leygardagur 15. januar 1983síða 16

Síða 16 Eingin rækjumaður varð eftirspurdur tá lands- stýrið avgjørdi lagnuna hjå okkara rækjuflota — landsstýrið hevur forkomið ollum fram- tíðar møguleikunum hjá føroyska rækju- flotanum sigur rækjuskipari Júst sum meguleikar vóru at byggja út rækjuflotan — og hetta fór at geva fer- oyska samfelagnum fleiri hundrað mill. kr. — hvesti kappaði. igjøgnum. Norðmenn fingu landsstýrið knivin og síni ynski — Vit skulu skerja rækjuveiðuna við Svalbard til bert at fiska við 5 skipum, samstundis sum teir sjálvir fiska við hundraðtals skipum og gera alt tað teir eru mentir at fáa sum mest burtur úr rækjuríkideminum við Svalbard. Norðmenn kunnu ikki vísa á, at stovnurin er í vanda, tí teir kenna ikki stovnin. Tað er bert roynt á einum heilt lítlum eki. Norðmenn ræðast harafturímóti mark- naðin. At skula taka dystin upp við tær mongu stóru og góðu rækjurnar, sum feroysk skip veiða á djúpum vatni vid Svalbard. So betur var at steðga føroy- ingum, meðan tíð var. Hetta eydnaðist norðmonnum, ti føroysku samráðingar- menninir lótu seg lumpa. Vit hava annars eins góðan rætt at veiða við Svalbard sum norðmenn, tí hetta er altjóða eki. M.a. hetta sigur Dánjal Johan Gotfred í hesi samreðuni, sum Sosialurin hevur havt við hann. Størsta fiskiævintýr, sum nakrantid hevur staðið feroy- ingum í boði, liggur í havdýp- unum kring Svalbard. Her liggja so stórar negdir av rækjum, at føroyingar nú beinanvegin eiga at fáa sær 20 stór rækjuskip aftrat. Við einum stórum rækjuflota kunnu vit fiska fyri fleiri hundrað mill. kr. um árið við Svalbard. Grenland er bert ein dropi í havinum í mun til tað rækjuríkidemi, ið er at finna við Svalbard. Og tað, sum telur mest, er, at vit ikki skulu biðja aðrar um loyvi at fiska. Fiskileiðirnar kring Svalbard eru altjóða eki. Maðurin, ið nú í meira enn eitt ár, hevur gingið við hesum í tonkunum og vildi, at hetta skuldi gerast veru- leiki, eitur Dánjal Johan Gotfred. Hann er skipari á rækjutrolaranum Karinu. Nú er bert pláss fyri hesum bjartskygdu tonkum í huga- heiminum. Tí landsstýrið hevur gjert eina avtalu við norðmenn, sum rætt og slæt! ekjunum kring Sval- bard við risastórum rækju- trolarum. Okkara uppgáva tykist vera lokin: at finna rækjumiðini soleiðis at aðrir kundu taka við og vit hyggja at moti Á rækjuveiðu í 8 ár Dánjal Johan Gotfred hevur siglt við rækjuskipum hesi seinastu 8 árini. Hann var við til at byggja upp føroysku rækjuvinnuna i Grønlandi, og hann var vid til at leggja stødi fyri eini rækjuvinnu vid Svalbard Um gongøm í Grønlandi sigur Dånjal Johan Gotfred: — Vit fingu nógv burturúr í Grenlandi, og eg skilji og góðtaki, at grenlendingar nú sjálvir vilja sleppa at fiska sínar rækjur. Men eg kann ikki góðtaka at vit longu skulu skerjast við Svalbard. Mær er upplýst, at vit eiga somu rættindi við Svalbard sum norðmenn og aðrir. Skal veiðan við Svalbard av- markast, so eiga norðmenn 1t minka sína veidu Nógv at vinna Norðmenn hava fiskað rækj- ur við Svalbard seinastu 15 árini, men við smærri skipum, og teir hava bert fiskað smærri rækjur. Nú síðani føroysk skip raktu við rækjur á djúpri vatni við Svalbard er áhugin fyri hesum stóra eki vorðin sterri og sterri. Norð- menn senda fleiri og fleiri skip upp og tey landa hverja viku hundraðtals tons av smárækjum til ta risastóru rækjuverksmiðjuna i Tromsø, har rækjurnar verða pilkaðar. Teinurin á fiskileid er lutvíst stuttur, so her eru nógvir pengar at vinna sterri Áttu at bygt flota Dánjal Johan Gotfred heldur at feroyingar kundu havt stórar meguleikar við Sval bard lótu vit fleiri skip fara upp í veiðuna. Hesi skip kundu m.a. flutt tær smærri rækjurnar heim til Førova, har arbeiði hevði verið á landi at pilka rækjurnar. Tær sterri rækjurnar fóru frystar beinleiðis á marknaðin. — Alt hetta hevur okkara landsstýrið forkomið við at ganga við til at avmarka veiðuna, soleiðis at bert fimm foroysk rækjuskip kunnu royna samstundis. Hetta er at geva rækjuflotanum menustingin, tí tað kann vera so 6javnt fiskari, og tað kann bert fiskast 8 mánaðir .um árið orsakað av tí harða vetr- inum, so trupult ella ógjerligt verður at býta hesa tíðina millum 9 skip. Eg veit íkki, hver hevur hug at senda skip sítt til Svalbard teir mánaðir, tá lítið er at fáa. Var eg reið- ari ynskti eg at vera har uppi teir róðu nár iðirr Karina fyrst Svalbardekið kundi verið grundarlag fyri útbygging av rækjuflotanum. Nú hava vit avmarkað okkum sjálvar. Menn meta, at tað finnast rækjur á hesum stóra eki innanfyri strikuna kring