mikudagur 14. oktober 1981síða 4

Síða 4 SOSIALURIN Tveir SU-arar sum eru å sosialistiskum háskúla Okkara frælsi og demokrati røkkur longur enn tað borgarliga - — Vit kunnu avgjørt ráða øðrum ungsosia- listum at fara á ein slíkan háskúla, siga Katrina Joensen og Marita Dalsgaard í samrødu við Sosialin Vit hava kanska ikki fingið so nógv politiskt burtur úr háskúlaskeiðn- um, men vit hava fingið nógv sosialt burturúr tí og vit hava fingið nógv at vita um organisatións- viðurskifti, siga Katrina og Marita. Bæði Katrina og Marita, sum eru virknir SU-arar, eru í heyst á há- skúlaskeiði á Solhavegár- den í Espegærde, norðan fyri Keypmannahavn. Sol- havegárden er ein av há- skúlunum hjá donsku ar- beiðararrersluni og hevur serligt knýti til DSU, Dan- marks Socialdemokra- tiske Ungdom. Sjálvur háskúlin er trý ára gamal, men Solhave- gárden hevur virkað sum skeiðmiðsteð í 25 ár, í hesum mánaðinum Háskúlaskeiðið, sum er keypis fyri DSU-arar rjaði ni og endar er. Hvussu fr næ 1garnir í stóran mu sjálvir. Ein fest grundskrá løgd við ávísum greinum, men hvat innihaldið er, og hvussu tað skal skipast, leggja luttakararnir sjálv- ir til rættis einaferð um vikuna saman við skeið- leiðarunum. Arbeiðararerslan er grundarlagið Grundarlagið á háskúl- unum er sosialdemokrat- iska arbeiðararerslan, í Danmark og internatio- nalt, teir samfelagsstættir arbeiðararrerslan leggur dent á at arbeiða í og fyri, tí sum arbeiðararerslan stendur fyri og um fakfel- agspolitikk yvirhevur. — Men tað er avgjert ikki soleiðis, at meiningar verða potaðar niður í okkum. Tað er lagt upp til, at vit eru á skeiðnum fyri at læra at læra. Vit koma ikki av háskúlaskeiðnum sum »purtisoldatar«, siga Katrina og Marita Ein skeiðleiðari ella fyrilestrarhaldari sigur ikki, at soleiðis og soleiðis skal t.d. ØD ØKON miskt demokrati — ella samfelagið skipast ella vera. Aftur ímóti verður lagt upp til orðaskifti, til ana- lysur av teimum ymisku tættunum, um hverjar okkara meiningar eru um tey ymisku viðurskiftini og hvussu vit kundu hugs- að okkum at skipað fyri grundað á demokratisku sosialistisku hugsjónina. — Kanska høvdu vit fingið meira ítekiliga vitan, um frálæran var sum í einum skúla, men ta vitanina tilognar tú tær ikki sjálvur. Hon verður potað niður í teg, og tú hevur ikki gjert tær far ella sjálvsteðugar tankar um evnið, tú fæst við. Liberala frísinnið er ikki frælsi — Av somu orsek fer nógv av tíðini til at kjakast um hvat sosialisma er og hvat liggur aftanfyri t.d. hug- takið »frælsi«. Tey borgarligu siga jú, at tey eru frísinnað Men teirra liberala frælsi, Ía frígi ella ir1s1 i, skapar frælsi fyri ein, meðan tað av- car frælsi fyri ein i kunnu taka friu marknadarkreftirnar sum dømi. Tær skapa frælsi fyri tey, sum sita við kapi- talinum, meðan tey, sum virdisøkja hendan kapi- talin, ikki eru fræls menniskju. — Tey hava ofta einki at skula sagt so eila so, “tí í privata vinnulívinum, og undir teimum fríu mark- naðarkreftunum rekkur demokratiið stutt. Av- gerðirnar verða ikki tiknar á demokratiskum grundarlagi. Tær verða tiknar yvir hevdið á fólk- inum, á teimum sum starvast í vinnulívinum. Og hædd verður ikki tikin fyri, hvat gagnar fólkinum og samfelagnum sum heild. Okkara frælsi og demokrati rekkur víðari Mótvegis tí liberala fræls- inum stendur okkara frælsi og okkara hugsjón. I tí dagliga eigur tað at merkjast soleiðis, at frá byrjan av skulu allar hurð- ar standa opnar fyri øllum. ØI skulu hava javnbjóðis meguleikar óansæð fíggjarliga stoðu. Og í vinnulívinum kann bert fult frælsi skap- ast, um samfelagið er skipað sum ein felags- skapur, har avgerðir, sum bæði hava við tann dag- liga dagin at gera, og av- gerðir sum ílegur og aðrar dispositiónir, verða tiknar á demokratiskum grund- arlagi. Soleiðis vilja tær best gagna samfelagnum og tí eisini tí einstaka hvar hann so býr. Gjerdu námsferð til EF Men alt skeiðið á háskúl- anum er ikki kjak. Ei held- ur kunnu luttakararnir velja sær alt sjálvir. Av teimum fýra mánaðunum er tann fyrsti og triðji settur av til steðisvitan, meðan annar og fjórði mánaðin kunnu luttakarnir velja sær evni at arbeiða við. Tann grundleggjandi frálæran fevnir um arbeið- ararersluna, søguliga, hugsjónarliga og tær internationalu organisati- ónirnar, fakrersluna og sáttmálar hennara, sam- felag og demokrati, felags- organisatión, audiovisu- ellur teknikkur, frásegu- og arbeiðshættir, verðins- seguna eftir 1945 eins og eina námsferð — Hana gjerdu vit til EF. Tað var eitt stórt upp- livilsi. Vit vitjaðu bæði EF-tingið í Strassbourg og EF-ráðsbygningin í Brysell. Her fingu vit hevi at spyrja embætismenn um fiskivinnupolitikk hjá EF og Feroyum. Vit kunnu ikki siga annað, enn at teir dugdu at svara fyri seg, uttan at vit fingu nakað at vita, vísa Katrina og Marita á." Ráða eðrum at fara Hinar báðar mánaðirnar hav luttakararnir hevi at velja sær evni. Tey fevna vítt: íbúðarmál, umhver- vis-, útbúgvingar-, frí- tíðar-, vinnu-, orkumál og teknologi. Í november verður kommunuval hildið í Danmark og arbeitt verður eisini við, hvussu eitt valstríð kann leggjast til rættis. Spurdar, um tær kunnu ráða eðrum til at fara á ein slíkan háskúla siga Katrina og Marita: — Tað er heilt vist. Vit hava fingið eina grund- leggjandi vitan og hug- sjónarliga eru vit sterkari. Vit hava sæð og lært, hvussu eitt felag kann og Framhald á síðu 12 m