mikudagur 12. apríl 2000síða 10

10 tíðindablaðið sosialurin Nr. 72 - 12. apríl 2000 ÓLAVUR Í BEITI Heðin Mortensen hevur spurt sjálvstýrismálaráð- harran Høgna Hoydal nakr- ar spurningar um starvsfólk til fullveldisætlanina. Heðin Mortensen spyr, hvussu nógv fólk eru - og hava ver- ið í starvi hjá landsstýrinum í sambandi við fullveldis- ætlanina? Eru fólk sett í starv í Danmark fyri at gera PR-arbeiði fyri fullveldi- num? Hvat er endamálið hjá landsstýrismanninum í sambandi við internet-her- ferðina? Kann landsstýris- maðurin upplýsa fyri ting- inum, hvat fullveldisætlanin higartil hevur kostað, og hvussu nógv hon í fram- tíðini fer at kosta? Hevur landsstýrið ætlanir um at geva andsstøðuni sama møguleika, at kunna um alternativar møguleikar til fullveldisætlanina (her verður hugsað um tekn- iskar- og fíggjarligar møgu- leikar)? Og at enda spyr tingmaður Sambandsins, hvør skal hava atkvøðurætt á fólkaatkvøðuni um fram- tíðarstøðu Føroya? Hvítabók Í viðmerkingunum til spurningarnar, sigur Heðin Mortensen, at meðan nógv tiltrongd arbeiði her á landi ÓLAVUR Í BEITI Jenis av Rana, løgtingsmað- ur, hevur spurt Vibeke Lar- sen, ríkisumboð, um ríkis- umboðið fær greitt Løgting- inum frá, hví ríkislógartil- mæli samtykt av Løgting- inum 16. apríl 1999 og stað- fest og kunngjørt ríkis- myndugleikunum av løg- manni 23. apríl 1999 um at seta í gildi fyri Føroyar »lov om ægteskabs indgåelse og opløsning« ikki enn er útint við eini kgl. fyriskipan. Ríkismyndugleikin ikki virt áheitanina Jenis av Rana hevur nú spurt Vibeke Larsen, ríkisumboð, hví ein kongilig fyriskipan viðvíkjandi hjúnabandslógini ikki enn er útint Danir ábyrgdina Í viðmerkingunum til spurningin, sigur Jenis av Rana, at tá nevnda ríkis- lógartilmæli varð einmælt samtykt á Løgtingi, vóru nógv fólk væl nøgd, millum onnur tey, sum við hesum nú sóu ein møguleika fyri frameftir at hava vígslur í teimum føroysku fríkirkj- unum Men nú er eitt gott ár farið síðan hesa løgtings- samtykt, uttan tó at ríkis- myndugleikin hevur virt á- heitan Løgtingsins. – Undirritaði hevur sett munnligan fyrispurning til Høgni Hoydal, landsstýris- mann, um m.a. hetta sama mál, men landsstýrismað- urin vísir til, at danskir myndugleikar hava ábyrgd- ina. – Viðmerkjast skal, at tað er ikki bara henda løgtings- samtyktin, sum er samtykt, uttan at danskir myndug- leikar hava gingið ynski Løgtingsins á møti, sigur Jenis av Rana í viðmerking- unum. VIT fyrst við wap- tænastu í Føroyum WAP, sum er ein stytting fyri Wireless Application Protocol, er so smátt við at vinna frama í londunum kring okkum, og í Danmark hava wap heimasíður verið tøkar í nakrar mánaðir. Eitt nú ber til at lesa styttar greinar hjá dagblaðnum Aktuelt á wap-fartelefonum, og Lån & Spar Bank bjóðar viðskiftafólkunum at síggja kontoavrit, flyta pening millum egnar konti og annað á wap-fartele- fonum. Donsku bankarnir hava eisini ætlanir um at lata viðskiftafólkini gera vanligar flytingar á wap-fartele- fonum um stutta tíð. Skeiðtilmeldingar Á wap-heimasíðuni hjá VIT fæst ein listi yvir tey skeið, sum VIT-stovan bjóðar, og gjørligt er eisini at tekna seg gjøgnum fartelefonina. Wap-heimasíðan hjá VIT er at finna á adressuni http://wap.vit.fo VIT, sum annars eisini er kent fyri at gera fram- komnar heimasíður, fer í næstum at leggja seg eftir at gera fleiri wap-heimasíður fyri viðskiftafólk. Sambært Reidar Ole-Jacobsen frá VIT, er tað í flestu førum bara talan um at umleggja verandi heimasíðu til wap-tøknina, men alt má gerast við skili, soleiðis at tað ikki gerst neyðugt við dupultum viðlíkahaldi. Wap-fartelefonir Um wap-fartelefonir kann sigast, at tær eru serligar við tað at rúturin á fartelefonini er nógv størri enn vanligt - og so hevur fartelefonin eina rulli-mús. Allir teir størru framleiðararnir av fartelefonum