týsdagur 11. apríl 2000síða 12

23 tíðindablaðið sosialurin Nr. 71 - 11. apríl 2000 22 tíðindablaðið sosialurin Nr. 71 - 11. apríl 2000 Viðmerking: Undirritaði sá eitt áhugavert innslag í Degi og Viku fyrr í farna viku. Hevði ilt við at trúgva mínum egnu oyrum tá eg hoyrdi hvat í formað- urin í mentunarnevndini í Tórshavnar býrað førdi framm av argumentum fyri at ongin rennibreyt skal ger- ast um Tórsvøll. Tað argumentið, sum hes- in annars væltalandi mað- urin hevði at føra fram, var: »Eg meini ikki, at tað er pláss fyri eini rennibreyt her á staðnum!«. Eg meini?? So, so. Ja, sum tað sæst, er grundgev- ingin fyri at slakta tað ein- astu ítøkiligu ætlan, sum var í Tórshavnar komunu um at gera rennibreyt, stak væl undirbygd. Serliga tá hugs- að verður um, at økið er planera við rennibreyt fyri eyga. Men nú geri eg hesum manninum fyri órætti, hann førdi eisini eitt annað argu- ment fram: »Fótbólturin vil ikki hava rennibreyt!«. Eg gangi út frá, at tað formað- urin meinar er, at tey í varða av fótbóltinum, ikki eru á- hugað í at onnur eisini kunna koma fram at í Gundadali. Man hetta verða allur sannleikin? Havi ilt við at fyristilla mær, at tey, ið varða av og eru áhugað í fótbólti, ikki unna hinum ítróttargreinunum umstøður í Gundadali. Annars kundi ein spurt, um tað at fótbólturin, sam- bært formanninum í ment- unarnevndini, ikki vil hava rennibreyt í Gundadali er nøkur grundgeving? Tað eru nógvir samfelagsbólkar, sum hava áhuga í hesum máli. Fótbólturin er ein sen- tralur, men allíkavæl bert ein av nógvum bólkum, sum hava áhuga í hesum málið. Hvat siga hinir bólk- arnir? Hevur Mentunar- nevndin vent sær til hesar bólkarnar? Ljótasta bygningsverk í landinum Men hví vil fótbólturin ikki hava rennibreyt? Sambært formanninum: »Eitt sum hevur verið ført fram er, at Tórsvøllur ið ikki bleiv áskoðararnir koma at sita langt burtur!«?? Veit for- maðurin, hvussu langt burt- ur man kemur frá síðuni av vøllinum, um rennibreytin verður gjørd? Kanningar hava víst, at um man ger ein vøll eins og tann á Toftum, so er ein- ans tørvur á at taka 4 tær fremstu røðirnar burtur nið- an ímóti høllini á Nabb og gera ein vegg niðurvið eins og hinumegin. Her kann so byggjast út, tá dystir eru, sum krevja nógv áskoðarapláss. Vøll- urin skal so flytast 2 metrar móti høllini á Nabb, so úrs- litið er, at áskoðarnir hesu- megin koma 2 metrar nærri vøllinum, meðan áskoðar- arnir oman móti niðara vølli koma at sita 2 metrar longur vekk. Og harafturat verða áskoðaraplássini við endan flutt út til síðurnar, og eru tað hesi áskoðaraplássini, sum gera Tórsvøll til ljót- asta bygningsverk í landi- num. Eitt annað, sum formað- urin í mentunarnevndini førdi fram var, at býráðið vil »gera alt sum vit kunna, fyri at man kann fáa eitt ordiligt anlegg at renna á eisini!« Hetta er so nú víst í gerð við, at býráðið farna hósdag avlívaði tað einastu ætlanina, sum var um at gera rennibreyt i kommun- uni!! Stóra takk fyri! Við frælsari ítróttarkvøðu Heri Ziska Ljós yvir landið Bara 21 ára gamalur, í 1904, yrkir Hans Andrias henda eggjandi sangin, ið byrjar við orðunum: »Ljós yvir landið og í barmi manna/ lívsfríska megi,/so ein hvør kann sanna«. Sangurin hev- ur verið brúktur alla hesa øldina til at eggja fólki við, men best kend er tann beiska uppgevandi reglan, tá ið hon stendur einsamøll: »Saman at halda var ei okk- um givið«. Hóast