hósdagur 29. august 2002síða 3

Tey, sum týsmorgun- in komu á gátt hjá Anne-Lene og Peter Olofson at heilsa teimum á silvurbrúd- leypsdegnum, gjørd- ust ikki sørt ovfarin. Silvurbrúðarparið var ikki sum væntað há- tíðarklødd, men »høvdu latið seg í« og sóu nærmast út sum grýlur í føstu SKEMT OG ÁLVARA Rúna Sivertsen Peter Olofson kenna vit øll, so mikið hevur hann gjørt um seg, síðani hann kom til Føroyar. Men tað, Peter er kendur fyri, er mest tað álvarsliga. At Peter eisini dugir at skemta, fingu tey at sanna, sum týsmorgunin komu at heilsa honum og konuni, Anne-Lene, nú tey høvdu verið gift í 25 ár. Tey høvdu »klædt sig ud« sum danir siga. Anne- Lene í eini alt ov lítlari mynsturbundnari troyggju og ternutum skjúrti. Turri- klæðið, Anne-Lene hevði á høvdinum, setti prikkin yv- ir i’ið. Peter í reyðhúgvu, stúku og ullintum undir- buksum líktist ikki presti- num, tey flestu kenna. Tað var fyri næmingum og lærarum á HF-skúlanum og øðrum, sum komu at syngja fyri teimum silvur- brúðarmorgunin, Anne- Lene og Peter høvdu »pynt- að« seg. - Da de ville overraske os, ville vi også overraske dem, segði Anne-Lene, tá Sosialurin slóg upp á tráðin hjá silvurparinum seinna- partin týsdagin. Tað var Peter, ið tók tele- fonina, tá vit ringdu, men hann var skjótur at lata Anne-Lene hornið. Hvør teirra var meistari fyri sjáldsomu brúðarklæð- unum, sigur søgan einki um. Ferð til Pólands Í silvurbrúðargávu frá for eldrunum hjá Peter, fingu tey eina ferð. Ætlan teirra var at fara til Ísrael, men av tí, at har er so ófriðarligt, gjørdu tey av at fara til Pó- lands í staðin. Saman við børnunum, Thomas 22, Sil- as, 18 og Line 14 ár, hava tey verið á kurhotelli í Pól- andi. Familjan Olofson kom aftur til Føroya til ólavsøku. Men familjan í Danmark var ikki við sviðu soð; á vegnum heimaftur steðg- aðu tey á í Danmark — og á somu matstovu, sum Anne-Lene presenteraði Petur fyri familju sínari fyrstu ferð, tann dagin hon fylti 25 ár, varð familjan aftur bjóðað. Hesuferð var borðið sjálvsagt størri. Sjálvan silvurbrúdleyps- dagin høvdu Anne-Lene og Peter opið hús í Bøgøtu í Klaksvík. Fjórðings føroyingur Anne-Lene er av føroyskari ætt. Omma hennara á faðir- síðu var føroyisk og hevði Midjord til eftirnavn. Hetta navnið, helt omma hennara vera so vakurt, at hon kall- aði børn síni við sínum eftirnavni. Anne-Lene ferðaðist sum ung genta í Føroyum, og minnist aftur á tíðina, tá leguhúsið á Kamsdali var einasta húsið har. - Tá eg í 1971 var á legu á Kamsdali, hugsaði eg ikki, at hetta einferð fór at verða ein lítil býir við ein- um studentaskúla, har eg sjálv kom at verða lærari. Anne-Lene og Peter hava búð 13 ár í Føroyum. Tey trívast væl í her, siga tey. - Í Føroyum finnast dygdir eg sakni í Danmark. Her kanst tú vera tann, tú ert, og her er pláss fyri teimum, sum eru øðrvísi, sigur hon. - Klaksvík er en dejlig by og her bor søde mennesker, sigur Anne-Lene at enda. Í løtuni starvast Anne- Lene sum lærari á HF- skúlanum í Klaksvík og á Kambsdali. Peter arbeiðir hálva tíð í laksi og hálva tíð við prestavirksemi. Eitt »øðrvísi« par Tað vóru ikki Anne-Lene og Peter, sum vórðu tikin á bóli týsmorgunin. Til stóra frøi fyri tey, sum vóru komin at syngja fyri silvurbrúðarparinum, høvdu tey »klædt sig ud«. Ullintu undirbuksirnar hjá Olofson síggjast ikki á myndini, men hann riggaði væl í teimum, sigst. Anne-Lene og Peter Olofson ílatin sum »sig hør og bør«. 