mikudagur 23. desember 1981síða 7

SOSIALURIN Brennistødin Ræðumynd arkitektanna. Veruleikamynd IRF's Aftur einaferð enn kom arkitektspøkilsi, sum teir kalla brennistød, fram i Oyggjatíðindinum, hin 4. desember 1981, har sagt verdur, at brennistødin verður størri enn Hotel Hafnia. Her er talan um tveir heilt ymiskar bygn- ingar. Um tað skal verða i hædd, sum hesin góði Albert Isfeldt meinar við, so kenni eg ikki, hvussu Mynd III »revisjonistiskt og pseudo- sosialistiskt land« til eitt — „fullkomið kapitalistiskt land« (s. 8). Lagt verður afturat, at rætturin til at skipa óheft fakfeløg fer nevniliga bert at skunda undir gongdina til at gera pólsku samfelagsskipa- nina til eina „fullkomna kapi- talistiska, anarkistiska og syndikalistiska skipan« (2. 8). Tad sama sum i Jugoslavia Albanski Kommunisaflokk- urin metur, at tað, sum er farið fram í Póllandi, kann samanlíknast við tað, sum er farið fram í Jugoslavia: ístað- in fyri »demokratiska sentra- lismu kom ein búskaparlig de-centralisma, samstundis sum hildið varð fast um poli- tisku centralismuna og varð- veitsluna av felags landsluta- fyrisitingini«. (s. 8). Tó hevur Pólland framhald- andi centralismu í búskap- inum og í statinum. — »Sameindi Pólski Ar- beiðaraflokkurin hevur leiðsluna. Fakfeløgini hava leiklutin sum megin, id skal seta politikkin hjá stjórnini í verk« (s. 8). Alheimsborgaraskapid valdi Pólland Sum heild eru tað nógvar kreftir, sum ynskja, at pólska stjórnin gerst veikari. — »Tann besti måtin at langt niður Hotel Hafnia er grivið. Albert Isfeldt man heldur ikki kenna, hvussu djúpt verður grundað fyri brenni- steðini. Men her er so mynd av verunliga byg- ninginum, sæð frá umleið sama staðið, sum arkitekt- arnir síggja »spøkilsid« frá. Og verður myndin sett við síðuna av tærri í blødunum framsettu røkka hetta mål er tann so- nevnda »sjålvstyringin« (s. 8), sum Jugoslavia hevur sett i verk«. — »Alheimsborgaraskapid hevur verið fullvitandi um, at tað ikki i letuni kundi gera nakra roynd til at seta í verk »sjålvfyrisiting« i Ungarn, Eystur-Tysklandi ella Rumeniu. Av hesi orsøk valdi alheimsborgaraskapið Pól- land« (s. 9). Tann revisjonistiska skip- anin í Póllandi er nevniliga veikari enn í hinum Eystur- europeisku londunum, og tann katólska kirkjan er ein avgerðandi megi í Póllandi. — >Tað vald, og tann týð- andi leiklutur, kirkjan hevur í samfelagnum, hevur kirkjan fingið tillutað frá Gomulka og Gierek« (s. 9) Verkfellini vórðu misnýtt Undir teimum spentu viður- skiftunum í Póllandi »mis- nýtti tað pólska afturhaldið, kirkjan og tað vesturlendska borgaraskapið verkfellini í eystursjóarhavnunum til at reisa eina andsteðu ímóti Sameinda Pólska Arbeiðara- flokkinum fyri so líðandi at verða ført fyri at seta »sjålv- fyrisitingar«-skipanina í bú- skapinum í verk, soleiðis sum gjørt varð í Jugoslavia, sigur Albanski Kommunistaflokk- urin, og leggur síðan afturat : — „Men vit kunnu ikki koma til aðra niðursteðu enn, at sjálvt tað revisjonistiska myndini til fólksins kunn- leika og meting. Fyri at fólk kunnu fáa nærri meting um bygningin, sæð frá Glyvrum-Rúna- vík, er modellið avmyndad við ætlaða bygninginum