partapolitikkurin ikki var ítøkiligur veruleiki fyrr enn tvey ár seinri, (tað stóra syndafallið, sum onk- ur hevur kallað árið 1906) so var tvíningur longu kom- in í tjóðskaparspurningin- um. Hans Andrias var í sjálv- stýrispartinum og roynir at eggja hin partin, sínar lands- menn, til at standa saman um tjóðskaparmál t.d. mál- ið. Striltið hevur gingið. Mangur hevur lagt nógv fyri og onkur fingið deyðamein, tøkini vóru ov tung, men kvinkað er hin rætta vegin. Torir og dugir nakar at ímynda sær, hvussu støðan hevði verið, um hetta stríð ikki var strítt. Reglan hevur eisini verið brúkt sum prógv fyri, hvussu vánaligir føroyingar vóru, og at tílíkt fólk kundu ikki stýra sær sjálvum. Tað vóru jú føroyingar sjálvir, sum ikki vildu hava føroyskt innum skúla- og kirkjugátt. Í øllum tjóðum og einstaklingum er ein teskandi ella rópandi rødd, sum sigur: Best man vera sum er. Vit vilja ongar broytingar hava. Men tað var ein triði part- ur, eitt annað land, sum hevði tað politiska valdið. Har sat ein máttmikil amt- maður, sum við sínum em- bætismonnum, sýslumenn, prósturin (við sínum prest- um) og allir kongsbøndirnir. Hóast hesir menn vóru før- oyingar, skuldu teir fyrst og fremst vera danskir embæt- ismenn, ikki minst um teir sótu í Tinginum. Tað kundu koma teimum dýrt at standa, um teir ikki ágrýtnir virkaðu fyri tí danska polit- ikkinum, sum lá í kortinum. Soleiðis at vera í tí rætta partinum, honum sum vald- ið átti, kundi um illa vildi til, altíð loysa seg. Hetta fingu sjálv embætismenn á lágum støði t.d. lærarar at sanna. Eisini hin vanligi maðurin kundi merkja sviðan av ikki at vera í tí rætta partinum. Um degini sá eg ein javn- aðarmann brúka regluna: »Saman at halda var ei okk- um givið«. Tað hevur hann sín sjálvsagda rætt til, men eg støðgaði á, tá eg las regl- Kjakið fer fram í Sosialinum una brúkta soleiðis og kom at hugsa um Hans Andrias, sum hevði stóran samhug við tí minni menta, men bleiv ikki limur í tí javnað- arflokkinum í Føroyum, ið var stovnaður við danskari hjálp og eftir donskum ynski. Tað hevur verið lætt at verið javnaðarpolitikkari í Føroyum og veljari síðani 1948. Umráðandi var bara at halda seg so tætt at tí danska javnaðarflokkinum sum til bar. Hann hevði tað stóra orð- ið at siga í Danmark, treyt- irnar, sum javnaðarflokkur- in í Føroyum, skuldi lúka, vóru bara ikki at ynskja nakað, sum gekk ímoti vilja danska javnaðarflokksins. Soleiðis vóru treytirnar og eru tað enn. Men alt broytist, eisini tann danski javnaðarflokk- urin, sum, hóast tú í polit- ikki aldrin skal siga aldrin, í hvussu so er ikki í núver- andi hami, kemur at hava tað stóra orðið at siga í donskum politikki. Hin føroyski javnaðar- flokkurin kann koma og sita eftir við svartaperi. So góðu javnaðarfólk komi og syngi sangin hjá Hans Andriasi av fullum huga, tá skulu tit síggja. »Ljós yvir landið saman- hald kann gera, tað gevur megi byrðarnar at bera; Birtið tí brandin fjálga upp at loga. Væl man hann duga!