mikudagur 16. desember 1981síða 10

.. bokarummæli Regin Dahl: Eftir- orv. (Orð og leg 1981, 120 s. kr. 80 Sven Mikkel permumynd Havsteen Regini Dal hava havt smæðin nevn Sneisa boð<, »Ordakumlar«, »Tri kirni« (t.e. ómetaliga små aks) og nú »Eftirtorv« Hvi høvundurin nytir so litillåtin nøvn er ilt at siga, ti søvnini eru frålik, men kanska er tad fyri at seta innihaldid i relief — and- støda millum tittul og innihald ella vil hann sum teir gomlu, ikki gera seg til, men heldur lata illa } St í r ga N< F rra reidsla« og >Eftir- torv, onnur reidsla«, og esir partarnir eru so ir í ávikavist seks og gjar undirbólkar ggir av hesum undir- hava navn, og yrsti eitur >Tvey iá frælsiskvæði til fáfnna £ SK l I ( akad 1V t ft r g Ira t yrgarliga meteriella aftinur Hann setur hesa kanska utopisku hugmyndina fram: byggja skulu vit enn bil-leysir kanska hesar ódnarhavsoyggjar. Annar undirbólkurin við heitinum »Pinkusavn« leggur fyri vid at seta åkæruna, um at »Gud og tilikt« er svass, upp ímóti Marx og Freud, sum eru teir nyggju sannleikarnir, men sum alla tidina broyt- ast. Utsøgnin verður, at i r Gud mótvegis so € Orð og løg . Tórshavn 1981 bólki hava ein dám av lív- sins unduri yvir sær (t.d. »Nei, har var ikki eldað“ um Mariu og Jósef). Tá alt pynt er skorið burtur, er bert tað grundleggjandi eftir: tað halgaða lívi, men tú veit aldrin hvat væntar framman fyri stavn (>Dý- pisherskip undan kavi«) Í triðja prísar >Rík var gåvan« liv- inum sjálvum og øllum teim gleðjum sum í tí finn- ast, og í endanum av yrk- ingini, sum eldri lítandi aftur um bak, endurtekur hann tøkkina: »Rik var gåvan Gud og foreld- ure. Seinasta yrkingin í hesum bólki, >Her brenna teginslios« ger eina kontrastrika mynd av kkara væl gødda sam- motvegis tem sum sum einki eiga grulva fram í deyða við tandari Búkarnir hjá teim teim tilafturs- komnu londunum standa n dusti vomb: sveltandi á tamb av megurð, og samstundis í Feroyum: »deilast druknir sellar/ um tálg og vedurlomd«. Sein- asta erindi ljóðar : Stokkið hold, neyta- kníggj, eygnaholini tegin og tóm— her dansa feginskallar við kenning og í spenni- skóm. Meðan hungur og hall valdar úti í heiminum, gongur dansurin og reypið uppá tað besta í Feroyum, uttan hugsan um tey liv- andi deyðu. Yrkingin sigur bæði frá, at so er, at soleiðis artar lívið sær, men samstundis at okkara gáloysni og líkasæla rópar móti himni. Uppbygging- in er ógvuliga fín, so at tær óhugnaligu svelt- myndirnar standa inni í yrkingini, innrammaðar av veitslugleiminum, og hetta ger mótsetningarnar enn týðuligari. Á henda hátt verður yrkingin ein kontrast til tær báðar undanfarnu, har hann lýsir lívsgleðina og takkar fyri alt, honum er givið. Her verður víst á, at ikki ollum er givið líka nógv, og hetta áttu vit at gjørt okkum greitt. Yrkingin >Orðini< sigur frá orðunum, sum bera eitt vet av ævinleikanum í sær og „Gamal bygdar madur« lovar ordinum, serliga gudsordinum Regin sjálvur er ein orða- meistari. Hann ger ikki nýggj orð josmala, minni eru gloymd, og hetta