4 Nr. 164 - 29. august 2002 Nr. 164 - 29. august 2002 5 Nógv dýrari at hyggja at parabol í Føroyum Tey, sum hava parabol skulu nú eisini betala mvg og harafturat skal gjaldast eyka fyri DR 1 og DR 2. Men Canaldigital hevur eitt gott tilboð til føroyingar afturfyri FYLGISSVEINA- SJÓNVARP Áki Bertholdsen Allir teir túsundtals føroy- ingarnir sum hava parabol, skulu nú fyrireika seg til at betala munandi meiri fyri at hyggja at sjónvarpi. Tí nú skulu vit nevniliga eisini betala mvg av tí, sum tær ymsu rásirnar kosta. Sostatt skulu 25% her- eftir gjaldast av upphædd- ini, sum tað annars hevur kostað at fáa rásirnar niður úr luftini. Tað verður frá 1. oktober í ár, at mvg fer at verða kravt av tí, sum rásirnar annars kosta. Tað er Toll- og Skattstov- an í Føroyum, sum hevur kravt, at mvg eisini verður goldið av tí, sum rásirnar kostað og avtalað er nú gjørd við tey, sum bjóða fylgissveinasjónvarp út í Føroyum um, hvussu gjald- ið skal krevjast inn. Eftir, hvat skilst er ein or- søk til hetta tann, at Føroya Tele ætlar sær eisini at bjóða føroyingum fylgis- sveinasjónvarp og tey, sum fáa sjónvarp frá Føroya Tele, koma at gjalda mvg. Fyri at kappingin ikki skal vera ójøvn, verður tískil eisini mvg kravt av teim- um, sum síggja Canal- digital. Eyka fyri DR Næstan allir føroyingar, sum hava parabol, hava Canaldigital. Millum rásir- nar, sum Canaldigital hevur at bjóða føroyingum eru tær báðar almennu donsku rásirnar, DR 1 og DR 2. Men hereftir verða tær ikki longur við í pakkun- um, sum Canaldigital fer at selja. Frá 1. oktober verða DR 1 og DR 2 í einum pakka fyri seg sjálvan, sum tey, ið vilja hava hesar rásir, skulu gjalda eyka fyri. DR 1 og DR 2 fara at kosta beint omanfyri 2.062 krónur um árið, við mvg. Hetta er tað sama, sum hyggjara- gjaldið í Danmark er. Peter From, umboðsmað- ur hjá Canaldigital, sum í hesum døgum er í Føroy- um, sigur, at Danmarks Radio heldur, at teir føroy- ingar, sum síggja DR 1 og DR 2, eiga at gjalda tað sama sum teir donsku hyggjararnir gjalda. – Men so halda vit tað eisini vera sjálvsagt, at fer nakar annar at bjóða DR 1 og DR 2 út í Føroyum, verður tað undir somu treytum, sum vit hava fingið, sigur Peter From. Í Danmark betala við- skiftafólkini hjá Canal- digital mvg, ella moms, sum tað eitur á donskum. Eitt gott tilboð Canaldigital vil ikki upp- lýsa, hvussu nógv við- skiftafólk tað hevur í Før- oyum, men ein vælkvalifis- erað meting sigur, at tað liggur omanfyri 6.000 krónur. Tey, sum hava allar rás- irnar hjá Canaldigital, tað, sum tey nevna “Entertain- pakkan”, rinda 2.828 krón- ur um árið, sum er. Men nú mvg kemur afturat, kemur gjaldið upp á 3.535 krónur. Sostatt fer “Entertainpakk- in” at kosta góðar 707 krónur meir í mvg. Tey, sum hava tann bílig- ara Familypakkan, har tey ikki síggja tær tríggjar Canal + rásirnar, betala, sum er, 1.260 krónur um árið. Tey koma hereftir at betala 1.575 krónur, ella 315 krónur meiri. Men tann, sum so vil hava DR 1 og DR 2 afturat, skal sostatt hereftir betala 2.062 krónur afturat um árið. Fyri at viga upp ímóti hesum, fer Canaldigital nú undir eina lýsingaherferð í Føroyum, har teir hava eitt gott tilboð til føroyingar. Lýsingaherferðin byrjar 1. oktober og varar tað, sum eftir er av árinum. Peter From vil ikki enn siga, hvat tilboðið er, men aðrastaðni hava vit fingið upplýst at tá fara parabolkassar at fáast til keyps fyri slakar 1.500 krónur. Tað