hósdagur 9. desember 1982síða 7

Nr. 128 — 9. desember 1982 Hvat heldur tú um ætlaninar hjá feroying- um at vera við til at út- byggja fiskivinnuna i Afrika? | 7“ | | | | FI Sigurd Beck, handils- maður Kg KK ør a S ógva € Í ALÍ Bla i i A ið e€ Í + il øro i x og i ir møguleikar eru ika okkara | fiskiflota, og | hvar vit kunnu gera brúk av teirri vitan — know how ið vit nú eiga frá teimum mongu royndunum innan fiski- vinnu bæði á sjógvi og á landi. Men her má far- ast fram við skili og um- hugsni. Serliga tá vit skulu samarbeida við eðrum, her dønum ið eru vanir við at arbeiða á slíkan hátt. Stavnhald okkara eigur at vera: at vit hjálpa eðrum tjóð- um at fiska og arbeiða fisk, at vit sjálvir eisini fáa nakað burtur úr, og at báðir partar tí kunnu vera nøgdir við eitt slíkt samarbeiði. nytimans Hans Erik Olsen, reid- — Mær dåmar tær væl. Eg ivist ikki i, at eitt slikt tiltak vil vera til gagn fyri føroyingar. Men ein ósikkurheit er, og tað eru tey politisku viðurskiftini. Tað er ein royndur lutur í øllum Afrika, at politisku viðurskiftini kunnu vera ótrygg. Nú hevur tað ikki staðið so illa til í Senegal í so máta. Hetta er eisini so týð- andi tiltak fyri teir, at gerast teir ósamdir inn- anhýsis vilja teir kortini vera fegnir um hetta okkara tiltak Bergur Wardum, mebil- polstrari: Tað er rætt av okkum at vera við til at út- byggja vinnu- meguleikar, sum eru bæði heima og úti — og sjálvsagt eftir førimuni sjónarmið Klan Kanr i i t ystur karnir ð ava t KK! hildu seg he r og li} a sou ne K ð hugsa sum M. Tatcher Hon stóð annars í Vestur-Berlin ræstan samstundis, Bolstra og kledd í einari trongari og blankari »spaki- dragt< og stórfingnari rev ðari silki- blusu. Við sorgbundnari redd, og tárum í eygunum, og — sum danskar fram- burðsfloksdamur í sjeytiárunum, heilt frígjerdar frá mótburði sum vitan og iva — fagnaði hon tí ræðandi politikkinum við somu styrki sum Franz Josef Strauss, Ronald Reagan og allir Nato-yvirherstjórarnir. Og síðani hugdi hon skelkað á múr- in meðan hon nevndi hann »Myrka minnismerkið um eina harðskapar- hugmyndarlæru uttan von«. Og allur tann konservativi part- urin av býarstýrinum í Vestur-Berlin saman við tí lukkuligu fylgisvein- inum, Harra Kohl, klappaðu við teirra smáu hondum. Men á hinari síðuni á hesum myrka minnismerkinum — har ið vit vóru — sóu fólk ikki serliga ólukkulig út. Tey sótu út sum fólk flest, burtursæð frá at tey vóru keðiligari og betri kledd enn fólk har Vesturi. Um vit nú við vælkledd meina hóskandi kledd. Tey vóru í vekrum vindjakkum og stór- um troyggjum, cowboybuksum ella ullitum buksum og »nidurdeilum«. Og onkur flenti, og onkur var álvarsamur, nakað sum alla aðra- staðir. Hinvegin mást tú her yviri vera fyri uttan tað trýlitta hárið, sum tey hava í Vestur-Týsklandi, ella eisini bert einlitt grønt. Indisk folklore- klædir i Millumeuropa i heystarvind- inum, og ringar i oyrinum og nøsini saknaðust, eins og tær vekru Saint Laurentsblusurnar, ið eru til keyps á »Stroynum« i Keypmannahavn nu fyri bert småar 2.400 kr. Vit s6u einki punkhár, elt í margarini. Og hverki á »Alexanderplatz ella á torg- inum í eðrum býum, lógu sprittaðar, narkomanar og biddarar sleddir. Bólkar av arbeiðsleysum og ungum