leygardagur 7. november 1981síða 10

SOSIALURIN Orkumålini eru millum tey størstu vandamál, ið heimurin allur og eis- ini vit feroyingar hava at takast við, og tað kann eingin ein einsa- mallur maður eftir eini letu benda á ta einu og sonnu loysnina. Tí verri hava politis myndugleikar okkara u givið hesum stóra máli alt ov lítlan ans, og kemur henda líkasæla aftur um OKKUM DTEKKU Her bert nekur få rð Higar til hava vit nest sum oyðslað við TKU ur kravt mikla orku. So hvert sum hesin langfara- fiskiskapur minkar og fiskiskapurin í egnum sjógvi vindur upp á seg kemur oljunýtsla fiski- veiðiflotans at minka í storum Sidan er at nevna tey stóru sethus, ið vit hava bygt og sum krevja nógva upphitan- arorku. Við at bjálva hús okkara og við at húsalánsgrunnur og sparikassar, ið veita lán til sethúsabygging, krevja ávísar bjålving- artreytir uppfyltar kann hópurin sparast Hine byggingarætlan SEV's nugu vit ieggja a mil u vatnut- na Eiga at útbyggja aðrar vatn- orkumoguleikar Erlendur hevði — um hon hevði verið framd saman- borið við ta orku, ið hon veitti — komið at kosta okkum alt a nógv í peningi og í um- hvervis- og náttúru- oyðilegging. Har fyri eiga vit at umhugsa aðrar vatnorkuútbygg- ingar Í kolinum í Suðuroy eiga vit miklar orku- meguleikar Í vindorkuni somu- leiðis Nú ið orkuútbygg- ingin á eysturlandinum Íslandi verður veru- leiki, eiga vit at taka upp samráðingar við ís- lendskar orkumyndug- leikar um kaðalsam- band haðani til okkara Orkupolitikkur verð- ur nógv umreddur í Norðurlandaráðnum, og í komandi viku verð- ur orkumálaskeið hild- ið í Sodertålje í Svia- ríki. Fyri tveimum árum síðan skipaði ídnaðar- felagið fyri áhugaverd ari orkumálaráðstevnu Hví hevur einki verið gjert burtur úr tí til- fari, ið har kom fram ? Burtur úr hesum og eðrum tilfari, ið longu er tekt, hevði borið til at leggja miðvísan orkupolitikk, men tað er so eiðasert at nakað rekist fyri nøkrum slík- um Núverandi sam- nn gonga r Paturson, legtingsmaður, skrivar Jógvan Sundstein, leg- tingsmaður, skrivar Samskipan av vindmyllum við vatnorkuverk Okkara orkunýtsla kann býtast upp í tveir høvudspartar: = orku- nýtslan á sjógvi og á landi. Legtingið og Lands- stýrið hava sett orku- ráð til at ráðgeva í orkumálum og arbeiða á hesum eki. Tann førdi orkupolitikkur hevur ti betri stødi at byggja å nu enn ådur Orkunytslan å sjonum Størsta orkukelda okk- ara hevur higartil verið oljan, og er nú ein stór- ur partur av hesum nýttur umborð á skip- um okkara, serliga fiskiskipunum. Tað eru neyvan meguleikar í bræði fyri at broyta orkukelduna á sjónum frá olju til nakað ann- að, men nakað kann gerast fyri at spara á hesum eki. Frá almennari síðu eigur tí at verða veittur stuðul til ell tiltøk, sum bera á hetta borð. Til demis er orkuráðið við í einum Nordforsk sam- arbeiði kallað Oljufisk. Hetta kanningarar- beiði hevur til enda- máls at vísa betran og sparing í orkunýtsluni bæði við tekniskari um- legging í samband við ný- og umbyggjan av maskineindunum, og av rakstrarháttinum við vegleiðing og upp- lýsing, til dømis við at leggja um til partrol- mg Orkunytslan å landi Eisini her er oljan størsta kelda okkara. Allur hiti at kalla til bæði sethús og aðrar bygningar