leygardagur 17. oktober 1981síða 5

A vre OU SOSIALURIN Verkstadseigari: Ikki spurningur um pengar — Tað er ikki ein spur- ningur um pengar. Tann kravda verjuútgerðin kostar ikki nógv. Tað er meira ein spurningur um menninir vilja brúka hana. Hetta hevur Beinar Ves- tergaard, formaður í Fel- agnum fyri bilhandlarar og verkstaðseigarar F.B.V., at viðmerkja til orðini í niðursteðuni av kanningini um arbeiðsum- steður og heilsuviðurskifti hjá billakkarum: >...ofta var talan um mótstríðandi áhugamál millum arbeiðs- gevarar og sveinar. Fíggj- arviðurskiftini hevdu ofta meira at siga fyri verk- steðini enn tryggleikin«. Lagt verður afturat í nið- ursteðuni at hetta hevur helst samband við, at kro- nisku skaðarnir bert eru nakað, ein hevur lisið um og heldur, at einans onnur fáa. Beinar Vestergaard: — Hetta er hverki ob- jektivt ella vakurt sagt. Og tá ein hevur í huga, hvussi ófullfíggjað kann- ingin er, var hetta betur ósagt. Ófullfíggjað Tá Beinar Vestergaard sigur, at kanningin er ófullfíggjað, meinar hann við, at onki verður nevnt, um teir 65 lakkararnir arbeiða hjá arbeiðsgev- ara ella sjálvsteðugt, heldur ikki, hvar teir 33, sum sambært kanningini eru nóg væl vardir móti skaðiligu evnunum í lakk- inum, arbeiða. Sambært kanningini fáast einir 100 mans í Fer- oyum við at lakka bilar. Harav arbeiða bert umleið 30 hjá teimum 26 limun- um í F.B.V. upplýsir Beinar Vestergaard. Ongantid frætt frá Arbeiðseftirlitinum Beinar Vestergaard sigur, at tað er so torført at fáa góðar lakkarar, at. teir allarflestu + hava fríar ræsur. Teir fáa eisini ta út- gerð teir ynskja — innan- fyri rímiligt mark. Men tað er ikki altíð, verjuút- gerðin verður brúkt. Beinar Vestergaard sigur, at á hansara verkstað hava teir havt trýstilufts- maskur (hesar maskur eru besta verndin), men lakk- ararnir vildu ikki brúka tær. Tær tarnaðu teimum í arbeiðinum, segdu teir. So nú hava teir fingið kolfil- tursmaskur. Tær kunnu brúkast, um ikki verður arbeitt meira enn tríggjar tímar um dagin. sigur ar- beiðaraverndarlógin. Hesa reglu kennir Bein- ar Vestergaard ikki og hann er vísur í, at ongin av hinum limunum í F.B.V. kennir hana. — Arbeiðseftirlitið kundi bett um steðuna, um teir sendu okkum eitt eintak av arbeiðaravernd- arlógini. Eg havi ongantíð frætt nakað frá Arbeiðs- eftirlitinum. Og Beinar Vestergaard leggur afturat: — Vit hava i F.B.V. hesi seinastu árini gjørt nógv fyri at betra um arbeiðs- kor og -dygd og trivnaðin á bilverkstødunum. Vit hava gjørt stór framstig og i dag eru okkara nýggju verksteð millum tey bestu í heiminum, eisini hvat viðvíkur lake- ring. Hetta hevur kostað nógv. Teir, sum hava verið við í hesi útbygging, hava tikið tung fíggjarlig tek, óivað tyngri enn fleiri í roynd og veru vóru ment- Beinar Vestergaard upplýsir, at næsta ár fer F.B.V. í samstarvi við Teknologisk Institut at skipa fyri leiðbeining og ødrum um lakking. Hetta fer eisini at umfata trygd- ina, sigur hann. Ongin sjúkur Vit spurdu eisini Beinar Vestergaard, um lakkarar- nir eru oftari sjúkir enn hinir, sum arbeiða á verk- staðnum. Tað eru teir ikki. Og teir steðast yvirhevur væl í starvinum, betur enn aðrir mekanikarar. — Vit hava til dømis havt ein her i 8 år. Beinar Vestergaard sigur, at F.B.V. hevur ikki fingid eintak av kanning- ini hjá sjúkrasystranæm- ingunum, men felagið fer kortini ikki út frá henni at taka nøkur stig. — Men vit fara at halda fram vid ti miðvísa ar- beidi, vit hava gjørt sein- astu try årini fyri at bøta um arbeiðsumsteðurnar á verkstødunum. Rúm at lakka bílar i Hogrumegin verður luftin sogin út og vinstrumegin kemur nýggj luft inn í rúm ið Fyrisett er í reglugerð, at luftin í einum slíkum rúmi skal skiftast 100 120 ferðir um