á Tað kann ikki annað enn rættast uppá úttaluna hjá Albert Isfeldt, arkitekti, sum yvirfyri Oyggjatid- indi upplysir, at hann skal borgaraskapid so lidandi og miðvíst fer at seta hesa somu skipan i verk« (s. 9). Grundað á Gdansk-sátt- málan og gongdina í verk- fellunum hjá pólska arbeið- araklassanum ger Albanski Kommunistaflokkurin hesa samanfatan: — >Ein tílík villeiðing ferir arbeiðaraklassan til ein veru- ligan ósigur, út á eina leið, sum stendur í andsegn til hansara týðandi áhugamál, og sum tænir áhugamálunum hjá tí kapitalistiska borgara- skapinum, sum snýtir arbeið- araklassan við at forgykla honuma t vinna nøkur følsk rættindi. Men hesir »sigrar« nerva ikki valdid hjå kapital- inum, valdið hjá kapitalis- tunum og revisjonistunum, eins lítið og tey økonomisku verkfellini, talu->frælsið<, „tey demokratisku orðaskift- ini« 0.s.fr., o.s.fr., ikki nerva valdið hjá borgaraskapinum í teim kapitalistisku lond- unum« (s. 11). Loysniner kollvelting Ein kollveltingarligur ar- beiðaraklassi, sum verður leiddur av einum sonnum marxistiskum flokki má stríðast av álvara fyri sínum økonomisku rættindum, sigur Albanski Kommunista- flokkurin, og heldur fram, at arbeidaraklassin ikki kann vinna sær hesi rættindi, um hann gongur ta reformistisku leidina. »Hvørjum rættindum hava spurt Eyðfinn Egholm eftir tekningum og fingið til svar, at ongar tekningar vóru gjørdar av brennisteðini. Hesin góði Albert Isfeldt hevur hverki bíðið Eyðfinn Eghold ella nevnd IRF's um at síggja, hverki eitt ella annað. Men á verkfreðingafundi á Hotel Hafnia, hin 13. okto- ber 1981, fyrivísti Eyðfinn Egholm hesum sama Alberti Isfeldt tekningar av ætlaðu bygdu brenni- steðini. At ænda sigur Albert Isfeldt yvirfyri Oyggjatíð- eigur arbeiðaraklassin, tá ið saman um kemur at stríðast fyri? Fremst av ellum er tað ein spurningur um at vinna statsvaldið< (s. 11). — >Tann pólski arbeiðara- klassin gjerdi rætt, tá ið hann leyp á revisjonistisku leiðsluna í Póllandi, men hann leyp á frá hegru og gjørdi eina neyðsemju út frå einum hegrasinnaðum grundarlagi. Arbeiðaraklassin gjørdi ikki kollvelting og kundi ikki gera tað, ti Walesa elia kirk- jan kundu ikki leiða hann til kollvelting« (s. 12), sigur Al- banski Kommunistaflokk urin at enda i leidaranum i »Zeri i Popullit«. Vidmerkingar Hóast Albanski Kommu- nistaflokkurin sigur seg byggja á marxismuna-leni- nismuna í ellum lutum, so er tó mangt og hvat, sum vert er at gera viðmerkingar til í nevnda leiðara um viðurskift- ini í Póllandi. Í hesum umfari skulu tó bert gerast nakrar fáar viðmerkingar til einstek sjónarmið hjá Albanska Kommunistaflokkinum Sjálvmótsigandi pástandir Tað slepst neyvan uttanum at sanna, at tað meira enn ta einu ferðina verða settir fram sjálvmótsigandi pástandir nevnda leiðara indi, at alt, sum higartil er farið fram, er skeivt atbor- ið, bæði kensluliga og moralskt. So sum hesin maður hevur málborið seg í hesi samreðu við Oyggja- tíðindi, man hansara kenslufeling verða rættu liga kelig og ógvuliga staddur. Eg havi altíð hugsað mær, at arkitektar eru tey fólk, sum frá skaparans hondum hava fingið serstek evnir i vøggugåvu framum mong