« Romantikkur sigur onkur, men eisini hann er partur av lívinum og kann sum alt annað báði vera lívgandi og mergsúgvandi. Sanniliga skulu vit arbeiða, men lívið er meir enn matur. Steinbjørn B. Jacobsen Tað tykist, sum um tað er vorðin ein sportur hjá samgonguni at lúgva fyri teimum, ið bert hava avlamis- og fólkapensión at liva av. Tey flestu minnast, og nógv hava kent sviðan av, hvussu óskilið við pen- siónunum hevur verið síðan á jólum. Neyðugt er ikki at endurtaka tað, sum er sagt um óskilið, síðan lógin um almannapen- siónir fór at virka á nýggj- árinum. Vit í minnilutanum í løgtinginum hava staði- liga ávara samgonguna ímóti at pressa lógir ígjøgnum, uttan at neyð- ugu fyrireikingarnar eru gjørdar til fulnar. Tá lógin um ásting av almanna- veitingum var til viðgerð- ar beint áðrenn jól (ár ov seint), fregnaðust vit m.a. eftir konsekvensútrokn- ingum fyri, hvussu nýggja lógin kom at á- virka fíggjarviðurskiftini hjá teimum , ið hava rætt til pensiónir,.av ymsum slag. Samgongan vildi ikki lurta eftir minnilut- anum, og ein av fylgju- num var, at flestu pen- sionistar fingu meira í skatti enn áður, uttan at samgongan hevði gjørt sær far um henda veru- leika. Tá hetta gjørdist sam- gonguni greitt, lovaði hon í panikki pensionistunum skattalætta og legði upp- skot fyri løgtingið um hækking av botnfrádrátt- inum hjá pensionistum. Uppskotið var skundað ígjøgnum nevndarviðgerð og víkt bleiv frá tíðar- freistini fyri viðgerð av løgtingsmálum, fyri at pensionistar kundu fáa lættan saman við pen- siónunum mánaðarskiftið mars/apríl. Tá pensiónin so kom, máttu bæði pensionistar og løgtingsmenn ásanna, at enn einaferð var ein lóg Pensionistar enn einaferð snýttir skundað ígjøgnum, og at enn einaferð, í hesum førinum, gørdist tann lov- aði skattalættin ikki veru- leiki. Ger ongantíð tað hann lovar Nú má tíðin vera komin at spyrja, hvussu leingi kann ein landsstýrismað- ur halda áfram at fara lætt um sannleikan yvir fyri pensionistum og løg- tinginum. Tað tykist løgið at landsstýris- maðurin í undirvísingar- og mentamálum bleiv offraður, ti hansara egni flokkur ikki hevði álit á honum, tá m.a. sami flokkur staðiliga góð- tekur, at landsstýrismað- urin í almannamálum ongantíð ger tað, hann lovar, heldur ikki hesa- ferð. Tað einasta landsstýris- maðurin í almannamál- um skuldi gera, fyri at pensionistar kundu fáa lovaða skattalættan, var, at hann syrgdi fyri, at hvørt pensiónsslag sær fekk frámerki, soleiðis at skattaskipanin kundi finna út av, hvønn frádrátt tey ymsu pensiónssløgini skuldu hava, men hetta hevði ikki hansara priori- tet. Tá man so hoyrir at landsstýrismaðurin í al- mannamálum, í staðin fyri at gera tað, hann er settur til, undirheldur nøkrum fáum fólkatings- limum, ið eru møttir av berari høfligheit, við at vit í Føroyum framyvir skulu hava sama sam- band við Danmark sum Mikronesia og Palau hava við USA, ja so má verða komið hartil hjá fólki at spyrja seg sjálvi, um ráðiligt er at loysa við slíkum politikarum. Kristian Magnussen løgtingsmaður Tað var gleðiligt at fylgja orðaskiftinum í fólkating- inum hósdagin tann 6. apríl á 2000. Tað er einki nýtt í tí, at danir fegin vilja halda fram við at ráða yvir Før- oyum. Tað áhugaverda var, at teir nú spældu greitt út og søgdu, at teir ikki longur vildu gjalda ein yvirprís fyri at sleppa at vera imperialistar. Vilja vit vit vera saman við teimum, so rýkur blokk- urin. Vilja vit gerast eitt fullvalda ríki, so hendir tað sama. Fyri fyrstu ferð er tað tí greitt, at tær fíggjarligu avleiðingarnar vera tær somu fyri okkum uttan mun til um vit halda fram við tí skipan vit hava, ella Sannleikans tími um vit velja javnaðarupp- skotið, sambandsupp- skotið, ella um okkum dámar betur uppskot landsstýrisins til eina skipan av viðurskiftunum