kostar alsamt meiri og meiri at hyggja í sjónvarp. Tey, sum hyggja at fylgissveinasjónvarpi mugu nú tríva djúpari í lumman, men afturfyri fáa tey nú eitt gott tilboð – Tíbetur er rokni- stykkið hjá næstfor- manninum í sam- bandsflokkinum heilt við síðina av, sigur Karsten Hansen, landsstýrismaður í fíggjarmálum LANDSKASSA- ROKNSKAPUR Áki Bertholdsen Karsten Hansen, landsstýr- ismaður heldur lítið um roknistykkið hjá næstfor- manninum í sambands- flokkinum í Dimmalætting nú ein dagin. Har hevði Alfred Olsen, roknað seg til, at lands- kassans í ár fór at hava eitt undirskot upp á ímillum 300 og 400 mió. krónur. – Hetta er ein áhugaverd útrokning, men hon er tí- betur púrasta skeiv, sigur Karsten Hansen. Hann sigur, at nýggjasta metingin hjá Fíggjarmála- ráðnum vísur tvørturímóti, at landskassin í ár fer at hava eitt avlop upp á 100 - 150 millónir krónur. – Tað vil siga, at Alfred Olsen skjýtur 450 mió. ella nærum eina hálva milliard krónur við síðuna av. leggur hann afturat. Púrasta misskilt Karsten Hansen sigur, at tað, sum Alfred Olsen púr- asta hevur misskilt, er, at hann tekur tølini fyri fyrra hálvár í ár og faldar tey við tvey og so kemur hann fram til, at undirskotið hjá lands- kassanum í ár verður 300- 400 milliónir. – So einfalt er rokni- stykkið ikki, sigur Karsten Hansen. Hann sigur, at tað er stórur munur á, hvussu útreiðsl- urnar hjá landskassanum ígjøgnum árið fella og tað er eisini stórur munur á, hvussu inntøkurnar fella. – Eitt nú vita vit, at inn- tøkurnar av partafelags- skattinum og rentuskattin- um koma ikki, fyrrenn í seinnu helvt í ár. Hinvegin vita vit eisini, at vit hava goldið 200 milliónir í rentu av statsláni og vit hava goldið fyrsta gjaldið upp á 89 milliónir til nýggja suðuroyarskipið. – Hetta eru gjøld, sum fella í fyrra hálvárið, men sum eru galdandi fyri alt árið og Karsten Hansen sig- ur, at fleiri slík dømi eru. Hækka slakar 200 milliónir Karsten Hansen sigur, at tá ið mett verður um rokn- skapin hjá landskassanum, eiga vit at leggja upp fyri, at útreiðslur og inntøkur ikki fella javnt yvir alt árið. –Tí ber heldur ikki til at samanbera tøl fyri fyrra hálvár við tølini fyri seinna hálvar. – Skal nøkur meting ger- ast við skili í, er tað rættast at samanbera 1. juli í ár við 1. juli í fjør. Hann sigur, at í juli í fjør átti landskassin 1.866 milliónir í Landsbankan- um, men 1. juli í ár er gjaldið komið upp á 2.048 milliónir. Talan er sostatt ein hækk- ing uppá knappar 200 mió. krónur og ikki eina lækking uppá 400 milliónir, sum Alfred Olsen vil vera við. Landskassin átti 1. januar í ár 2.458 milliónir í Lands- bankanum og mett verður, at talið verður á leið tað sama 1. januar komandi ár, men hetta er eftir, at av- dráttur er goldin av lands- kassans skuld fyri 2002. At enda upplýsir Karsten Hansen, at hesi seinastu fýra árini eru umleið 800 milliónir goldnar av skuld- ini hjá landskassanum. Útfrá sínum egna rokni- stykki, legði Alfred Olsen sostatt eisini upp til, at var samgongan ábyrgdarfull, legði hon eina fíggjarlóg fram, har almennu útreiðsl- urnar vórðu lækkaðar – Tað er tað ongin orsøk til, sigur Karsten Hansen. Men sjálvsagt miðja vit eftir at tálma útreiðslunum, og tað haldi eg, at allir politikarar eru samdir um- eisini sambandsfólk. Alfred roknar eina hálva milliard skeivt Roknistykkið hjá Alfred Olsen er áhugavert- men tíbetur púra skeivt, sigur Karsten Hansen C M Y K 5 4