onnur, hvar hesi fólk við hesum evnum hava meguleika, fram um okkum onnur, at koma á hægri skúla »akademi« fyri har at kunna víðkað síni evnir. Men tá ið okk- ara, sum kalla seg arki- tektar, blíva við at lata hasa ræðumyndina fram- trína í bløðunum uttan at rætta uppá seg sjálvan, moralurin niðarlaga Tvey dømi: 1) Longu á 1. síðu verður sligið fast, at kirkjan er vorðin tann makt, sum avgerð, hver skal sita við valdinum í Póllandi — men á síðu 8 verður sligið fast, at tað er Sameindi Pólski Ar- beiðaraflokkurin, sum hevur valdið í landinum 2) Á síðu 2, verður sagt, at verkfellini vóru vend ímóti Sameinda Pólska Arbeiðara- flokkinum sam- stundis verður á síðu 8 sagt, at fakfeløgini í Póllandi bert seta politikkin hjá stjórnini í verk og stjórnin er har- afturat undir leiðslu av Sam- einda Pólska Arbeiðaraflokk inum men Ivasamir påstandir Umframt beinleiðis mótsig- andi pástandum, inniheldur nevndi leiðari hópin av iva- samum og ógreiddum pástan- dum. Her skulu bert nevnast 4 demi: 1) Pólland hevur sett somu skipanir í verk, sum framdar eru í Sovjetsamveldinum. 2) Alheimsborgaraskapið stýrdi í veruleikanum verk- føllini í Póllandi, tað avgjørdi hverjum verkfellini skuldu vendast ímóti, hvussu langt tey skuldu ganga, og nær tey skuldu halda uppat 3) Verkfellini vóru mót-koll veltingarlig 4) Pólland hevur verið eitt »revisjonistiskt og sosialistiskt land« men r er tað vid at gerast pseudo Síða 7 aftaná at verið gjerd vit- andi um, at handan teirra mynd er gott 100% sterri enn verunliga steddin kann eg ikki annað enn taka uppaftur, hvatið eg úttalaði yvirfyri Sosialin- um, hin 19. august í ár, at framferðarháttur arkitek tanna í hesum málið, er ikki til sóma fyri arkitekt- stovnin og elvir ikki virð- ing fyri arkitektum Gott, at IRF ikki hevur notið hjálp av slíkum »år- mælingum« til tað linju- førandi arbeiðið, men heldur leitaði hjálp frá einum arkitekti, sum enn er óspiltur av einspor- aðum hugsunarháttum, sum arkitektstovnurin gevur uppfatan av at vera IRF's vegna Hjallgrimur Janusarson Nevndarformaður „fullkomið kapitalistiskt land« — ja, harafturat í veru leikanum til eina >fullkomna anarkistiska og syndikatiska skipan« Sosialisma og demokrati Sum nevnt i byrjanini av greinini hava vidurskiftini i Póllandi givið borgaraskap- inum høvi til at sannføra fólk um, at sosialisman merkir minni frælsi enn borgarliga demokr=tiið loyvir. Hetta er sjálvandi heilt burtur við. Ax somu orsøk er tað so umráð- andi, at miðvíst kommunistar avdúka tey ódemo kratisku viðurskiftini í Eyst ureuropeisku londunum sum verandi í mótstríð við sosia lismuna Men umreddi leiðari í al banska flokksblaðnum er tc heldur ógreiddur í sambandinum. Tað verður beinleiðis sagt. at tær 5 grundleggjandi greinarnar Gdansk-sáttmálanum eru tekin um >rotinskapin hjá nú sitandi pólska revisjonista stýrinum, eins og tey eru tek in um eina djúpa broyting av Póllandi til eitt kapitalistiskt land« Uttalilsi av slikum slag kunnu gera fólk sannførd un at sosialistiska hesum demokratiið ikki hevur pláss fyri talu- og skrivifrælsi, verkfallsrætt o.s.fr. Men hetta er siålvand á ongan hátt i tråd við ver jeiKan FE/Komm. I =D