gera eisini wap-fartelefonir, og í Føroyum fáast tær eitt nú hjá JS-Radio í Handilskjarnanum. Haðani frættist, at nógvir føroyingar longu hava ognað sær eina slíka. Við tí framgongd, sum bæði internetið og fartele- fonirnar hava havt í Føroyum seinastu árini, kann roknast við, at wap — eins og í grannalondunum — fer at vaksa í stórum her heima í komandi tíðum. Sum tann fyrsta í landinum, bjóð- ar teldufyritøkan VIT nú viðskifta- fólkum sínum at vitja heimasíðuna á fartelefonini 50 fólk mjólka landskassanum í fullveldisarbeiði Stórur partur av hesum fólkum hava ikki arbeitt við fullveldisætlanini burturav, og tí kundi verið áhugavert at fingið at vita, um lønarútreiðslurnar hjá hesum fólkunum hava verið roknaðar sum útreiðsla í sambandi við fullveldismálið, vil Heðin Mortensen hava at vita liggja á láni, verður nógv arbeiðsorka løgd í full- veldisætlan landsstýrisins. – Í innganginum til Hvítubók og í fylgibindu- num verða yvir 30 navn- givnir persónar nevndir, sum hava verið við í arbeið- inum í sambandi við útgáv- una av Hvítubók, og harum- framt verða 8 nøvn nevnd á útlendskum serfrøðingum, sum búskaparnevndin hevur ráðført seg við. – Aftaná at Hvítabók var útkomin (og tvær ferðir um- sett til danskt), kom eitt í- skoyti til búskaparpartin, sum var gjørt á Háskóla Ís- lands. Hvussu nógv ar- beiðsorka varð løgd í hetta verk, er ilt at siga, men til- farið varð ikki almanna- kunngjørt fyrr enn 25. nov- ember við teirri grundgev- ing, at tað var ikki liðugt til útgávudagin av Hvítubók, sum var 1. september, sigur Heðin Mortensen. Caragata Og viðvíkjandi Caragata álitinum, sigur Heðin Mort- ensen, at tað er skrivað av trimum serfrøðingum, har- av tveir koma úr New Zea- landi, ímeðan tann triði ar- beiðir í Texas. Hesir hava verið minst tvær ferðir í Føroyum í sambandi við arbeiðið at skriva og leggja fram Caragata álitið. Í for- orðunum takka teir hjálpar- fólki úr Føroyum, Íslandi, New Zealandi, Bretlandi og úr USA fyri hjálpina, og teir nevna 48 navngivnar per- sónar. – Grundlógarnevndin hevur higartil havt 11 fundir við allari nevndini, umframt uml. 25 bólkafundir í teim- um 8 bólkunum, sum eru undir grundlógarnevndini. Harumframt koma fundir- nir, sum hava verið millum formannin og skrivaran í nevndini, og eisini hevur verið skipað fyri evnisdegi í Norðurlandahúsinum fyri limirnar í grundlógarnevnd- ini. – Umframt hetta hevur verið skipað fyri ráðstevnu fyri smátjóðir við útlend- skum fyrilestrahaldarum, og í morgunsendingini hjá útvarpinum var fyri stuttum tosað við mann, sum segði seg arbeiða á føroysku við- skiftastovuni í Keypmanna- havn, har hann var »PR- maður hjá landsstýrinum«. Atkvøðurætt – Landsstýrið hevur verið í Danmark á samráðingaferð, har 17 fólk vóru við – um- framt ein landsstýrismaður, sum ikki luttók í samráð- ingunum. Og nú fara trý landsstýrisfólk saman við embætisfólki niður at »kunna« Fólkatingið um fullveldismálið. – Eisini kundi verið á- hugavert at fingið at vita, um ráðstevnan um smátjóð- ir er íroknað prísin, sum fullveldisætlanin hevur kostað? Landsstýrismaður- in hevur fyrr sagt, at and- støðan eisini hevur fingið síni sjónarmið við á heima- síðu landsstýrisins um fullveldi. Men her er talan um sjónarmið, sum lands- stýrið sjálvt hevur valt. Tí kundi verið áhugavert at fingið at vita, um andstøðan fer at fáa møguleika til sjálv at leggja síni sjónarmið út á hesa heimasíðu? Eisini kundi verið áhuga- vert at fingið at vita, hví Caragata álitið og »íslend- sku tølini« ikki verða nevnd á heimasíðuni um fullveld- ið. Annars tykist tað løgið, at nú, minni enn tríggjar mánaðir áðrenn samráðing- arnar við donsku stjórnina skulu verða lidnar, veit landsstýrið framvegis ikki, hvør fer at hava atkvøðurætt til fólkaatkvøðuna, sigur Heðin Mortensen m.a. í við- merkingunum til fyrispurn- ingin.