leygardagur 30. januar 1982síða 12

Síða 12 SOSIALURIN Sandur — ein bygd í stórari menning: Tey byggja virki, havn og ætla at keypa skip — Vit hava lagt dent á, at virkið kann rekast so ra- tioneit sum møguligt. Og vit hava gjørt tað so nýmótans sum tað letur seg gera. Eru hesar fortreytirnar til staðar og vit fáa nóg mikið av råvøru og maskinaríið annars koyrir væl, meti eg at virkið kann bera seg fíggjarliga. Talan er um ta komandi flakavirkið hjá P.f. Borg- ini á Sandi. Og formaðurin nevndini, Birgir Mohr, sum eisini er formadur i bygdarráðnum, eigur met- ingina um meguleikarnar hjá virkinum. Men mong, at aðrastaðni meta flakavirkið er deyðfett. Og ofta hoyrist viðmerkingin „Hvat ólukkan skulu sandovingar gera við tvey rnine1n úr Stór havn við moila o í gerð enn arbeiða við ætlanum um at fåa ein, ella kanska båtar til bygdina ti å Stød er nogv virk- spent ongur alt eftir ætlan, tær tveir, sterri 1 sem FOIK eru DYSG sitt fyrsta stora ar- eiðs ss :inaferð i! si0an bygningar 1KUT konstruktiór fit 1 er bert tann eimi bygningurin. Vestan fyri henda bygningin hevur Pihl og Sen sprongt eitt stórt oki ut og stoypt fundament til hin virkis- bygningin Virkið verður í tveimum bygningum. Í tí fremra, tí eystara, eru skerilinjurnar (ein maskin- og hondskeri- linja), ráverugoymsla, frystigoymsla, agn- og stampagoymsla. I ti vestara, skal saltfiskurin tilvirkast Harafturat skal råfiskur takast inn i hann, tá á stendur Men er tað ikki ó- rationelt? — Spurningurin um rá- verugoymslu er —>ikki loystur 100 prosent. Tað er eitt sindur órationelt at fara aftur um. Men tað er bara, tá nógv rávera er. Millum báðar bygning- arnar er opið pláss. Men meguliga verður hálvtak lagt yvir. Gólvvíddin báðum bygningunum er aftara, ti um 1000 kvm. Í saltfiska- bygninginum er nakað av plássi eyka. Slógvið fer ikki fyri skeyti. Tað skal malast og irvstast Føroysk framleiðsla Storur partur iV tgerð ni a tliakavirkinum er lør vsk framleidsla ju at xevpa Ira Nomatek í Havn, tí tað er ÍBTOYSK framleiðsla. Nomatek er annars ráð- gevi hjá okkum og Skal rovndarkoyra virkið, sigur Birgir. Flakamaskinuna og av- hevdaran hevur Borgin keypt úr Tysklandi gjøg- um Fiskasøluna. Maskin- irnar eru bruktar, men er r rjørdar sum nýggja! Við at kevpa es SK urna evur £ part akrar ind KI r Kostar 3—9 mill. kr. Øll utbyggingin fer at Tann fyrra tveimum grein- av um um Sands- bygd í dag kosta 8—9 mill. kr. Aftur- at hesi upphæddini koma tær tvær mill. kr., sum saltfiskavirkið kostaði. Byggingin er fíggjað við 8 mill. kr. í byggiláni í Sjóvinnubankanum. Men endaliga fíggingin fer at síggja soleiðis út: Eginpeningurin, sum allur er goldin, er 1,5 mill. kr. Av honum eigur kommunan 525.000 kr Landskassin eigur 300.000 kr. Á Sandi, Skú- voy og í eðrum bygdum eru teknaðar 600.000 kr. og Sands Arbeiðsmanna- felag hevur sett 75.000 kr Egnsudviklingsfoden he- vur játtað tvær mill. kr. í lánum og eina mill. kr. í studningi. Landskassin lat 500.000 kr. til útróðrar- miðsteðina og saltfiska- virkið. Og umleið fimm mill. kr. eru fyribils figg)- aðar í Sjóvinnubankanum. Saltfiskavirkið gekk ikki Søgan um »vrjar fyri so VItt vid flakavirkid øguni im útróðrar Ég greiðir fr á gjøra K€ 70-unun or en 1t faa sær Dalar samstundis sum €1r hugsaðu