leygardagur 27. februar 1982síða 6

søsialurin telf. 14720. 11820 box 76, 3800 Tórshavn p/f sosialurin Útgevari: Fyritaks- og blaðstjóri: Blaðmenn: Tórfinn Smith (ábyrgd) Hegni Djurhuus Jóhann Mortensen Jan Miiller Árni Joensen Sosialurin Dimmalætting Lýsingar: Uppseting: Prent: Pensiónshækkingarnar FYRST Í VIKUNI fór ein tragikomiskur sjónleikur fram á fólkatingi. Høvudsleikari var sambands- maðurin Johannes Martin Olsen, meðan Vinstri- víkingarnir Henning Christophersen og Bertel Harder stuðlaðu honum. Hinir leikararnir vóru sosialmálaráðharrin Bent Hansen og fíggjarmála- ráðharrin Knud Heinesen. URSLITIÐ av leikinum var, at nú fáa føroysku félka-, avlamis- og einkjupensionistarnir tær hækkingar, sum teir áttu at havt fingið fyri einum ári síðan, tann 1. apríl í fjør, um landsstýrið hevði rakt uppgávu sína til fulnar. MEN LEIKURIN prógvaði, at undanfarna lands- stýri hevði saman við felags sosialu nevndini gert alt fyrireikingararbeiðið greitt, soleiðis at pensi- ónirnar kundu havt hækkað 1. apríl í fjør! SOMULEIÐIS avdúkaði leikurin, at núsitandi borgarliga landsstýrið hevur drálað og einki gjørt fyri at hækka pensiónirnar fyrr enn á fundi í de- sember mánað í fjør. Hetta avdukadi javnadar- flokkurin eisini í løgtinginum fyri stuttum, tá javn- aðarflokkurin eisini visti at siga, at hækkingarnar til føroysku pensiónirnar vóru stroknar av donsku fíggjarlógini fyri komandi ár OG HVÍ? Jú, tað sigur sosialmálaráðharrin í svari sínum )...pasivitet fra færøsk side (les landsstyri) på en modei til pensionsforhøjelserne, der i december 1980 var sendt til Færøerne. .« Harafturat vísir hann á, at sosialmålarådstovan visti, at løgtingsmeirilutin (les landsstyrissam- gongan) hevði felt eitt uppskot frå javnaðarflokk- inum um at hækka pensiónirnar sambært avtalaða modellið! NÚ HEVUR Johs. M. Olsen til undanførslu, at landsstyrisskifti var hent, og at nusitandi lands- stýrið >...fik ikke mulighed for at reagere, før den danske socialminister strøg posten...« Men hetta er fullkomiliga burturvið. Landsstýrið er fleiri ferðir gjørt varugt við málið. Men hevur einki viljað gjørt. AT ENDA roynir Johs. M. Olsen at fjala út yvir drál landsstýrisins við at seta sosialmálaráðharran upp á pláss, og sigur, at kommunikatiónin í slíkum málum skal vera millum sosialmálaráðið og lands- stýrið — ikki andstøduna, sjålvt um javnaðar- flokkurin finst í henni! HENDA skuldsetingin er burturvið. Tá landsstýrið ikki letur við seg koma í eitt ár, og tá stjórnin veit, at eitt uppskot frá javnaðarflokkinum verður felt, so má hon hugsa sítt og virka hareftir. Handa adressan var fullkomiliga skeiv Johs. M. Olsen. SAGT VARÐ. at leikurin var tragikomiskur. Hví? Hann avdukadi, at seinføri landsstýrisins er einasta orsøkin til, at føroysku pensiénistarnir fullkom''iga eru afturúrsigldir og hava mist 18 miil kr ! Og komisku:? Tad sum iar * ikki klár aði eftir einum ári, kláraði Johs. Marti Vinstrivíkingar eftir eini løtu á fólkating — mm j: "SOSIALURIN Steðgið Interkommunalu Brennistødini Nu sær tiverri ut til, at velduga brennisteðin á Saltnesi gerst veruleiki, um tað stendur til nevnd, sakførara og projekte- ringsfelag hjå IRF. Ímóti hesum eru natúr- friðingar nevnd Eystur- oyar sýslu, Landslæknin og FNU. Í hesum sam- bandi má avgjert eisini nevnast greinareð hjá Hans Eli Hansen. Sjálv- sagt eru so at siga allir grannar ímóti eins og flest oll aðrastaðni. Tí er bert at vóna, at limakommunurnar steðga hesi ætlan sum skjótast áðrenn fleiri sáttmálar verða undirskrivadir og áðrenn fleiri sendinevndir fara á flog Steðga kommunurnar ikki ætlan- ini sjálvar má Landsstýrið gera tað. Um ruski Plastevnir, hesi eru rætti- liga vandaleys um tey ikki verða brend, t.v.s. at tey mugu tyrvast ella brúkast til dren. Las annars nú ein dagin um verksmiðju í Danmark, hvers ráevni var brúkt plastikk. Matrusk og onnur orga- nisk evni eiga at vera brúkt til fóður og teð. Jarn, pappír, timbur, gløs, fløskur og brúksting eigur at brúkast aftur onkursvegna Útfrá sovorðnum fyri- treytum átti ruskmálið at verðið loyst. Men vit eru so háttað, at vit heldur fremja økologiskt oyðandi loysnir Frægari er hóast alt at gera fleiri smærri brenni- steðir, meguliga við til- hoyrandi slógvgóðsku- virki. So slapst eisini undan nekrum av hesum dýra og fjákuta ruskflut- ningi. Hvi? Eitt mål sum hetta (eins og