hósdagur 2. desember 1982síða 10

Síða 10 Nr. 125 — 2. desember 1982 Álop á afrikanskar frælsisrersl- ur — primitivt hyklari Dagblaðið misnýtir bæði kristindómin og marxismuna í konservativu herferð síni Siggi í førovsku blødunum eitt sindur seinkað, tá eg siti í Keypmannahavn) at summi heima hava e at imboð fyri Heimskirkju- øsast, nu try ráðið hava vágað sær at seta fótin á land har. Ikki kk við tað, at hetta ráð era politiskt heldur t iðarligt. lika erður tað at i IV gestum Ká um u KKI KUNQI SYT } - r Jagt 200 x SK #4 Lite held en £ % "Nn 34) 382) faa vit rskrift á S f r a } en ina av ivklerisku og dómstyngdu svadunum n førovingum (tå betri verður unt gluggi til heimin fyri klettarnar sum uttan aintar) Misálit til fólkið í 3. heiminum Í hesi »grein« Dagblads- sterstan mun byggir á amerikanska ideologisprænaran »Rea- ders Digest«, síggja vit enn einaferð eitt dømi um ta ultrakonservatismu, ið meira og meira eyðkennir Fólkaflokkin — eina ny- konservatismu, sum pass- ar betri til klassisku kolo- nialismuna úr miðeld fram til farna aldarskifti enn til sjálvt nýkolonialistisku heimsskipanina í dag. Greinin er — sum so nógvar undan henni — ein ms, sum |! me Kandjadja » í Guinea- Bissau. Ef- tir 500 ára hertøku og kúging sleppa + búgvarnir aftur at taka lut í avgerðum, national- eins væl. og lokal- * viðurskift- um vidvikj- andi. (foto: J. Buch o.fl.) stór misálitisváttan til fólkið í sonevnda triðja heiminum. Skrivað verður t.d. hånt um »luttøku av alskyns umboødum úr tridja heiminum« (3. teig- ur, min undirstr). Ja, hvat skal Dagblaðið eisini halda, tá tey nú eisini fara at blanda seg upp í tann heimspolitikk, fyrr einkarrættur vestur sum var europeara og seinni eisini norðuramerikanara? meira til filo- heiminum hevur merkt sofi Dagblaðsins. enn øll tey kristnu {froknað vurmbrand) hava og lara kenna til har tjald (hóast tað er nóg for art her hava dømi um kastiligt). Men vit bert enn eitt hitt borgarliga hyklaríið Afrikansku frælsisrersl- einum reduseraðar til »tad, vit vanliga kalla politiskar terrorfelagsskapir« (1. teigur). Hverji eru »vit«? Fólkaflokkurin? Umboð suðurafrikansku urnar verða undir kirkjunar, Jacquelina Williams, svarar Dag- blaðnum fordómum tess soleiðis: >Tá tit hoyra her norduri, at Heimskirkju- rådid hevur latid pening til t.d. Patriotisku Fylking- ina, hugsa tit beinan vegin um ein guerilja- ella terror- felagsskap. Men fyri okkum eru hetta frælsis- felagsskapir — talan er um frælsishetjur í fleiri førum. Fyri fólkinum i Sudurafrika er talan um alt annað enn guerilja- bølkar«. (10. teigur). Hetta er veruleikin. Flestu frælsisfelagsskap- irnir í 3. heiminum hava millum íbúgvarnar nógv sterri undirtøku, enn Fey kollveltingarligu taka ikki til hardskap av sínum eintingum, men hardskapur teirra | er mótharðskapur, vendur móti tí kúgingar- | harðskapi, sum longu valdar. Helmut Gollwitzer. ; Í | vesturtýskur evang. prestur Í Ma VÍ mi ) Camillo Í es og i | Ch (i: } r ) ð s mikla | ding o nnid ta f King | Hel Camar | | erkibiskupur at: Re | LC — —— nakað vesturlendskt eila gerandisdag fyrstu eld eystureuropeiskt stýri irnar eyðkendan av træla- iakrantið hevur havt handli og harav skapta esing millum etniskar bólkar, og seinastu øld- Tosið um harðskap irnar eyðkendan av { tvingsilsarbeiði, = tvung- er bert hyklari nari umlegging av land Bert hyklarar kunnu gremja seg um, at hesar rerslur