Svalbard Karina hevði landað veiðuna frá seinasta eysturgrenlands túrinum, at hon legði leiðina til Svalbard. Dánjal Johan Gotfred var ikki við henda túrin, men hevur verið við síðani. Hann sigur, at tá hann fiskaði tosk við Svalbard fyri nógvum árum síðani vóru teir vanir við at seta teinar við neti í á høvudslinjuna fyri at fáa sær rækjur uppá breyð. Síðani tá havi eg trúð uppá, at tað vóru stórir rækjumøguleikar við Sval bard, men so leingi Grenland hevur givið so nógv, hava vit ikki havt fyri neyðini at fara til Svalbard. Nú noyddir at gera okkurt Tá Karina kom til Svalbard rakti hon við rækjur fleiri staðni á djúpri vatni, har eingin hevði roynt áður Hetta eru sterri rækjur. enn tær norðmenn hava fiskað á voru vit ødrum leiðum við Svalbard Dánjal heldur, at norðmenn bert fiska á sjálvari tromini á rækjutorvunum, og her eru tær smærri rækjurnar. Teir nýta eisini meskar niður í 35 mm Foroysku skipini haraftur imoti royna á sterri dýpi. a 200 til 450 favnum og við uppi 45 mm. Tvs. at allar smárækj størri meskum urnar sleppa igjøgnum trolid Dánjal heldur, at um vit høvdu sterri skip, so hevdi borið til at tikið smárækj- urnar eisini og ført tær til Førova at pilka Ojavnt Tey flestu av føroysku rækjuskipunum royndu vid Svalbard i fjør og fingu rætti- liga nógv. Karina gjørdi tann besta turin nakrantid. Hon hevði gott og væl 800 tons og seldi fyri góðar 20 mill. kr Manningarparturin var umleið 350.000 kr. Tilsamans veiddu tev foroysku skipini i eimi 2000 til 3000 tons vi S fiør menn, sum sótu í landsstyr num. so høvdu teir heldur bygt ein stóran nýggjan rækjuflota enn at lata seg lumpa av norðmonnum Dánjal sigur víðari, at stersti brelarin, sum lands stýrið hevur gjørt við at av marka okkara virksemi við Svalbard til í mesta lagi 5 skip samstundis, er tann, at fiskiskapurin kann verða Ojavnur. Allir utbyggja Nú útbyggja aðrir vid Sval- bard fyri eyga. Bulgarar, fransar, spaniólar, norðmenn og russar. ALIir royna teir at nýta henda stóra meguleikan við Svalbard. Og vit foroy- ingar mugu standa og hyggja at. — Okkara skip eru rætt og slætt jollur í mun til tey stóru skipini aðrir veiða við. Har- aftrat kemur at vit brúka meira enn ein mánað at sigla heim at landa og koma aftur á fiskileid afturímóti brúka bert eina viku. Hetta hava okkara samráðingarmenn als íkki tikið hædd fyri í unum við norðmenn, sigur Dánjal Johan Gotfred víðari. Vóru tit rækjumenn eftirspurdir, áðrenn lands- stýrið gjørdi eina avtalu við norðmenn um tykkara egnu lagnu? Nei, tað vóru vit als ikki, og bert hetta vísir, hvussu lítið borgarliga landsstýrið, sum annars átti at stuðlað eini vinnu, ið ikki hevur nakra slangu í landskassen, virðir okkum. Ikki ein tann einasti av okkum er eftir- spurdur. ? Men ikki nóg mikið við ti. Teir eru farnir at samráðast uttan at vita, hvat teir skuldu samráðast um. Norðmenn har- samråding- Grønland skal vera eyka Hvat heldur tu um ætlan landsstyrisins at nøkur av eimum smærri skipunum SI ka av grøniands dan hini eru Nr. 6 — 15. januar 1983 Hatta er eisini skila leyst. Tí vit vita, at tað kann vera lítið at fáa við Svalbard ávísa tíð og so koma ringu veðurviðurskiftini. Tað má vera rættuliga tryggjandi hjá reiðarunum at vita, at teir kunnu hava eitt sindur av grønlandsrækjum evka, sum teir kunnu goyma til út i sep- tember, um tað ikki hevur riggað so væl við Svalbard. Nú hevur tú arbeitt í rækjuvinnuni eisini undir undanfarna landsstýri. Er munur á arbeiðsháttinum og samráðingarháttinum hjá hesum og undanfarna lands- stýri, tá tað hevur snúð seg um at fáa rækjumeguleikar? — Hatta var ein góður spurningur, sum eg havi eitt heilt greitt svar uppá. Meðan hetta landsstýrið ikki spyr okkum eftir og ger avtalur uppá standandi fót uttan at hava nóg góða vitan til at føra samráðingar við, so undanfarna lands- stýri at draga samráðingar út, um teir sóu, at hetta var neyðugt fyri at fáa eina góða royndi avtalu. Betur var at koma heimaftur at spyrja td rækjumenn eftir nakrar ferðir. áðrenn ein gjørdi ein týdningarmiklan Hetta gjerdi landsstýri sáttmála undanfarna Atli var óferur Eg havi eisini nøkur orð til Atla Dam, fyrrverandi løg- mann. Var hann ikki í Tinga- nesi, tá vit vóru úthýstir í Vesturgrenlandi og vendu eyguni móti Eysturgron- landi, so ivist eg stórliga i, um føroyingar í dag áttu ein rækjuflota. Eg gloymi ongantíð, hvussu viljasterkur = og ágangandi Atli var. Hann ringdi dag sum nátt og bað okkum fara til Eyvstur- grønlands at vita, um ikki møguleikar vóru har. Eg veit men! ru ivVINngars mir Does