mikudagur 28. august 2002síða 3

4 Nr. 163 - 28. august 2002 Nr. 163 - 28. august 2002 5 Allir svimjararnir komu fram 11 svimjarar tóku lut í svimjingini um Nólsoyarfjørð, og allir vóru mentir at fullføra teinin – enntá svam ein svimjari seg beint inn á bátadrátt- in FJARÐASVIMJUING Jákup av Skarði Ymiskt er, hvussu svimjar- arnir fyrireika seg undan hesum árliga tiltaki, ið millum summar svimjarar er ein kapping, men millum flestu luttakararnar er ein roynd, at vita, um ein veru- liga megnar at fullføra tein- in. Klokkan var hálvgum ellivu, leygardagin 17. au- gust, tá ið svimjararnir møttu úti við Strond, í høl- unum hjá Radioamatørun- um. Okkurt andlit var kent men nýggir svimjarar vóru eisini í hópinum. Tó var havt á munni, at okkurt konufólk átti at havt meld- að til, tí tíðirnar hjá kvinn- unum hava eisini verið góð- ar okkurt árið. Svimjararnir prátaðu ym- iskt hvussu best var at leggja sær leiðina um fjørð- in og Erlendur Simonsen gav øllum seinastu boðini áðrenn menn fóru í svimji- búnarnar. 4 km í køldum sjógvi »Eitt sindur ókyrt« helt onkur áskoðari, ið leitað hevði sær út við Strond. Men hetta helt ikki svimjar- unum aftur. Teir fóru oman í fjørðuna og kannaðu, hvussu bátarnir lógu. Beint eftir døgurða varð skotið av, og fyrsta svimjar- arnir gjørdu var at finna á bátin teir høvdu til at taka. Síðani løgdu allir á suður- eftir so streymurin úti við oynna ikki skuldi føra teir norður um Stongina. Neyðugt er at seta trygd- ina í hásæti til slíkt tiltak, og tískil vóru bæði hjálpar- bátar og samarittar við svimjarunum tvørtur um fjørðin. Sjógvurin er sum vera man kaldur og teinurin svomin verður er 4 km. Dia Jacobsen var 1 min. skjótari enn Evald! Í ár gingu 2 tímar, 25 min., og 38 sek, so vóru all- ir svimjararnir komnir á mál. Okkurt árið er luttak- ari givin og farin í bátin. Men teir tíggju luttakarar- nir, ið ikki komu beint á mál í ár, gjørdu sítt ítarsta at renna seinasta teinin. Við tíðini 1.31.53, vann Dia Jacobsen kappingina. Í hølunum á vinnaranum kom Evald Rasmussen (1.32.55) og á triðja plássi var Kári Simonsen (1.41.3). Sostatt stendir metið hjá Dia Jacobsen (1.20.27) enn sum skjótasta tíðin, hetta svam hann í fjør. Við bestu ynskjum, at nógvir svimjarar meldað til aftur komandi ár, takka fyrireikararnir fyri í ár. Við tíðini 1.31.53, vann Dia Jacobsen kappingina. Í hølunum á vinnaranum kom Evald Rasmussen (1.32.55) og á triðja plássi var Kári Simonsen (1.41.3). Sostatt stendir metið hjá Dia Jacobsen (1.20.27) enn sum skjótasta tíðin, hetta svam hann í fjør Nógv fólk varð komið saman við húsini hjá Radioamatørunum, har svimjararnir løgdu út á fjørðin Beint eftir døgurða varð skotið av, og fyrsta svimjararnir gjørdu var at finna á bátin teir høvdu til at taka. Síðani løgdu allir á suðureftir so streymurin úti við oynna ikki skuldi føra teir norður um Stongina – ein svimjari seg beint inn á bátadráttin 11 svimjarar bjóðaðu seg fram at svimja um Nólsoyarfjørð - og allir megnaðu at svimja teir fýra kilometrarnar í kalda sjónum Rituvík – við fyrra (i) ella seinna (y) Nøkur fá orð um bygdamørk og bygda- nøvn í Eysturoy. BYGDANØVN Vilmund Jacobsen Tað er ikki bara, sum at siga tað at bera tíðindi úr Runavíkar kommunu. Bygdirnar eru fleiri í tali, og bygdamørkini kunnu tykjast ógreið hjá tí, sum ikki er uppvaksin í økinum, serliga úr sjálvari Runavík- ini og inn á Glyvrar. Síðan Sosialurin setti seg niður í Saltangará, hava vit eftir førimuni roynt at borið bygdanøvnini rætt. Tað má vera tað minsta, ið fólk, sum búgva í økinum, kunnu vænta av okkum. Vit fara kanska onkuntíð, tá ið høvið býðst, at lata onkran staðkendan greiða okkara lesarum uttanfyri Runavíkar kommunu ítøki- liga frá, hvar mørkini eru úr Runavík og inn á Glyvrar. Eisini kundi verið áhuga- vert at sagt eitt sindur um bygdanøvn í øðrum komm- unum, tí fleiri bygdanøvn í Eysturoy eru áhugaverd. Hví stava summi t.d. Ritu- vík við fyrra »i« og onnur við seinna »y«? Hví duga ikki øll fólk, sum eru upp- vaksin í Gøtu, at stava Norðragøta? Hví stendur Lambi á skeltinum til Lambar – og ikki Lamba? Hví siga summi »í Skála- botni« og onnur »í Skála- firði«? Hví stendur bara Hellur á skeltinum til Hell- urnar? Við fyrra