hava nýtt vápn. Tað er galdandi fyri t.d. tær frælsisrørslur, id bard- ust móti portugisiskum koloniveldi, sum kanska var hitt mest kúgandi, (og tað sum eg veit mest um), at tær byrjaðu stríð sítt eins friðarliga og vestur- lendskir floyals-politikk- arar. Tá teimum ikki varð unt atgongd til nakran politiskan stovn, skipaðu rerslurnar fyri friðarligum mótmælisgongum og verkføllum móti teirri kolonialismu, sum hevði kvett av teirra egnu søgu, teirra egnu menning av framleiðslutólum, teirra egna og mangan sunna landbúnað og teirri í fleiri førum blómandi handil, og í staðin givið teimum ein búnaðinum frá beinleiðis matframleiðslu til mangan luxuskenda monckuiturella fram leiðslu og umfatandi og mannminkandi kúging. Tað finst bert hin eina orsekin til, at hesar rersl- ur góvust við friðarliga arbeiði sínum og fóru í hernað. Mótmælisfólkini vórðu nevniliga eirinda- leyst skotin niður av kolonivaldinum — eftir 1949 einans við »demo- kratiskum« NATO-vápn- um. Vesturheimurin hevði ongan áhuga í at geva teirri arbeiðsmegi semdir, á hvers tvingsilsarbeiði hesin heimspartur í stóran mun hevði grundað sín blómandi búskap. Meir- virðisframleiðslan og pro- fitjagstranin sigraðu sum altíð á siviliseraðum i Tróndur Djurhuus, sum lesur Altjóða Menningarfroði við Roskilde Universitet- center, hevur skrivað hesa greinina morali, og alt tos um krist- indóm gjørdist enn einaferð innantómur orða- vavstur. Vápnamótteka ikki ein ideologisk innbjóðing I tåverandi Portugisisk Guinea (nú Guinea- Bissau) eydnaðist frælsis- rersluni PAIGC stutt eftir at vápnaða stríðið var byrjað (1963) at hertaka stórar partar av landinum og hóast ófrið og ágang uttaneftir at seta á stovn demokratiska skipan, fólkahandlar og fyrstu skúlar og heilsumiðsteðir í landinum, sum ætlað vóru til afrikansku íbúgvarnar. Hetta eydnaðist framúr væl, hóast portugisiskir NATO-helikoptarar royn- du at oyðileggja frælsu samfelegini í frumskóg- inum við brennandi nap- alm-bumbum og splintur- granatum (júst sum amerikånarar í Vietnam). Fyri at standa seg móti hesum ágangi vóru íbúgv- arnir noyddir at fáa til vega fleiri vápn, uttan mun til hvaðani tey enn komu. Teir vóru tí sera takksamir fyri vápn úr t.d. Sovjetsamveldinum um- framt humanitera hjálp fyrst og fremst úr Sveríki, hóast PAIGC filosofiskt hverki stílaði móti jettiskum« ella »svensk- um« vidurskiftum. Leidarin, Amilcar Cabrai, sum seinni varð mydur av protugisiskum agentum, og sum eigur mína sterstu virðing, svarar í seinastu samreðu síni við eitt blaðfólk so- leiðis upp á ein fyrispurn- ing um stuðulin úr Sovjet og hinum eystureurope- isku londunum: „Ja, vit fáa hendan stuð- ul, men fyri okkum er einki samband millum hesa hjálp og ta samfel- agsskipan, sum vit ynskja at byggja upp í landi okk- ara. Talan er um tvey full- komiliga ymisk viður- skifti. Hjálpin er ein spurningur um solidaritet. Tað samfelag, vit ynskja at byggja, er ein spurn- ingur, sum viðkemur okkara fólki, og bert okk- ara fólk skal taka avgerð- ir, hesum vidvikjandi«. Cabral leggur síðani dent á, at øll hjálp, hvaðani hon enn kemur, er ynskilig og vælkomin, um so er, at hon tænir stríðnum fyri frælsi og fólkaræði móti imperialismuni. (Hetta viðtal, sum er gjart við danska blaðmannin Jan Michaelsen i leguni »SOVv- Simbel stutt fyri morðið á Cabral, er prentað í Amil- car Cabral: »Revolutionen i Guinea«, Demos 1972, s. 79 ff.).