saknaðust eisini. Á nógvum jarnbreytasteðum í Eva kvinna, sum býr í týsklandi Í dag Bendix. donsk blað- þ Í vestur A jarnbrey að ert fólk. ið komu num við súrepiun g blot ung frá itrottarstevnun g folk id tarsteðini 1 jar rex Afturat hesum eisini fyra njosnandi politistar, ið vistu mær vegin til kioskina, har ið sjálvt blaðið Pravda og Neues Deutchland. vóru útseld. Ja, sjálvt eitt óskyldugt pornoblað var ikki at finna. Harafturímóti vóru har manandi gøtuuppsløg um, at arbeiðarar og bøndur skulu standa saman. Og um at USSR ikki vil brúka tjarnorku- våpnid fyrst. »Eingin Euroshima her«. Og: »Vit vilja fridin«. Men manandi lysingar um at keypa fleiri nýggjar brósthaldarar saknad- ust. Eins og sum uppróp um at fara heim og leita sær troyst fyri dagsins trega við at súgva ol niður í seg. Har vóru heldur ongar eggjanir um at drekka meira whisky, ella roykja fleiri sigarettir fyri at gerast heilsu- betri, yngri, glaðari og fyri at fáa fleiri vinir, meira náttúrugleði og frælsi. (Fyri frælsi og ævintýr, eitur tað í teimum vesturtýsku lýsing- unum fyri Marlboro-sigarettina. Við glaðum cowboyarum og gentum ríð- andi yvir grasslættuna). Tað eysturtýska gistingarhúsið var dýrt, men gott, reint og vinarligt og fult av tænastugentum og tæn- arum, ti at man enn ikki hevði funnið út av har at skera tað livandi arbeiðskraftina so við og við niður. A kaffistovuni Esplanade í Weimar vóru vit noydd at vera nøgd við bert einum slagi av osti, og einum slagi av keku. Ein kanna av te kostaði ein mark fyri hvenn. (fýra í Vesturtýsk- landi), og postkortini í Goethes og Schillers varliga endurbettu húsum, í tí enn undurvakra mentunarbýnum Weimar, kostaðu 20 pfennig, aftur- ímóti einum marki í barndómshús- inum hjá Goethes, í tí vestara end- anum í Frankfurt. A Alexanderplatz í Eystur-Berlin, har í vit stóðu og bíðaðu í fimm minuttir fyri at sleppa inn í >Das gute Buch«, kostaði hókin hjá berlin- 10 í aligur 12dan x ð las i la i vri Brandenburger Tor ar sig irsgudinnan frá 1790 dunar t sínum hestavogni og igjøgnum teir fimm Akropolis-súlurnar fyri at hyggja eftir ti nýggja flokkinum av ferðafólki, ið hevur klintrað upp á útsýnispallin vestan fyri. — Tað er heilt vist, at tey standa og taka synd í okkum, segdu tey, ið vit vóru saman við. Og vit flentu, og fólk spákaðu í heystarsólini. Nekur tosaðu, nekur flentu, bernini spældu, ferðafólk tóku myndir og ung dukaðu hvert annað í búkin, og tú sást ikki óhugnan. Hann funnu vit ístaðin í Buchen- waldfjellunum, 5 kilometrar norðan fyri Weimar. Ein undarliga óverulig fyrrapartstoka beldi yvir Buchen- wald, ið er líka so ørkymlandi sum eg ímyndaði mær í krígsárunum. Smáar fylkingar av russiskum hermonnum gingu í klingur har uppi — sum fylk- ingar av amerikanskum hermonnum ganga við Frankfurt og Kaiser- lautern í Vestur-Týsklandi. Sovjet- hermenninir legdu gular og reyðar blómur við tað stóra gravstaðið, har innskrivað við síðuna av einari minn- istalvu fyri teir 20.000 russarnar, ið doyði her frá 1941 — 45. Uttan fyri, á ti ovurstóra berginum stendur eitt 10 metrar hegt minnis- merki í svørtum jarni, av 10 svølt- adum fangum i sundurskrøddum klædum. Teir rætta — sum eitt niv- andi »mene tekel«, armarnar út ímóti ti