leygardagur 3. oktober 1981síða 10

Síða 10 Frá fiskaaliframsyningini og ráðstevnuni í Trondheim: Áhugavert at roynt útseting av svørtum hummara í Føroyum Í degunum 25—27 august varð fiskaalingarstevna úldin i Trondheim frar eina stora fram g ru eisini fyri P r hildnir m sk ha »LI ar 1211331 1 på eiia Peter Hovgaard er føroy- ingur, og hann hevur bud i Noregi sidani midskeidis i fimtiårunum. Hann starv- ast sum ammanuensis vid Sogn og Fjordane Dis- Hann helt fyrilestur å triktshøgskole eisini fram syningini i Trondheimi ljaaling varð hildin ir Hovgaard, sum # á «em ; + 7 Ostrualing Hann byrjaði við at greiða frá meguleikanum fyri ostrualing. Tað finnast tvinni ostru sløg, sum verða ald í Europa í dag. Annað slag- ið er tann sokallaða euro- ostran (Ostrea ), og hin er tann so stillahavsostran (Cras-ostrea gigas) Ostruyngul kann fáast til vega við innsamling frá náttúruni, ella gjegnum kunstiga kleking. Í USA klára teir at klekja bæði slegini, men í Onglandi hevur tað gingið meira strilti at klekja edulis, og tað bleiv sagt, at orsekin til trupulleikarnar hjá ein- gilsmonnum helst er tann, at þeir ikki nýta nóg reint vatn Tá ið startfóðringin er liðug verða ostrurnar fluttar í búr, sum hongd út í sjógvin, har tað dríva fóðurpartiklar fram við, sum ostran kann eta Meðan hitakravið undir gýting, kleking og start fóðring er stórt, so vísir tað seg, at fóðurtilgongd hevur meir at verða siga enn temperatururin undir vøkstri, ta ostrurnar eru búri í sjónum Tann europeiska ostran, edulis, er meira virðismikil enn gigas. Prísurin er í dag í Fraklandi umleið 3 kr. pr. stk. fyri edulis, og 1 kr. fyri gigas. Men sum nevnt er tað lættari at klekja gigas, sum eisini veksur skjótari, og er meira hardfør. Tað bleiv at enda fert fram, at ostru- aling ikki kundi gerðast nekur vinna av týdningi, fyrr enn klekisteðir blivu bygdar Jákupskel Spurdur um meguleik- fyri at ala jákup- svaraði Hov- teir óiva eru Hann vísti á, at skotar høvdu havt góðan vekstur. Jákupskelja- yngul verður fangað við at seta nylonstumpar út í sjógvin, har yngli drívur framvið eftir gýting. Síð- ani verður ynguli flutt „ostrubúður=<. Norskar royndir við »hane- skjell«, sum er nær í slekt við jákupsskel vísa, at veksturin í búrum uppi í sjónum, er nógv betri enn veksturin á botni, tí tað er mest av feði longur uppi í sjónum arnar skel, gaard, at góðir Petur yvir Í Kræklingar Petur Hovgaard kom eisini inn å kræklinga- aling, men hetta evni bleiv nærri vidgjørt av Bjarne Rieber, sum er stjøri å einari alifyritøku, Norsk Akvakultur, id hevur sats- að nógv upp á krækling. Teir hava millum annað Hummaraaling í Noregi. Hesin hummarin er seks vikur gamal Aldar jákupskeljar í búri bygt eitt stórt fram- leiðsluvirki, sum skal kóka kræklingin, og reinsa skeljarnar frá. Hann segði, at teir blivu ferir fyri at selja kræk- lingamatin, kókivatnið og skeljarnar, og at teir út frá dagsins prísum fóru at keypa livandi krækling fr á alarunum fyri 1,20—1,70 kr. pr. kg. alt eftir góðsku. Rieber kom síðani inn á marknaðarviðurskiftini fyri kræklingi í síni heild og hann segði, at prísurin á kræklingi er farin nógv upp tað síðsta árið, millum annað av tí, at koreanarar ikki eru ferir fyri at selja krækling til undirprís longur. Hann nevndi sum dømi, at meðan sviar í fjør fingu eina góða krónu fyri kg. av livandi skel í Europu, so fáa teir í ár 4—5 kr. pr. kg. heimi — SOSIALURIN Atli Gregersen, ið lesur á lærda háskúlanum innan fiskivinnu í Tromse, hevur skrivað hesa greinina. Hann er nú við at skriva seruppgávu innan fiskaaling. Atli var hjástaddur, tá ein stór fiskaaliframsýning varð hildin í Trondheimi í degunum 25. 27. august í ár. Har hitti hann fólk og prátaði við tey um aling. Vit geva orðið til Atla: Síðani bleiv ein meting gjørd av, hvussu stórar samlaðar útreiðslur ein alari hevur av at ala 1 kg. av kræklingi. Tað var ávíst, at jú sterri alisteð- irnar eru, jú bíligari er framleiðslan pr. kg. og hann nevndi at ein alistød sum alir 200 tons árliga, alt í alt hevur ein fram- leiðslukostnað = upp á umleið 75 oyru pr. kg. At enda nevndi Rieber, at NA. hevur stóran áhuga fyri ostrualing, og at teir høvdu ætlanir um at byggja eina klekistød til at klekja edulis ostruna. Sum heild kann sigast, at tað sær ut til, at norð- menn i dag meina, at tad er økonomiskt grundarlag fyri skeljaaling av ymsum slag. Hvussu eru so møgu- leikarnir i Føroyum kann ein spyrja Vit eru longu farnir i gongd at ala krækling, og vakstrarúrslitini eru góð, og nú frættist, at menn eru farnir at royna at ala jákupsskel. Møguleikarnir fyri at gera royndir her eru rættiliga góðir, tí vit hava í dag bæði framleiðsluvir- kið og marknað/selutól, to tað einasta vit mugu finna út av, er um aling av jákupsskel er so bílig, at skelin kann seljast við vinningi til framleiðslu- virkið. Um vit skulu í holt við ostrualing, so mugu vit innflyta ostru, tí hon finst ikki hjá okkum. Tá vit vita, at smittuvandin er stórur, mugu vit fara fram við varðsemi. Men tað er helst gjørligt at innflyta so mikið av ostru, at tað verður grundarlag fyri gýting-kleking-startfóðr- ing, sum tá mátti farið fram í rættiliga heitum sjógvi, eitt nú við kraft- verkið á Sundi. Tveir av fyrireikarunum frammanfyri inngongdina til fiskaaliframsýningina í Trond-