leygardagur 23. januar 1982síða 12

Síða 12 A 0 SOSIALURIN SEV-stjórin HjalgrimWinther við Sosialin: Ein sorgarleikur at vatnorkuútbygg- ingin varð steðgað Fyrst og fremst teir »grønu« steðgaðu út- byggingini Hjalgrim Winther: — Havi ikki havt summarfri í 27 ár Tað eru nú gott og væl tvey ár síðani, at SEV legði eitt fullfíggjað pro- jekt til útbygging av vatn- orkuni í Vágum, Vest- manna og Eysturoynni á borðið í Tinganesi. SEV ynskti landsstýrisins góð- kenning av projektinum — samstundis sum SEV vísti á, at tað hevði skund at byrja útbyggingina av vatnorkuni Hetta var á heysti í 1979. Í dag í januar mánað 1982 — er einki hent í hesum máli. Lands- stýrið hevur sagt seg vilja kanna útbyggingina meira gjølla, áðrenn skjetil verður settur á Tað eru uttan iva fleiri, sum ótolnast at hoyra nakað aftur frá landsins hægstu myndugleikum í Tinganesi. Ein teirra er stjórin í SEV, Hjallgrim ————wd—<"——ðø———————i8EG———iV——iøøG——iiððøllðøððð— Winther, sum sjálvur heldur hesa vatnorkuút- byggingina vera ógvuliga átroðkandi. Sosialurin hevur prátað við Hjallgrim Winther um útbyggingina og aðrar orkuspurningar. Kostar meira nú Hjallgrim Winther: — Eg haldi tað er ein sorgarleik- ur, at henda so týðandi útbyggingin av okkara vatnorku varð steðgað, og enn ikki er komin í gongd. Jú longri vit bíða, jú meira fer henda útbygging at kosta okkum. Stjórin í SEV vísir á, at fíggingin av projektinum var í lagi fyri tveimum árum síðani. Tað var ein góð fígging við lánum at rinda aftur eftir 20 árum við bert 3% rentu. Nú verður munandi dýrari at læna pengar. Rentan verður kanska triggjar ferðir so heg. So nú lúrir rentudeyðin í durunum heldur SEV-stjórin fyri. Uppá fyrispurning um bíðitíðin ikki kortini hevur givið SEV betri stundir at umhugsa seg í og at gera meguligar broytingar sigur Hjalgrim Winther, at tað er rætt, at vit í dag fáa eitt betri projekt enn tað fyri tveimum árum síðani. Projektið er mett av nýggjum og fer vatn- orkan sambært hesum nýggja projektinum at geva 120 mill. kWh ímóti teimum 96 mill. kWh í tí upprunaliga projektinum. Eisini er boriteknikk- urin munandi útbygdur, soleiðis, at tað verður bæði lættari og skjótari at gera tær mongu tunn- larnar í fjøllunum. Oljan fer at hækka aftur! — Oljan hækkar ikki so nógv í letuni. Verður hetta gongdin framyvir, er tað tá neyðugt við so stórum ílegum í vatnorkuútbygg- ing? — Tað er ein glotti í olju- prísunum júst nú, men oljan fer at dýrka aftur, tað vita vit. Í fjør brúktu vit heilar 60 mill. kr. til olju. Árið fyri var talið 40 mill. So ein sær, hvenn veg tað ber. Eg haldi, tað verður ógvuliga dýrt at koyra við olju í longdini. Sjálv vatnorkuútbygging- in er ætlað meira enn at tvífalda okkara vatnorku. Í megingkinum hava vit í dag 45 mill. kWh, soleiðis, at tað við eini útbygging uppá 120 mill. kWh fer at geva eina øking uppá Mugu gjalda fyri tað vit ynskja — Men hevur ikki júst kri- tikkurin móti hesi vatn- orkuútbygging verið, at Á ” 2 B pe 2 % Adrir øvunda okkum, at teir ikki hava vatnid sum vit at byggja ut til orku vit fáa ov lítið burtur úr i mun til tær stóru ílegurnar? — Tað haldi eg ikki er rætt, men sjálvandi hevur tað nógv at siga, við hverjum eygum ein sær, og hverji grundsjónarmið ein leggur til grundar. Eg meini avgjert, at hetta er tað frægasta vit kunnu gera. Eg veit eisini, at nógvir aðrir høvdu verið glaðir fyri at havt teir somu meguleikar, sum vit hava við vatninum. Hjalgrim Winther sigur í hesum sambandi, at tey flestu av okkum krevja eitt nýmótans samfelag og tað mugu vit so eisini gjalda fyri. — Tað er nevniliga dýrt at gera iløgur í elorkuverk í Fer- oyum. Oyggjarnar eru nógvar og fjellini eru heg. Vit eru fá fólk til at gjalda tær stóru útreiðslurnar. Tað er eisini kostnaðar- mikið at trekkja linjur og leidningar upp, og ódnar- veður fer illa við linjunum. Tær krevja tí nógva um- væling. Síðani koma eisini útreiðslur til toll og frakt. Vánaligan streym- politik - Utreiðslurnar eru nog- var, men er elprísurin ikki nóg hegur at rinda hesar útreiðslurnar? — Eg haldi sjálvur, at tað er ein av okkara sterstu feilum, at vit hava havt so bíligan streym. Streymprísurin hækkaði nekur 30% í fjer, men vit hevdu mett ov lágt árið fyri. Reella hækkingin átti at havt verið hægri. — Kundu tit tá ikki fyrr havt hækkað prísin meira? — Vit hava roynt, men tað hevur ikki borið til. — Hvat skuldi elpris- urin verið fyri at tað kann mæla runt hjá SEV? — Fyri trimum árum síðani varð samtykt, at vit skuldu ikki selja streymin fyri minni, enn tað kostar at fáa hann heim. Tað er tó ein sannroynd, at tað ikki altíð er lætt at gera heilt beinar metingar og útrok- ningar fyri tí, sum kemur inn av nýggjum útreiðs- lum. Eitt nú kann eg nevna tær gomlu linjur- nar. Tær eru tungar at bera. Nógvar av teimum eru umvældar fleiri ferðir, so tær mugu heilt endur- nýggjast nú. So saman- umtikið má ein siga, at tað fer at vera dýrt í komandi tíðum við nyiløgum 0.ø. — Fer streymprísurin at hækka aftur í ár? — Tað fer hann, men ikki so nógv sum i fjør. Streymprísurin hækkar aftur í ár Í dag eru annars tríggir streymprísir. Tey, sum brúka frá 0 til 10.000 kWh gjalda 93 oyru, tey sum brúka frá 10.000 til 100.000 kWh gjalda 85 oyru og tey sum brúka omanfyri 100.000 gjalda 83 oyru fyri. — Samlaða streymnýts- lan hjá SEY var í 1980—81 uppá 148 mill. kWh. Í 1979—80 var hon 141 mill. og í 1978—79 var hon 135 mill. kWh. Hjalgrim Winther upp- lýsir, át veksturin í 1980—81 gjerdist minni enn roknað varð við. Sam- bært 10-ára ætlanini, sum varð gjørd í mei 1980 skuldi veksturin í 1980—81 verða 7,5% í meginøkinum og 7% í Suðuroynni. Hann varð 6% í meginøkinum í 7% í Suðuroynni. Tann stóri veksturin, sum hevur verið í streym- nýtsluni seinastu árini tykist at hava fingið ein enda nú. Tað eru serliga tey nýggju flakavirkini og útbyggingin av teimum flestu av flakavirkjunum, sum hevur ekt um samlaðu streymnýtsluna. Hesin tervurin tykist at vera mettaður nú, soleiðis