um at gera eitt fiskavirki. Og P.f. Borgin varð stovnað til enda- málið. Men myndugleikarnir vóru trekir og ráddu í staðin til at byggja eitt saltfiskavirki við útróðrar- Y varð bygt, men tað koyrdi bara í eitt ár. Saltfiskaprisurin for stød. Virkid niður og fiskurin var Úrslitið var, at smaur irkið gav eitt hall og tað Jeaði hevur bygningurin virkað sum utr6drarstød ungarskurunum, sum kommunan bygdi og iat Borgina bruka og byta ut. Agn- og stampagoymsla hevur so verið i bygning- inum hjá Borgini. Bygdaráðið ivingar- samt Sandingar sleptu tó ikki tankanum um eitt flaka- virki. Og í 1980 sekti P.f. Borgin »egnsutviklings- grunnin< og kommununa um stuðul. — Men bygdaráðið var ivingarsamt, tí vit vildu ikki gera nakað, sum fór at vera til ampa fyri skopun- ingar, sigur Birgir. Nevndin í Borgini og í Sólarris í Skopun hildu tí fund um spurningin. Skopuningar vóru ikki sinnaðir at lata sandingar tilvirka allan saltfiskin, tí Sólarris var útbygt til eisini at virka saltfisk. Og teir hildu eisini, at sjálvt um sandingar bygdu flakavirki, fóru teir at klára råvørunøgdina. Og tað fara teir eisini at megna. Umframt línu- bátarnar hava teir fingið in trolara og nú fáa teir ein afturat, Logos, sigur £ Få skopuningar einki 1øvdu imoti einum flaka gr »egnsutvikling- rin« játtaði, eftir at bæði ndsstyrid og Buskapar áðið Øv £ í, Setti Oo unan so mikið a Ein partur av atløgukantinum er stoyptur. Aftaná skal fyllast við gróti millum hann og grótkastið eginpeningi í, at treytirnar hjá »egnsutviklinginum« kundu lúkast, greiðir Biryir frá. Nevndin Samstundis sum komm: unan setti munandi egin- pening í, fekk hon eitt umboð í nevndina í august í 1980. Bygdarráðið velur sjálvt nevndarlimin eins og arbeiðsmannafelagið ger. Birgir Mohr umboðar kommunala peningin, meðan Jógvan D. Poulsen situr fyri arbeiðsmanna- felagið. Landsstýrið valdi Jørgen Hansen, fulltrúa. Hinir fýra limirnir verða valdir á aðalfundi. Teir eru Sverri Petersen, næst- form., Klæmint Nicode- musen, Nicodemus Hentze og Mainhard Hentze, í Skúgvi, sum um- boðar avbygdapeningin. Stjóri í P.f. Borgini er Eyðun Viderø. Men fyri stuttum setti neyndin leiðslu til komandi flaka- virki. Nýútbúgvin virkis- leiðari Tann komandi virkisleið- stjóri :1Sini SKal Vera eitur rinnur ed i | Hentze. Hann hevur just tikið prógv í Noregi sum fiskivinnubúfreðingur. Hann skal eisini vera stjóri á virkinum. Til virkið fer í gongd, skal hann starvast á Fiska- seluni. Finnur er av Sandi. Hann er 25 ár. Hin, sum eisini skal leiða flakavirki, er Tummas Lekjá. Hann hevur siglt sum maskin- ovasti hjá A.P. Møller í fleiri ár. Tummas skal vera maskinmaður og ar- beiðsformaður. Harafturat skal eitt skrivstovufólk setast. — Fleiri festum starvs- fólkum sleppa vit vónandi undan. Eingin yvirstjóri skal setast. Leiðslan skal hava fulla ábyrgd og nevndin skal ikki blanda seg upp í í tíð og ótíð, sigur Birgir. — Eftir mínum tykki er tað ósunt, at man hevur vant seg við, at virki ikki standa seg. Í dag hevur tað einki at siga, um eitt virki ikki ber seg. Per skyldar upp á Pól og Pól skyldar upp á Per og at enda veðheldur annað- hvert landið ella kommun- in fyri einum láni. Nei, eru fortreytirnar til staðar og rammurnar tær røttu, skal virkið klára eg, sigur Birgir ;