leygardagur 28. august 1982síða 8

oyska rossið ella Í síðstu letu eydnaðist at fáa fyl undan gomlum føroyskum rossum. Tí eru tað aftur í dag nekur ross av tí føroysku rossarótini. Men hvat skulu vit gera fyri at tryggja okkum, at føroyska rossarótin verður varðveidd. Sosialurin hevur tosað við Bergljót Petursdóttir spurningin »Den lille hårdføre færøs udegangshest havde reget s byggede lemmer. der gjorde den m særttg vetegnet HI det vejrsomme færøsk« opblandet med norske og islandske heste og renblo- dede individer findes ikke mere. En nærstående form er den nordnorske terræn er forlængst lille lynghest« Orðingin er ur bindinum um Føroyar i békarødini hjå Politikens Forlag um donsku náttúruna. Nýggjari upplýsingar og kanningar staðfesta tó, at tað feroyska rossið er framvegis til. Tó eru tey ikki nógv í tali og tað var um reppið, at rossið ikki varð bjargað. Og tey, sum hava lagt eitt stórt arbeiði í at varð- veita føroysku rossarót- ina, hava gjert tað av ein- tingum. Av áhuga og idea- lismu! Men hvussu leingi orka hesi at halda á við arbeiðn- um og hvussu leingi hava tey ráð at fáa fleiri ross um henda Eftir Jóhann Mortensen undan? Spurningurin er tí framvegis til staðar: Skulu vit varðveita fer- oyska rossið? Ella skal tað fara sama veg sum serliga seyðaslagið? Tað feroyska rossið finst í Vágum og uppi í Hoydelum. Vit hava leita okkum niðan í Ovaru Hoy- dalar til Bergljót Peturs- dóttir og Leiv Trónd Han- sen. Ja, har uppi stendur Regin Smiður, greðing- urin, sum tað eydnaðist at fáa undan eini gamlari úti- gongu ryssu vesturi úr Mykinesi og einum hesti hjá Jón Joensen, í Be. Myrkur á liti. Vakur. Ja, hann líkist frágreiðingini um hestin omanfyri. — Hesi sterku beinini... Fyrsta vónbrotið Men tað var í evstu letu, at tað eydnaðist at bjarga Leygardagur 28. august 1982 Regin Smiður — undan hestinum Jaspuri í Bø og gamlari ryssu úr Mykinesi — stendur tjóðraður og innan fyri stik ??? ' a 5 Le uppii Ovaru Hoydelum, ti lógin bannar leysgangandi greðingum ti føroyska rossinum. So vid og vid var tann norski og íslendski hesturin blandaður upp í, soleiðis at tað neyvan funnust føroysk ross eftir. Leivur, sum hevði áhuga fyri at bjarga før- oyska rossinum, sigur, at tað var longu fyrst í hálv- Stjarna hevur folað. Dvergamoy I liggur nýfolað á vellinum. Disa, vinstrumegin, tyk- ist vilja hjálpa til Regin Smiður er pápi Dvørgamoy I trýssunum, at menn fóru at práta um at varðveita føroyska rossið. Frá Líggjasi Husgaard, í Getu, fekk hann at vita, at norðaliga í Eysturoynni helt eitt fylgi til. Ut- lendskur hestur hevði ikki verið saman við teimum. Men tað kom einki burtur úr ætlanini at fáa nakað av hesum ross- unum, sum hildu til í fjøll- unum norður ímóti Eiði á sumri og komu suður ímóti Lorviksfjøllunum á vetri, tí miðskeiðis í fimti- árunum Leivur at 1evdu beint Hetta var fekk Vi at menn I! Ryssur år Mykinesi Seinri í fimtiárunum komu Leivur og Bergljót eftir, at Hans á Skælingi átti eina føroyska ryssu, sum tey lántu. Tey hevdu hana saman við einum fer- oyskum greðingi. Men henda fyrsta royndin mis- eydnaðist. Men so komu tey um 1960 at tosa við Jón Joen- sen í Be um ross. Tað vísti seg, at hann átti ein ógeld- an hest, Jaspur nevndur, sum var av føroyskum uppruna. Og seinri í trýss- unum eydnaðist tað at fáa eina gamla ryssu úr Myki- nesi. Tey nevndu hana Stjørna. Hesturin hjá Jón varð lántur til Havnar og tað eydnaðist at fáa eitt fyl undan. Hetta fekk navnið Disa. Men Regin Smiður, greðingurin hjá Bergljót og Leivi, er undan Jaspuri og eini gamlari mykine ryssu, sum folaði á fjøll- unum á vetri Jon i Bo keypti ryssur í hon var av førovskari Hor gekk Leivur greiðir frå Jóni. at hann hevði sæð hana um haganum. heystið, fyrst septem ber. Tá var hon ikki við fyl. Men tað legna við henni var, at um várið varð hon sæð við fyli í fjøllunum. Seinri keyptu so Berg- ljót og Leivur fylið, Regin Smið, til Havnar. Og feroyska rossið var bjargað. Pa Ongan ans — Tiverri hava myndug- leikarnir ikki verið serliga áhugaðir. Men Kristian Djurhuus, fyrrverandi løg- maður, vísti í síni tíð til- takinum at varðveita foroysku rossarótina ans, tá vit settu okkum í sam- band við hann, greiðir Bergljót frá. Kristian Djurhuus vendi sær til Feroya Jarð- arráð, men tá embætis- maður, sum var biðin um at koma við tilmæli, helt tað vera óneyðugt at gera meira við málið, hendi ikki meira frí myndugleik unum Síðan hava Bergljót og Leivur ikki vent sær til politiskar ella aðrar mynd- ugleikar, men hava bara gjørt sitt til, ár undan ári, at bjarga føroysku ross- unum undan at forfarast. Summarið fer til at fáa Myndir: Jóhann Mor- tensen og Bergljót Petursdóttir