millum Føroyar og Dan- mark. Hetta eru stórtíðindi, og serliga fyri okkum, sum vilja at vit skulu ráða yvir hesum landi frá hægstu tindum út á ytstu mið, var hesin dagurin søguligur, tí nú er alt tos um pengar tikið av skránni. Nú skulu vit bert svara, um vit eru før- oyingar ella ikki. Úrslitið er tí givið frammanund- an. Zakarias Wang 7/4 2000 Fuglfirðingar vóru bragd- ligir, tá teir í fyrsta dystinum í bólkaumfarinum vunnu á B36. B71 tapti stórt bæði móti B68 og B36. Sunnu- dagin vann B71 2–0 á ÍF, sum tóktist vera illa fyri. Tomek, Bárur á Lakjuni, Bárður Mortensen og Eyð- un Rygshamar vóru ikki við, tí teir eru skaddir. Tað var týðuligt, at B71 hesa ferð legði størri dent á verjupartin, enn teir høvdu gjørt í teimum fyrstu steypadystunum. Fyri alt í verðini skuldi dysturin ikki tapast. Hetta saman við at ÍF var rættuliga tannleyst gjørdi, at flogið var lágt og málmøguleikarnir ikki nógvir. Eftir uppspæl í høg- ru var miðvallarin Kári Sør- ensen púra leysur, men All- an Joensen vardi fyri. Bern- hard Petersen, sum B71 hevur fingið frá HB, var púra blankur eftir horna, men fyri opnum máli sendi hann uppum. Eitt korter restaði, tá Bernhard Petersen, sum var vongverji í høgru, setti hol á. Eli Hentze hevði roynt móti málinum, og Allan Joensen hevði í fyrru atløg- uni hálvbjargað. Miðvallarin Julian Flo- resco, sum eftir ein tíma var Tað var sjónligt á Sevmýri, at liðini vóru úr hvør sínari deild. Spælið var einki at reypa av, men eingin ivi var um, at HB hevði nógv tað betra fólkið. Unga TB liðið, sum millum fleiri skaddar spælarar m.a. saknar royndu komin inn á miðvøllin fyri Kristian Nielsen, skoraði til 2–0 beinleiðis upp á frí- spark úr 20 metrum. Tað var eitt vakurt mál, frætta vit av Sandi. Tá restaðu níggju minuttir, og tá hevði ÍF ver- ið undirmannað í tíggju minuttir. Mortan Thomsen sá reytt, tá hann fekk annað gula kortið. Eftir at ÍF hevði brúkt allar eykamenninar fekk Ken Bærendsen vøddaskaða í lærið. Tí spæl- di ÍF bara við níggu monn- um síðstu løtuna. Í 2. hálvleiki kom Jens Kristian Eldevig inn á mið- vøllin hjá ÍF. Vit skrivaðu í næstsíðstu viku, at fyrrver- andi ÍF spælarin, sum í meiri enn tíggju ár hevur búð í Grønlandi, har hann hevur verið á landsliðnum, var farin at venja við GÍ. Vit skilja á lagnum, at einki spurdist burturúr tí, og hóast Jens Kristian ikki er í nóg góðari venjing, so valdi Pet- ur Mohr í 2. hálvleiki at seta nýggja mannin inn á skað- aplágaða liðið. B71: Valdemar Nowisci – Bernhard Petersen, Bjørn Thorsteinsson, Jón Brekku, Bergleif Sólsker, Jógvan Jón Petersen – Kári Nielsen, Kristian Nielsen, Kári Sør- ensen – Rúni í Soylu, Eli menninar Jón Tórða Holm og Petur Oluf Joensen, hev- ði ikki nógv at bjóða uppá. Tó so í 1. hálvleiki tá støðan var 3–0 hildu bæði teir og HB menninir, at Bárður Dimon varð snýttur fyri eitt brotsspark, og um eydnan B71 bant um í verjuni Løgmanssteypið: ÍF, sum í 2. hálvleiki hevði Jens Kristian Eldevig á miðvøll- inum, høvdu hesa ferð ikki nógv av bjóða uppá Hentze ÍF: Allan Joensen – Viggo Johannesen, Torstein Joensen, Alvi Justinussen, Mortan Thomsen – Eyðálvur R. Petersen, Rúni Jacobsen, Roy Róin, Ken Bærendsen – Jákup Baldvinsson, Rúni Petersen JH Stórur munur á Sevmýri Bólkur 1 Sumba–KÍ 2–5 (1–3) 1–0: Eirkur Joensen 5. 1–1: Ove Nysted 13. 1–2: Heðin á Lakjuni 43. 1–3: Heðin á Lakjuni 65. 1–4: Jan Joensen 69. 