mikudagur 30. september 1981síða 3

TR Et — A — SOSIALURIN Síða 3 MÚ kært avgerð hjá ráfiskanevndini: Nevndin vildi ikki hækka avreiðingarprísin, men gav virkjum stórri skiftisavlop Jákup Mørkøre, formaður í nevndini fyri ráfiska- grunnin Meginfelag Útróðrar- manna hevur kært seinastu prísásetingarnar á ráfiski til ta serligu kærunevndina, sum er vald eftir lógini um rá- fiskagrunnin. Kæruskrivið er ein av- leiðing av, at urtøkupro- sentið (úrtekuprosentið er tann fastsetta vekt í pro- sentum, sum eftir er, tá fiskurin er klárur til til- virkan) fyri flest øll fiska- sløg er sett upp, uttan at hendan hækkingin er komin avreiðingar- prísinum til góðar. Aftur í móti er virðið av hækkingini av úrtekupro- sentunum legt til virkini í hækkaðum skiftisavlopi (skiftisavlopið fer til fast- ar útreiðslur hjá virkjun- um, fyrisiting og umvæl- ingar 0. a.). Hetta er gjørt eftir ynski frá formann- inum í nevndini fyri rá- fiskagrunnin, Jákup Mer- køre. Men hví hetta er gjørt, bar ikki Sosialinum til at fáa upplýst, við tað at Jákup Mørkøre er í Rus- landi saman við samráð- ingarnevndini hjá lands- stýrinum. Umboðið hjá MU í nevndini, D. P. Danielsen, sakferari, mótmælti hesum, tí úrtekan av fisk- inum, roknað eftir vekt, hevur einki at gera við, hvussu stórar ella smáar hesar ymisku útreiðslurn- ar, sum koma undir skift- isavlopið, eru hjá virkjun- um. Seinast ráfiskanevndin hevði fund, tann 18. sep- tember í ár, samtyktu seks av teimum sjey nevndarlimunum at seta óbroyttar avreiðingarprís- ir fyri tíðarskeiðið 1. oktober til 31. januar 1982 í gildi. Eina góða viku framman- undan, tann 10. septem- ber, legði formaðurin í rá- ...meinti, at hækkað úrtgkuprosent av fiskasløgunum skuldi geva virkjunum eitt størri skiftisavlop fiskanevndini, Jákup Merkere, fram uppskot um nýggj úrtekuprosent á at kalla ellum fiski. Tó ikki saltfiski, har úrteku- prosentið varð lækkað munandi. Okkum er upplýst, at úrtekuprosentið er hækkað av teimum steð- ugu rationaliseringunum, sum fara fram á virkj- unum. ; Umbodid hjå MU i nevndini fyri ráfiska- grunnin, D. P. Danielsen, legði á fundi, tá avreiðingarprísur skuldi ásetast, fram útrokning yvir broytingarnar, og hvat tær týða í peningum. Formaðurin i nevndini metti, at broytingarnar svara til 20,4 mill. kr. í hesum fíggjarárinum. D. P. Danielsen legði eisini fram yvirlit yvir hækkingarnar í avrokn- ingarprísunum (prísurin millum virkini og ráfiska- grunnin), sum standast av broyttu úrtekuprosent- unum, og skeyt upp, at avreiðingarprísurin hækk- aði í sama mun, um prís- munurin millum avrokn- ingarprísin og avreiðing- arprísin skuldi standa við, og um ráfiskagrunnurin skuldi gjalda út tann pen- ing, sum avsettur er í hesum fíggjarárinum. Eftir tríggjar drúgvar fundir, atkveddi nevndin um málið, men uppskotið hjá umboðnum hjá MU fall, við tað at tað fekk bert ta einu atkvøduna. Kann nevndin hækka skiftisav- lopið uttan grund- geving? Við hesum sum grundar- lag biður MÚ kærunevnd- ina taka steðu til: »Um hon metir tað vera rætt og í samsvar við lóg og reglugerð, at ráfiska- nevndin noktar at taka av- leiðingarnar av hesum munandi broytingum í av- rokningarprísunum, á tann hátt, at hon, uttan at kunna sannføra okkum um, at nakað grundarlag er fyri tí, ger av at hækka skiftisavlopið tilsvarandi. Ella, sum tað varð nevnt á fundinum seinasta, at geva virkjunum hetta aftur sum eina »reguler- ing«. Hóast tað, hvørki við telum ella á annan hátt er prógvað, ella bara gjert trúligt, at virkini treingja meira, ella eins mikið, til ...