tíman Beinar Vestergaard sigur at í hvussu so er fimm verkstød í Føroyum hava rum, har luftin verdur skift 200 ferdir um timan Tå bilur verdur lakkadur, er ein hurð fyri, soleiðis, at eitrada luftin ikki sleppur ut i verkstadid, har hinir arbeiða. Tað er ikki kravt, at verk- stað skulu hava tílík rúm og tey eru í sjálvum sær ikki nóg góð vernd. Tann, sum lakkar, skal eisini hava masku error Fakfel- agið fær ongar klagur — Skipanin við trygdarumboðum og álitismonnum virkar ikki nóg væl. Flestu bilverksteðini eru í Havn. Vit hava spurt for- mannin i Havnar Handverkarafelag, Høgna Højgaard, um limirnir ofta venda sær til felagid vid klagum um vånaliga verjuút- gerð í samband við lakking Ikki tað, eg veit um. Og eg havi verið nógv ár í nevndini. Hegni Hejgaard sig- ur tó, at nevndin er vit andi um, at ofta verður arbeitt undir vána ligum umsteðum. Mer } eiða - hað ØsF S F x øllum arbeiðsplássu nboð eru vald lið millum teir og meistaran. Men heldur ikki hetta riggar nógv væl. At gerast álitis- naður er ikki nakað menn tráa eftir. Um álitismaðurin talar at, kann tað ofta fáa per- sónligar avleiðingar fyri hann, sigur for- maðurin i Havnar Handverkarafelag Arbeiðseftirlitið: — Nú fara vit á bilverkstødini Bilverksteðini í Feroyum kunnu nú rokna við vitjan av Arbeiðseftirlitinum, effir at fýra sjúkrasystra- næmingar hava kannað arbeiðsumsteður og heilsuviðurskifti hjá billakkarum. — Eg haldi avgjert, at vit eiga at fylgja hesi kanningini upp. Annars fer eitt stórarbeiði fyri skeytið, sigur Eli Davidsen á Arbeiðseftir- litinum. Hann er fegin um, at kanningin er gjørd. Tað hevði verið Arbeiðseftirlit- inum stór hjálp, um fleiri slíkar kanningar vóru. Úrslitið av kanningini hjá sjúkrasystranæm- ingunum er dapurt: bert helvtin av teimum, sum lakka bilar, verja seg nóg væl móti teimum skaði- ligu evnunum í lakkinum. Nógvir hava sjúkueyð- kenni. Eli Davidsen held- ur, at tað eru í hvussu so er 50 bilverksteð í landin- um. Summum hevur Ar- beiðseftirlitið ongantíð verið á. Ikki tí, tað heldur, at Lu) er oneydugt at hava eftirlit við teimum. Men - Arbeiðseftirlitið skal hava eftirlit við millum 500 og 600 arbeiðsplássum og bert ein maður er settur burturav til hetta. Tveir aðrir hjálpa av og á. Ar- beiðseftirlitið hugsar tí fyrst og fremst um tey virki, har nógv fólk arbeiða, og um góðkenn- ing av nýggjum virkjum. Tað hevur hverki tíð ella orku til tey smáu virkini. Eli Davidsen sigur, at tað hevur víst seg at verið ógjerligt bæði fyrr og nú, at fingið pengar játtaðar til fleiri fólk. Vilja ikki brúka verndina Men Arbeiðseftirlitið hev- ur tó verið úti á bilverk- steðum og í summum fer- um kravt broytingar. Og nýggj verksteð verða sjál- vandi ikki góðkend, fyrr enn trygdarviðurskiftini, m.a. í samband við lakk- ing, eru í lagi. Tað eru helst fleiri enn ein orsek til, at billakk- ararnir ikki verja seg nóg væl móti heilsuskaðiligu evnunum. Manglandi vitan um galdandi fyri- skipanir er avgjert ein, heldur Eli Davidsen. Ann- ars eigur at standa á blikk- um og tunnum, lakkið kemur í, hverji evni eru í tí og hvussi eigur at berast at, tá tað verður brúkt. Tað er eisini líkt til, at ein mentalitetsbroyting skal til, áðrenn fólk fara at brúka ta fyriskipaðu vern- dina. Eli Davidsen veit fleiri dømi um, at vernd ikki verður brúkt, hóast hon er á staðnum. Ov dýrt Sjúkrasystrarnar siga í niðursteðuni av kanning- ini, at oita hava fíggjar vidurskiftini størri tyd- ning fyri verkstødini enn tryggleikin hjå t.d. teim- um, sum lakka bilar. Verk- staðseigarin heldur tað er ov dýrt at keypa ta kravdu verndarútgerðina Hetta heldur Eli Davidser ikki vera nakra rímiliga umbering. Ein trýstlufts maska, sum er besta * din, kostar 3—4.00 sigur hann.