og stórur partur av elmegi okk- ara hevur olju sum grundarlag. Umframt sparitiltøk — til demis teknisk umlegging, bjálving v.m. — eru her eisini aðrir alternativir meguleikar til staðar. Serliga er tað á elfor- sýningsekinum, at nakað kann gerast, sum ger okkum meira óheft av oljuni. Eitt tað mest áhuga- verda í hesum sam- bandi er framleiðslan av vindmyllum. Her sær út til at vit kunnu útvega smærri orku- eindir, sum eisini kunnu samskipast fyri ein lutfalsliga bíligan anleggskostnað. Eisini kann hetta samskipast við núverandi motor el- verk, og við komandi vatnverk, soleiðis at vindmyllur kunnu sam- anbindast við el-netið, og hjálpa til at spara upp í vatnbrunnum. Umhvervisspurning- ar í samband við út- byggjan av elorku í framtíðini verða helst best loystir við eini samskipan av vind- myllum í bólkum sam- an við smærri vatn- orkuverkum Stór vatnorkuverk vilja skapa ójavna í náttúr- una, og helst vil ein út- byggjan av smærri eindum eisini vera ein LA ' Dillgari IOVSI Asbjørn Joensen, løg- tingsmadur, skrivar Framhald av vatnorkuút- byggingini Í seinastu tingsetu við- gjørdi legtingið mål um veðhald fyri lån- tøku til tann kommu- nala felagsskapin ið hevur el-framleiðslu um hendi. Undir viðgerðini kom tingið til ta niðursteðu, at vit í veruleikanum ongan orkupolitikk hevdu her heima, og at neyðugt var við einum kjaki um hesi mál, og tá eini Þpolitiskari steðutakan til framfar- arháttin innan hetta málsekið. Vit hava sum kunn- ugt í eitt áramál havt eitt av undanfarnu samgongu skipað orku- ráð, ið sambært reglur fyri hetta er ætla sum ráðgevandi í Bellum orkuspurningum. Tað er onki órímiligt at seta fram spurning- in, um hetta ráð nú hevur virkað eftir ætl- an, og verið til nyttu ? Skuldi metingin gjørst negativ er rími- ligt at kanna orsekina, og kunnu vit tá skjótt havna í politiskum hurlivasa eins væl og persónligari makt- girnd. Hesum og eðrum fæst ivaleyst greiði á, tá tingið fer undir við- gerð av orkuspurningi- num í inniverandi ting- setu, og fær á tingborð rúgvismikið tilfar so sum landsstýrinum er álagt. Tað er í hesum sam- bandi at Socialurin hevur heitt á sjálvstýr- isflokkin fyri at fregn- ast um flokssteðu okk- ara til orkuspurningin. Tá málið sum frásagt ikki er framlagt, eins lítið og nakað tilfar er komið flokkinum í hendi, so er rímiligt ongin avgjørd floks- støda til teir mongu spurningar ið krevja loysn. Tað man fyri tingi- num sum fólki flest verða torfert at fáa greiðu á hesum spurn- ingi hóast ein hevur roynt sítt besta, við at finna nakað burtur úr teim mongu og ofta drúgvu blaðgreinum um hesi mál. Greinar sum tíverri mangan kunnu tillutast tí sub- jektivu viðgerðini. Tað sum man koma teim flestu í hug tá hes- ir spurningar verða umreddir er elorkan, framleiðslan av hesi, nýtslumeguleikin og kostnaðurin. Tað eigur ikki at vera ókent millum manna, at sjálvstýrisflokkurin metir loysnina her at vera framhald av vatn- orkuútbyggingini. At vit tá hevi hevur verið til tess hava tilrátt hetta arbeiði byrja, við at lata landsverkfreð- ingsstovnin loysa mest meguligan part av upp- gávuni. Tað var eisini við hesum í huga at undirritaði reisti spurningin av nýggjum innan SEV felagsskapin. Framhald á síðu 12