at hon noyðist at koma við einum lógaruppskot, ið ber á sama borð sum uppskot javnaðarflokksins. Hendir nakað tílíki, so merkir tað, at heil- selur og handlar ikki fáa lagt vinning oman á avgjaldshækkingarnar. Løgmaður helt undir viðgerðini lítið um ein pris og vinningssteðg, ti tað, sum hann segði, er 6gjørligt at kontrollera sølulidini. Hetta boðar ikki júst frá stórum áliti til innflytarar. Hinvegin ganga javnaðarflokksins umboð í tí stóra og heila út frá, at kemur ein lóg um pris og vinningssteðg, ja so fara handlar, heilsølur og innflytarar sjálvandi at respektera eina slíka lóg. Hesir samfelagsbólkar eru sjálvsagt eins lóglýdnir og aðrir, meta tingmenn javnaðarflokksins, men tað gekk heilt klárt fram av málsviðgerðini, at løgmaður hevur ikki sama álit á landsins handilsfyritøkum. Uppskot javnaðarflokksins um prís og vinningsteðg hava skapt álvarsamar trupuleikar í samgonguni. Hetta kom fram undir aðru viðgerð av inntekulógaruppskotum land- stýrisins mánadagin. Tá tað gjerdist greitt, at Hilmar Kass úr sjálvstýris- flokkinum fór at atkveða fyri uppskotið Javnaðarflokk- sins, gjørdust Agnar Nielsen og Pauli Ellefsen løgmadur, i luftini. Agnar Nielsen segåi, at stóð sjålvstyrisflokkurin fast vid sitt, måtti hann krevja samgongufund áðrenn málið fór víðari. Somuleiðis royndi leg- maður at lokka og hótta, men alt til einkis. Hilmar Kass hevði verið ov munnlættur við fyrstu við- gerð, har hann hevði mutlað okkurt um vinningssteðg, at har vendist ikki aftur. Síðan tók Olaf Olsen orðið, nevndi seg landstýrismann í haldilsmálum og segði, at hann júst sat og gjerdi eina lóg um vinningsteðg. Hon var ikki komin á papírið, men Skúlaráðið: = = Nei til Skúlin á Hvítanesi lúkar ikki tær treytir, sum verða settar til undirvis- ingarheli til 4.—5. flokk. Skúlin hevur ongar ser- stovur. Hetta er orsekin hon var í tonkunum. Síðan varð fundarslit og samgongu- menn fóru lotir av fundinum. Lívligt orðaskifti Frammanundan var farið fram eitt lívligt orðaskifti, har uppskotini hjá land- stýrinum vórðu gjegnum- heglað av andsteðuni. Umboð javnaðarflokksins vístu á, at grundgevinarnar fyri toll og avgjaldshækking- unum yvirhevur ikki hildu, men at tær vóru beinleiðis rangar og villleiðandi. Javnaðarflokkurin ferdi fram, at landsstýrið roynir at fáa tað at síggja út sum um fyrra samgongan hevur koyrt landið á húsagang. Tí kemur hendan samgongan og ætlar at fíggja eitt vanligt fíggjarlógarundirskot við eini umfatandi avgjalds- og toll- lóggávu. Hetta sjálvt um peningurin kemur inn tann dag tå skattaeftirstødurnar eru innkomnar og við tað at 48 milliónir eru í yvirskoti á verandi fíggjarlóg. Aftaná at sáttmálarnir eru gjerdir 0 til, at skúlaráðið i Tórs- havnar kommunu ikki kann viðmæla, at hesir báðir flokkarnir verða settir á stovn á Hvítanesi, soleiðis, sum foreldur har Umboðini hjá javnaðarflokk- inum vístu eisini innteku- lógaruppskotunum aftur út frá teimum grundgevingum, at tey fyri tað fyrsta komu aftan á, at fakfeløgini høvdu gjørt nýggjar lenarsátt- málar. Harnæst, at tey komu at raka pensionistar heilt órímiliga hart nú samgongan hevði noktað at hækkað fólka- og avlamispen- siónirnar, so sum avtalað er við danir. Eisini vístu menn úr and- steðuni á, at slík tiltøk ongan mun gjerdu, tá talan var um at hjálpa upp á búskaparligu kreppuna. Hægri gjøld oneydug Tad var heilt greitt av um- røduni, at uppskotini um hægri gjald eru óneyðug og harvið bæði ómoralsk og órættvís, tí eitt hall á lands- kassaroknskapinum er eingin vanlukka. Eitt annað er so tað, at sjál- vur landskassin hevur likvi- ditetstrupuleikar í letuni, men tað hevur hann havt fyrr, uttan at farið verð- ur í bráskundi at gera nýggj- ar inntekulógir. Heldur kundi verðið lænt ella trekt upp á kredittin í danska tjóðbankanum til steðan batnar aftur, t.d. við at skatta-eftirsteðurnar so við og við ganga inn. Men trupuleikin hjá Paula Ellefsen er tann, at hann