1–5: Marek Vierzbicki 69. 2–5: Spasojé Biberdzic 79. Reytt kort: Gunnar á Steig, KÍ, 2. og Eirikur Joensen, Sumba, 43. Dómari: Jens Petur Brattalíð VB–NSÍ 1–3 (0–1) 0–1: Ian Højgaard 3. 1–1: Eyðun Jacobsen 85. 1–2: Christian Høgni Jacobsen 86. 1–3: Mortan Hansen 90. Dómari: Niklas á Líðarenda Bólkur 2 B68–B36 3–2 (3–2) 1–0: Marcello Marcolino 10. 2–0: Fróði Benjaminsen 15. 3–0: Súni Fríði Johannesen 24. 3–1: Jákup á Borg 24. 3–2: John Petersen br 45. Dómari: Lassin Isaksen B71–ÍF 2–0 (2–0) 1–0: Bernhard Petersen 75. 2–0: Julian Floresco 81. Dómari: Birgir Sondum Bólkur 3 FS Vágar–GÍ 1–1 (0–0) 0–1: Óli Hansen 50. 1–1: John Johansen 67. Dómari: Oddmar Andreasen TB–HB 0–5 (0–3) 0–1: Jón Rói Jacobsen 15. 0–2: Rúni Nolsøe 25. 0–3: Símun Eliasen 43. 0–4: Rói Árting br 60. 0–5: Jón Rói Jacobsen 85. Dómari: Kim Ejdesgaard Løgmanssteypið: Jón Rói Jacobsen skoraði tvey mál og tykist rættuliga vera komin fyri seg á besta HB liðnum var við, so kundi Dan Mort- ensen havt skorað í 1. hálv- leiki. Jón Rói Jacobsen hevur í yngru deildunum víst, at hann hevur – mált við før- oyskari alin – fín fótbólts- evnir. Sunnudagin skoraði hann fyrstu ferð tvey mál á besta liðnum, og ivaleyst fer hann ofta at teljast mill- um málskjúttarnar. Tað fyr- ra fekk hann, tá eit korter var farið. Eftir innlegg frá Rúna Nolsøe stakk ungi maðurin seg fram millum tveir verjuspælarar. Tíggju minuttir seinni skoraði Rúni Nolsøe úr sek- stan metrum, og tá tað rest- aðu tveir minuttir av fyrra umfarinum stútaði Símun Eliasen í kassan eftir horna- sparksinnlegg úr vinstru. Eftir steðgin kom Rói Ár- ting á vøllin fyri smáskadda Rúna Nolsøe. Ein annar veteranur, Ingi Rasmussen, fekk – eitt sindur bíligt hild- u teir í HB, og tvørámenn vóru ikki ósamdir – brots- sparkið, sum Rói Árting øk- ti til 4–0 uppá, og tá Jón Rói Jacobsen staðfesti stór- sigurin var púra útselt hjá TB. Jón Rói rann alla ver- juna og málverjan av, áð- renn hann trillaði bóltin í netið. Hjá HB vardi Danny Rasmussen málið. Fyrsti málverjin, Bárður Johannesen, varð í síðstu viku skaddur í hondini und- ir venjing. Tíggju minuttir vóru farnir av 2. hálvleiki, tá Hans Jørgen Djurhuus loysti Símun Eliasen av, og ein annar ungur maður, Vagnur Mohr Mortensen, kom miðskeiðis í 2. hálv- leiki inn fyri Hall Daniel- sen. TB: Magni Hentze – Andrass Nolsøe, Magni Pe- tersen, Tórður Mortensen – Teitur Rasmussen, Einar Petersen, Bárður Dimon, André Dalfoss – Dan Mort- ensen, Hallur Christiansen, Vagnur Nolsøe HB: Danny Rasmussen – Jóhannes Joensen, Hans á Lag, Florin Miháescu, Jan- us M. Joensen – Hallur Danielsen, Rúni Nolsøe, Ingi Rasmussen, Símun E- liasen – Jón Rói Jacobsen, Pætur Dahl Úrslit og støður Kappingin um løgmanssteypið vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál málmunur stig 1 KÍ 1 1 - 0 - 0 3 1 2 3 2 Sumba 1 1 - 0 - 0 1 0 1 3 3 NSÍ 1 0 - 0 - 1 0 1 -1 0 4 VB 1 0 - 0 - 1 1 3 -2 0 Bólkur 1 Bólkur 3 Bólkur 2 vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál málmunur stig 1 B68 2 2 - 0 - 0 9 0 9 6 2 B36 2 1 - 0 - 1 8 3 5 3 3 ÍF 2 1 - 0 - 1 3 6 -3 3 4 B71 2 0 - 0 - 2 0 11 -11 0 vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál málmunur stig 1 FSV 2 1 - 1 - 0 5 1 4 4 2 GÍ 1 1 - 0 - 0 10 0 10 3 3 HB 1 0 - 1 - 0 1 1 0 1 4 TB 2 0 - 0 - 2 0 14 -14 0 B71 vann tryggan sigur á fuglfirðingum um vikuskiftið HB hevði gott tak á suðuri á Tvøroyri