ger hann til tíðir torskildan, men tað loysir seg næstan altíð at royna at úttýða yrking- arnar. Hendingaferð tyk- ist tað mær tó, sum um orð og innihald ikki rætti- liga sampakka; ikki tí orð- ini eru torskild, men útsegnin verður undarliga ógreið og flótandi og ikki nákvæm, sum hon plagar hjá Regini Dahl, td. »Livst«: dregur orå fram ið meir og Livst — og lítið spyrst — enn minni burturúr. Fjøldafiandaskapur, aldatróttugar týningar. Einki og sama — skil. Meðan aðrar yrkingar av næstan sama slag, finna afturljóð hjá lesaranum >Tað vóks úr kykna- dypum« Tað vóks úr kyknadypum hin tróttuga trá út um marknagarðar hjá ellum konubornum Hvat hendir? Hvat fer at henda? Hvat hendir meg tá? Yrkingarnar í hesum bólki snúgva seg um orðini og um upprunan, bæði tann allarfyrsta (>Duls- Darwin«), yrkjarans fyrstu minni (»Dreingja- minni«) og hvussu lívið bleiv livað i »Mannaætl«: Dveldist á flatlondum ævini alla — borin í heim millum havs og fjalla. Mannsins ætlan, Mannsins ætlan, mannaætl íðukálvur — ymiskt rák: afturundirgerð. Lívið hjá okkum er ikki ein fest ætlan, men akku- rát ætl, t.v.s. lívið livst rættiliga tilvildarligt. Men líkamikið hvussu lívið er farið fram, er tað grund til at takka skapa- ranum, sum yrkjarin sigur i >Morgunkveða yrkja- rans«, Fimti undirbólkurin eitur >Heimstaður min« har ymisk stød í Havnini verða lýst við heilt fáum orðum, sum sjáldan gera setningar. Lýsingin »Å Vaglinum« endar: Ongar rósur. Einki vín. Reynini grá Men sólin skín Tó at vit ikki hava tað gróðrarmikla ella fruktir- nar av tí, og satt at siga er umhvervið mangan grátt, so kann sólin skína. Yrk arin ferðast runt í Havr og hann sigur frá broytingum, t.d er Havnará farin undir heilt, og sangur hennara kevd- ur, og yrkjarin kennir seg mangan illa aftur: Í hesum oljudálkaðu túnum í dag kennast eingi. Heimstaður mín. Somuleidis er Vaglið vorðin tann staður, har tey fullu og tey sum ongan depul vita sær savnast. Lívið á Vaglinum verður mynd av samfelagsins rót- loysi. Tann stutta yrkingin „Undir Skálatreð, mål- ningur< lýsir beinrakin bátarnar á vánni, og tað teir nå umboda: Stavn vid stavn: rikramanna leika vaggandi vinsamliga i byrgdum hyli: eina ferð livsbjørg tjóðarinnar. Unniliga spæla nú hesir ymsu listamanna litir um allan vágsins botn Í teim flestu av hesum Havnamyndum hevur yrkjarin ilt við at kenna seg aftur, og hann hevur lyndið til at halda, at alt er farið eftir reyv, bæði her og har og allastaðnis, og hann leingist eitt sindur. Men í tí seinastu yrkingini í bólkinum, >Eg hoyrdi teg i kvøld«, er hann aftur heima sum fyrr, og yrking- in endar: >Ég hoyrdi aftur í kveld, at tú kvað/ rúmd- arsemjunnar fagnarlag«. Hóast allar broytingar er grundtónin hin sami sum áður. »Strætisskald« í sætta undirbólki er uttan iva ein lýsing av yrkjaranum sjálvum: Kvæðini hverva so hvert, gleppa úr hondum — pappírslepar, vínstovurokningarbak, dálkað lummafras. Hugans náttarróp, fjarstjørnugeislar, vitnisburðir alvitsins — rukkutir pappirslepar, å morgni ólesandi lummafras.