endaleysu slættuni harniðri, har barakkir og likbrenningarhus stóðu. Og vit skelkast og kulsast og skunda okkum aftur til tann yndisliga byin, Weimar, id er verdur at siggja. Og finna útav, at vid síðuna av Buchen- wald er Frøslev, sum vit vitjadu summar, ein hugnalig summarlega. Eg skilti væl, at vit søgdu i krigs- árunum, um tey ið vóru tikin: — Bara tey koma til Frøslev og ikki til Buchenwald. sum teir donsku politistarnir. Eg havi í åravis havt eina atdrátt- ills rr 1 I 3 | yI x í } x x %, % k | ( KK i ru líka so nógvir so nyggir bilar. Ella at har er eitt stórt úrval handlunum. íl kevpsuni Erfurt var bert eitt slag av deodor anti og tvey sløg av shampoo. Og bert vånaligt grønmeti) Eg standi bert fast vid, at eg ikki bert sá sorgarbundnar eysturtýsk- arar. Tað er gleðiligt, at sosialdemokrat- ar norðan- og sunnanfyri, nú endiliga siga tað sama sum nekur av okkum blivu kallað: >friðarhystadir og dikta- turviðhaldsfólk< fyri bert fáum árum síðani. Tað er lukka at lesa, at Anker Jergensen sigur, (Aktuelt 23.10.82) at ætlanin um tær 572 Nato rakett- irnar má hvíla. Hurra. Men tann fíggindamyndin, sum vit vestanfyri regluliga verða fylt við — (Arne Herlev-sakarmálið, Russiskur undirvatnsbátur í skergarðinum, tann dagliga framhaldssegan um Polen, eru bert få demir) — er ikki aleina ófjellbroytt og ósámulig. Tað er eisini eitt lívshættisligt uppkynd- ingarbrenni til tann heimsbardagan, sum heilt vist verður tann seinasti. Vit hava í Danmark ta stóra tjóð- skaparligu »tåtuna« Svøriki. Um hegra-danir ikki hildu, at allir sviar liva ólukkuligt undir einum »for- myndara-øki«, vildu teir merkta, at jerðin skreið undan teimum Men fíggindamyndin vestanfyri av eysturlondunum er ein nógv vanda- miklari táta, dýggjvátur av eld- fimum legi Alva Myrdal, ið hevur givið mær, og tiggjutusund eðrum, lærdóm, hevur eftirlýst einari mótsteðurerslu ímóti krigspropagandu. Vit skulu læra okkum at analysera herdubb- ingina, sigur hon, lat okkum kopp- seta ímóti henni. Lat okkum byrja við at siga frá, tá vit fáa borðreitt proportiónsleysar fíggindamyndir. Umsett hevur Birgir Jørgensen, praktikantur Men hetta má ikki bert gerast fyri egnan vinning. Kunnu vit ver við til sakliga og skila- gott at fáa eitt U-land uppá fetur, tá er nógv vunnið. Framhald av síðu 6 monnum. At tann føroyski javnaðarflokk- urin var orsekin til heima- kreppuna í 1930-árunum, ið fekk so álvarsligar av- leiðingar ikki bert fyri tað føroyska samfelagið, men allan heimin tað vísir bara, at O. B. framvegis sær trøll á áljósum degi. Orsekin til tað kreppuna og aðrar kreppur eisini er at finna heilt aðrastaðni. Tað er peningavaldið, ið vísir seg at stýra heimsbú- skapinum, og teir kunna til eina og hverja tíð gera eina kreppu, um tað pen- ingaliga er til gagng fyri teir. Um O. B. við hesi skriving ætlar at vinna sær nakrar lættar at- kvoður, skal eg forvissa hann um, at bæði suðuroy- ingar og alt Føroya fólk vendir sær við andstygd móti fúla og haturkenda skrivingarlagið hansara. Og til seinast, O. B. lit teg ikring runt Føroya land, bæði á sjógvi og landið, so sær tú minnis- varðan yvir tann megnar- mann, ið ikki verður gloymdur fyri tey miklu avrik, hann gjørdi Førova landi at gagni. Frank