ella seinna? Flestu munnu stava fugla- navnið, rita, við fyrra »i« og harvið eisini bygdanavn- ið, Rituvík. Men tað eru eisini tey, sum stava ryta við seinna »y«. Onkur vil ivaleyst siga, at tað seinna er skeivt, men so er ikki. Í realskúlatíðini í Havn høvdu við frálíka læraran og gjáarmannin, Theodor Hansen, í føroyskum. Theodor varð høgt mettur sum lærari, og hjá honum fór ikki ein minuttur av tímanum til spillis. Tað arg- aði okkum viðhvørt, at hann bíðaði uttanfyri hurð- ina til skúlastovuna, til klokkan ringdi inn. So skjótt, klokkan var liðug at ringja, stóð hann inni í skúlastovuni… Skrivaði tú stíl ella fyri- søgn og stavaði rita ella Rituvík við fyrra »i«, so fekst tú eina reyða striku yvir »i’ið« – og ein feil, tí ryta skuldi stavast við seinna »y«, segði Theodor. Soleiðis gingu trý ár, og tú stavaði ryta við seinna »y«. Tá ið tú eftir skúlan í Hoydølum fór at skriva bløð, valdi tú sjálvandi burtur av at stava alt, sum hevur við rytu at gera, við seinna »y«. Men nú var tað ikki í lagi, tí ofta rættaði setarin, sum setti allan tekstin til blaðið, seinna »y« til fyrra »i«. Og soleiðis er eisini í dag. Flestu, sum hava við bløðini at gera, dáma betur at síggja rita stavað við fyrra »i«. Í onkrari av gomlu orða- bókunum stendur, at ryta stavað við seinna "y", er ein eldri staviháttur enn rita við fyrra »i«. Tískil eru báðir stavihættirnir rættir. Spurn- ingurin er meira um »smag og behag«. Hví stava summi Rituvík við seinna "y". Er tað rætt ella skeivt? Og hví duga summi gøtufólk ikki at stava Norðragøta, men skriva Norðagøta? Myndir: Vilmund Jacobsen BØRN OG FERÐSLA Vilmund Jacobsen Runavíkar kommuna og Tryggingarfelagið Føroyar hava í felag tikið eitt tak til frama fyri tey smáu í ferðsluni. Keyptir eru sonevndir endurskinsvestar til børn í barnagarðum, dagrøktini, frítíðaransingini og til børnini í 1. flokki. Gjáramorgunin kl. 10.30 hittust hópur av børnum í Ítróttarhøllini í Runavík, har alt snúði seg um ferðslu. Eini 250 børn vóru við, og tey vóru øll í hesum gulu endurskinsvestunum. Foreldur og fólk í Runa- víkar kommunu annars gleða seg nú til at síggja fittu børnini í eyðkendu vestunum um alla komm- ununa. Trygdin í hásæti Í tíðindaskrivi siga Runa- víkar kommuna og Trygg- ingarfelagið Føroyar, at hugskotið um vestarnar er komið úr Noregi. - Í Noregi er átakið við endurskinsvestum sera væl eydnað, og børnini vilja fegin ganga í vestunum. Á henda hátt kemur ferðslu- trygdin í hásæti, siga part- arnir aftanfyri átakið. Tað var Runavíkar kommuna, sum vendi sær til Tryggingarfelagið Før- oyar um stuðul, og ikki var meira enn hálvtalað orð, so vildi tryggingarfelagið stuðla hesum frálíka hug- skoti. Partarnir bjóðaðu fjøl- miðlunum at verða við í Ítróttarhøllini í Runavík gjáramorgunin. Ætlandi fer Sosialurin at prenta nakrar myndir frá tiltakinum í blaðnum hós- dagin. Endurskinsvestar um alla Runavíkar kommunu Foreldur og fólk í Runavíkar kommunu annars gleða seg nú til at síggja fittu børnini í eyðkendu vestunum um alla kommununa. Mynd: Vilmund Jacobsen HAVHESTATÍÐ Vilmund Jacobsen Enn er lítið frætt um, at menn hava fingið nakran serligan havhest kring land- ið, men tað er nú heldur ikki so undarligt, tí enn er so stutt útliðið. Eitt sindur ymiskt er ár undan ári, nær havhesturin er lægstur, og nær hann kemur á sjógvin. Veðrið spælir eisini nakað inn, men fuglurin fer ikki á sjógvin, fyrr hann er búgv- in til tess. Í síðstu viku var onkur bátur og stimaði, men sum skilst, fekst ikki nakað ser- ligt burtur úr. Tað frægasta, vit hava frætt um, er, at ein bátur í Nólsoy hevði stív- liga 160 havhestar leygar- dagin. Mánadagin vóru ikki havhestalíkindi, men týs- dagin var hann aftur blíðari í veðrinum. Vit hava skilt, at nakrir bátar vóru á havhestaveiði týsdagin, men tá ið vit frættu, vóru teir ikki aftur- komnir. Um viðrar, kann roknast við, at seinnaparturin av hesi vikuni verður góður til havhest, og stundir skuldu eisini verið hjá monnum, sum ætla sær ein ella fleiri túrar í komandi viku. Lítil havhestur fingin higartil Enn er ikki frætt frá tí stóra havhestarokinum, men týsdagin vóru bátar aftur og stimaðu. Tá ið vit frættu, vóru teir ikki komnir aftur at landi. C M Y K 5 4