hevur tosað so nógv um lán- teku og leikað so í um lán- tekur hjá eðrum, at hann nú ikki fær brúkt hetta heilt vanliga amboð í eini akuttari og stuttvarandi líkviditets- kreppu. Rangar og villeiðandi Annars er innihaldið í áliti Javnaðarflokksins fylgjandi : Minnilutin, Jørgen Thom- sen fyri javnaðarflokkin, ferir fram, at grundgevinar- nar hjá landsstýrinum fyri inntekulógaruppskotunum eru rangar og villleidandi. T.d. verður sagt í viðmerk- ingunum, at tær inntekur, sum landskassin fær av hesum lógum, skulu nýtast Framhald á síðu 6 fakfeløgini styrisins um Undirritaðu feløg skullu við hesum harðliga mótmæla, teimum uppskotum til inntekulógur, sum Lands- stýri hevur lagt fyri Leg- tingið. »Vit loyva okkum at vísa å, at vit, tå seinastu sått- målasamrådingar vóru fyri, sýndi stóra ábyrgdarkenslu mótvegis teimum bú- skaparligu trupulleikunum í samfelagnum. Út frá hesi ábyrgdarkenslu góðtóku vit ein nógv minni lenar- bata, enn tað sum vit upp- runaliga kravdu. Somu- leiðis góðtóku vit ein tvey ára sáttmála, og gjerdu harvið okkara til at skapa tryggari viðurskiftir á ar- beiðsmarknaðinum. Sein- asti sáttmálin var eisini góðtikin, í tí trúgv, at ongan álvarsamar broyt- ingar fóru at verða gjerdar frá almennari síðu, sum kundu dýrka munandi um livikostnaðin hjá feroyska lenmótakaranum Vit loyva okkum tí at gera løgting og landsstýri varug við, at tann lenar- bati, sum varð vunnin við seinasta sáttmála, heilt verður burtur beindur, um uppskot landsstýrisins Síða 3 Oll tey størstu mótmæla Øll tey størstu fakfeløgini í landinum hava í skrivi til legtingið mótmælt uppskotum lands- inntøkulégir. Føroya Arbeidarafelag, Havnar Arbeidskvinnu- og -mannafelag, Klaksvikar Arbeidskvinnu- og - mannafelag, Meginfelag útróðrarmanna, sum øll hava undirskrivað mótmælið hjá FA. Føroya Fiskimannafelag og Aksturfelagid Samfylking hava eisini sent løgtinginum mótmælisskriv. Mótmælið FA's er soljóðandi: Fakfeløgini eru verða samtykt. Vit átala, at landsstýrið ætlar at fremja hesi upp- skot í bráskundi, soleiðis at felegini ikki hava hevið til at kanna allar tær avleið- ingar, sum inntekulógar- uppskotini fara at fáa „yri okkara limir. Vit skulu tó loyva okkum at vísa á eitt demi um hesar avleiðingar. Hjá einum arbeiðara og handverkara gav seinastu sáttmálin, ið nýliga samtyktur varð, ein lønar- bata á 2.325 kr. í miðal um árið. Til samanberingar skullu vit vísa á, at bert toll- og bensin- hækkingarnar eftir uppskotið Landsstýrisins fara at kosta einum fer- oyskum húski í miðan 2.800 kr. um árið (lágt sett) Tá afturat hesum verður haft í huga, at galdandi prístalsskipan ikki gevur lenarmótakaranum fult endurgjald fyri prísvekst- urin, er niðursteða okkara tann, at nevndu uppskot landsstýrisins fara at fera til eitt so stórt reallenarfall, at vit harðliga mugu mótmæla, at hesi uppskot verða samtykt« 5. flokk á Hvítanesi ynskja. Foreldrini á Hvít- anesi og landsskúlaráðið fáa at vita um steðuna hjá skúlaráðnum, sigur for- maður ráðsins, Johannes Álvheygg. Foreldrini á Hvitanesi avgjerdu, áðrenn skúla- árið byrjaði, ikki at senda bern í skúlan í Hoyvík fyrr enn ynskið um 4. —5. flokk er gingið á meti. Tað er soleiðis, at bernini á Hvítanesi taka 1.—3. flokk á Hvítanesi. Síðani fara tey í Hoyvíkar skúla og haðani úr 7. flokki í Eysturskúlan. Fólkini á Hvítanesi vilja, at bernini skula fara úr 5. flokki á Hvítanesi beinleiðis til Havnar. Eitt annað mål, sum vakti misnøgd å Hvita- Skulin å Hvitanesi kann ikki brúkast til 4. og 5. flokk, meinar skúlaráðið nesi, er avtøkan av skúla- barnakoyringini millum Hvítanes og Hoyvíkar skúla. Býráðið tók hana Fýra bern eru í skúlanum á Hvítanesi. Tey 11 børnini, sum í vetur sk víkar skúla, fáa undirvísing heima við hús av í summar og spara har- við 30.000 kr. Henda spurning metir býráðið seg tó at hava loyst við at lata Bussleiðina koyra til Hvítanesar. Koyringin byrjaði fyrradagin. uldu ganga í Hoy