SEV) gevur okkum ein hvøkk um vandan við óbeinleiðis demokratii (elvir diktatur). Bygdaráð velur umboð í felagsskap- in, sum aftur velur eina nevnd, sum so aftur velur ein formann. Nevndin keypir sær so dýra »sak- køna« hjálp, sum so aftur velur sær nakrar leveran- derar 0.s.fr. Hvar byrjaðu vit? Jú við tíni atkveðu til komm- unuvalið. Var tað ein brennisteð tú valdi? Og niður yvir hevdið á með- borgarum tínum á Skála- fjørdi? Hanus Vang »Skrivefrækheden« mest tydandi bok seinasta år Husets Forlag, sum hevur givid hesa nogv umrøddu bókina út, skrivar: SKRIVEFRÆKHEDEN ER EFTERÅRETS VIG- TIGSTE ESSAYSAM- LING om det frie ords betydning for kampen i det moderne samfund: I kampen mod statens og kapitalens undertrykkelse af —>>anderledestænkende bruger vi ord. I kampen mod den voksende selv- cencur benytter vi os af ord til stædigt at fast- holde, hvad der vender opad og hvad der vender nedad. Og i løsrivelsen fra de undertrykkende konventioner og traditio- ner udslynger vi ord for at befri os fra pænhedens dødsenstriste kedsomme- lighed. Igennem de sidste par år har Witte og hans poli- tiske plakater været gen- stand for en række rets- sager, diskussioner og gadeslagsmål. Bedst kendt er....., men... er også faldet Prins Henrik & Co. for brystet. Witte står idag som den mest radikale forsvarer af ytringsfriheden. For ham Sjonvarpid og eyguni er det frie ord nødvendigt, hvis vi ikke skal under- trykkes i en verden der styrer imod et økologisk og atombarberet ragna- rok. EDB-kontrolleret og TV-overvåget. Dette for- svar for bogstavernes frækhed har ført ham på kant med såvel højrefløj som venstrefløj. For slet ikke at tale om midter- fløjen. GENNEM SKRIVE- FRÆKHEDEN TIL- STRÆBER Witte en poli- tisk og kunstnerisk videreudvikling. Der går en ståltråd fra hans politik engagement til hans anti- kunstnerisk arbejde. Hele tiden vil han drille de magtfulde og demon- strere, at den udbredte selvcencur udgør den største — trussel imod menneskers frie bevæge- lighed. Witte udtaler: — Krimi- nalmuseet blev nedlagt for flere år siden. Selv- cencuren gjorde museet overflødigt. ESSAYSAMLINGEN BRINGER AMMUNITI- ON til både den kunstne- riske og politiske diskussi- on. At smide bogen på bålet vil være farligt, — so Uttan at gera okkum til ser- frødingar, kunnu vit upplysa, at vanliga råda serkønir til at hava eina lampu tendrada, tå hugt verdur at sjonvarpi, fyri at verja eyguni. Er tað nakar, sum kann siga okkum, hvussu er viðv. ljósi, tá sjónvarpið er tendrað? Vit hava stóra gleði av sjónvarpinum, men tað tykir fyri meg sjálva, at tað er so troyttandi fyri har in bara let verða tendrað. x H: run: og gevur SjOnv varpið fyrisligið manninum at hava onkra peruna eitt ella annað stað í stovuni eisini — men hann sigur tað er skeivt, tí so sær man ikki gott nokk tað sum á skerminum er. Er tað nakar, sum kann siga frá, hvussu man skánar eyguni, samstundis sum man hyggur sjónvarpi. Tí um eg havi rætt, so kann maðurin síggja tað her — men hevur hann rætt, so it eg, at ikki skal eg um hesa peru Húsmáður springer krudtet som be- kendt í luften. Af indholdet kan her rebes historierne om Ole Bendtsen, der blev spær- ret inde fordi bogstaverne hoppede ned fra papiret. Om racisten Mogens Glistrup, som Witte for- svarede og om Sofus Claussen, der gjorde Ny- borgs borgmester så ra- sende, så de endte i retten. Wittes > korrespondance med Århus Politigeneral og hans liste over for- budte danske ord er også med. „...en sjældent begavet ballademager...<, kritike- ren Lars Morell í Ekstra Bladet. fBókin fæst í H. J. Bóka- seluni, hjá H. N. Jacob- sen's Bókhandli og í Nýggja Bókhandli, Tórs- havn. Fjallið og Muhammed Brennistoð á landi ella á sjónum? >Tá fjallið ikki kom til Muhammed, so fór Muhammed til fjallid«, er gomul søgn. Nú er nógv tjak í blød- unum um brennisteð, har ætlanin er at flyta rusk úr øllum Feroyum — tó ikki frá Tórshavn — inn í Eyst- uroynna at verða brent. Hví ikki lata brennisteð- ina sigla runt eftir rusk- inum og avlevera heitt vatn í rúgvuvís, har sum mest hóskandi er? Eitt uml. 8-ára gamalt farmaskip kostar íkki nógv at keypa í dag, og út- búningurin, herí viðrokn- að heittvatnstangar, kem- ur ikki upp í tær stóru hæddir. Fisher Heinesen Klaksvík SAAB 99 til sølu Bilurin er 4 1/2 ára gamal og sera væl viðfarin. Er í finasta standi. Brúnur. tif. 41405