Í staðin fyri at geva útróðrarmonnum og bátum ein hægri avreiðingarprís, sum MÚ heldur hesar ' hækkingarnar í framleiðsluvirðinum, enn veiduførini gera«. | Í ødrum lagi bidjur MU kærunevndina taka stødu til: »Um tad er rætt og i samsvar við lóg og reglu- gerð, at toskur og hýsa skulu gjalda inn til grunn- in, tel sum í hesum fíggjar árinum kunnu væntast at fara at liggja um einar 3—5 mill. fyri toskin og einar 9 mill. fyri hýsuna. Meðan hini fiskaslegini í sama fíggjarári fáa út- goldið einar 65—70 mill.« Ikki skitisavlop, men »regulering« Í Dimmalætting seinasta hósdag hevur D. P. Danielsen eina grein, har hann annars sigur, at teir seks limirnir í nevnd- ini fyri ráfiskagrunnin samdust um, at tað, sum virkini ikki fáa meira. skal ikki eita skiftisavlop. Tað skal eita »regulering« og hevur bert gildið fyribils — til nevndin fer at viðgera skiftisavlopið av nýggjum. (Skiftisavlopið verður útroknað einaferð árliga við roknskapunum hjá virkjunum sum grund- arlag og verður eftir meting javnað út á tey ymisku fiskaslegini, blaðm.). Samstarvið skal mennast Jens Lyberth Samstarvið millum fakrerslurnar í Norðurat- lantshavi skal mennast. Hetta varð avgjert á eini stevnu í Ølfusborgir í Is- landi i døgunum 20. til 25. september. Á hesi stevn- uni luttóku umboð fyri FA og FF. Í einum tíðindaskrivi Ásmundur Stefánsson verður sagt, at luttak- ararnir úr Íslandi, Gren- landi og Feroyum sam- dust um, at tað er tervur og grundarlag fyri einum betri samstarvi millum fakrørslurnar i hesum londunum. Stevnan avgjørdi at stovna eitt sokallað »Kon- taktorgan fyri fakrersluna í Norðuratlantshavi<. Endamálið hjá felagsskap- inum er at fáa í lag såm- starv og samband millum fakfelog og fólk í hesum londunum. Eisini skal endamálið hjá felagsskapinum vera at arbeiða við felags á hugamálum. T.d. hvussu náttúru-ráevnini skulu brúkast. Stevnan skeyt upp, at felagsskapurin hittist einaferð árliga og at for- mansskapurin skiftir land- anna millum. Til at fyrireika stovna- nina av felagsskapinum valdi stevnari eina nevnd. Í hana komu Jens Ly- berth, úr Grenlandi, As- mundur Stefánsson, úr Ís- landi og Óli Jacobsen, úr Feroyum. Nevndin skal gera uppskot til lóg og virkisskrá. Tey skulu leggjast fyri eina stevnu í 2. ella 3. ársfjórðingi næsta ár í Grenlandi ella Feroyum. Svara Hvat dámar tær ætla- nina at Trans World Radio skal sleppa at senda úr Feroyum? Mortan Johannesen, skipari: — Vit eiga at geva TWR loyvi at seta upp send- ara í Feroyum. Tað vil vera ikki minst okkara sjófólki til gagns, tí tá fara teir at hoyra tíð- indasendingar og annað, við tað at út varpið fær loyvi at senda gjegnum aran hjá TWR. Eg vóni, at tingmenn fara at hugsa um okkum sjó- menn, tá teir skulu taka steðu til umsóknina frá TWR at seta upp ein sendara. Gevið TWR loyvi at nýta 200 kilo- watt sendaran send- Sverri Egholm, lands- bókaverður: Eg taki fult undir við tí, sum Petur Martin Rasmussen, prestur skrivaði í Tingakrossi herfyri. Tað kann ikki sigast betur, enn hann gjerdi. Tað er eftir mínum tykki ódámligt at blanda pengar og reli- gión saman. Eisini ber hetta dám av propa- gandu. Skal ein tílíkur sendari byggjast í Fer- oyum, so haldi eg, at vit sjálvir eiga at gera tað og ikki aðrir. Aksel stjóri: Skoubo, skúla- - Sætt at siga skilji eg ikki petti av hasum Feroyar hava fingið eitt neyðugt sendiloyvi til eina millumbylgjusteð, og nú tekur landsstýrið og gevur tað burtur til eina útlendska privat- steð. Tit spyrja hví Hví kunnu vit ikki sjálvi eiga og reka okk- ara steð. Hverji politisk áhugamál liggja aftan- fyri tá alt skal avreiðast til útlendsk privatfeleg samanber t.d. uttan- landssiglingina Av illum kundu vit bygt og rikið okkara egnu stød og um neyðugt kundu vit seinni tosa um at leiga eðrum rætt til privatsendingar.