leygardagur 20. august 1983síða 5

havnina Sakføari skal tulka leigusåttmålan. Upp- skot frå limi i havnarnevndini um at siga leigusåttmålan upp fall, men byråds- politikkarar eru óðir um framferdina hjá »saliøsluni« Feroysk Saltsela hevur brotið treytirnar í byggi- loyvinum og í leigusátt- málanum við Tórshavnar Havn. Býráðið hevur tí biðið sakferara um at tulka treytirnar í byggi- loyvinum og í leigusátt- málanum. Í vikuni flutti Arbeiðs- eftirlitið eisini inn í »salt- søluna«. Hvørki byråd ella havnanevnd vistu av nekrum. »Saltsølan« skal annars hava loyvi til at leiga út frå havnanevnd- ini, áðrenn nakað verður leigað út. Men í hesum førum vistu hvørki havna- myndugleikar ella politikkarar nakað, fyrrenn kunngerð var í út- varpinum um flytingina. Havnanevndin hevði málið til viðgerðar miku- kveldið. Tað er ikki eydn- Sambært byggiloyvi og leigusáttmála skal bygningurin hjá Feroyskari Saltsolu bert brúkast til endamál, ið hava við fiskivinnu at gera. Men nú eru nógu ymisk leigumál í bygninginum — Arbeidseftirlitid, Føroya Bjór, oljufelag, Norsk Veritas, Noma-Tek 0.0. — meðan salt eisini verður goymt á bryggjuni. Hetta argar byarpolitikkarar og havnamyndugleikar ast okkum at at fåa fatur å formanninum í havna- nevndini, Dánjali Larsen, ella Poul Michelsen, býráðsformanni, men eftir hvat ið skilst, vóru limir- nir í havnanevndini rætti- liga óðir um framferðina hjá »saltsøluni«. Serliga tí at tá eitt leigu- mál var fyri seinast, varð loyvi givið við teirri treyt, at tað bert var í tvey ár, og at allir leigusáttmálarnir skuldu endurskoðast í 1984, tá leigusáttmálin hjá Statens Skibstilsyn er úti. Umframt Arbeiðseftir- litið er eitt nýtt oljufelag flutt inn. Okkum er upp- lýst, at sambært byggi- loyvinum skulu bert virki við beinleiðis tilknýti til fiskivinnuna húsast í bygninginum. Og áður hevur eitt virki, sum selur, umvælir og hevur servicu upp á nautiska útgerð, ikki fingið játtað leigumál í bygningi á Vestaru bryggju. Býráðslimir halda tí, at framferðin hjá »saltsøl- uni< skapar precedens. Heldur ikki halda teir, at tað kann ganga, at hugt verður millum fingrarnar, tá talan er um ein tinglisn- an leigusáttmála. A fundinum vísti politikarar á at so stórt brot er gjert á leigusátt- málan við saltseluna, at ein mælti til at siga sátt- málan upp. Men hetta varð ikki samtykt. Men framferðin hjá »saltsøluni« argar ikki bert byarpolitikkarar og havnamyndugleikar. Ar- beiðsfólk á Bacalao argast eisini, at fleiri: og fleiri skrivstovur fáa húsarúmd á Vestari bryggju, tá par- keringsumsteðurnar eru so vánaligar. Ein arbeiðs- maður á Bacalao sigur við Sosialin, at sum er, er so trongligt, at konufólkini, ið koma kl. 9, ofta mugu leita eftir parkeringsplássi við Landssjúkrahúsið ella í Hornabe. Tað sum m.a. argar býr- arpolitikkarar og fólk sum starvast á havnaøkinum er m.a. stóra saltgoymslan á sjálvari bryggjuni. Tá sakferari hevur kannað juridisku spurn- ingarnar skal málið fyri aftur havnanevndina. jo-mo Trygdarbelti kunnu eisini forða ferðsludrukning Báðir feroysku læknarnir, sum luttóku á eini rådstevnu i ferðslu-læknafreði í Íslandi herfyri, og leiðarin av Ráðnum fyri Ferðslutrygd, halda, at tað er rættast at fáa lóg um tvungið brúk av trygdarbelti. Olivur Næss heldur, at trygdarbelti kann forða fyri drukning í samband við ferðsiuóhapp, sum er hent fleiri ferðir i Føroyum Situr tú aftan fyri í einum bili, ið koyrir við 70 km ferð, og rennir á og steðgar, verður tú slongd- ur við somu ferð á hann sum situr frammanfyri sum tyngdin á einum ele- fanti ! Trygdin at sita á bak- setrinum er ikki so- stór sum vanliga verður sagt og hildið. Tí verður nú ar- beitt í hinum norðurlond- unum við at fáa trygdar- belti á baksetrini eisini. Summir bilar hava fingið trygdarbelti sum fasta út- gerð. Men eingin regla sigur, at tey skulu vera, og eingin lóg sigur, at fólk á baksetrinum skulu sita í trygdarbelti. Tað at einki trygdar- belti at hava aftan fyri setir trygdina niður í helvt. Demi eru um, at hundur, ið sat á baksetri- num hevur verið deyðsor- sekin til persón framman- fyri. At hava trygdarbelti er ikki minst umráðandi fyri bern. Á ftíðindafundi, sum landslæknin, Hegni Debes Joensen, og yvirlækni á landssjúkrahúsinum, Óli Mikkelsen, skipaðu fyri mikudagin, í samband við tað at teir hava luttikið á eini ráðstevnu í ferðslu- læknafreði í Reykjavík, varð upplýst, at tað slapst undan 30 prosentum av deyðsfallunum hjá børnum, um hesi sótu í trygdarbelti ella barna- stóli. Læknarnir báðir hildu tí, at í fyrstu syftu átti tað at verið tvungið, at børn skuldu sitið í trygdarbelti. Í hesum sambandi upp- lýstu teir, at barnastólar- nir skulu venda aftur eftir. Eisini í fjallalondum Men trygdarbelti — sokallaðir sikkurheits- seðlar — í Føroyum? Feroyingar renna so sjáld- an »frontalt« saman. Teir koyra út av, og bjarga lívi- num við at verða slongdir út úr bilunum, tá hesir koppa sær á, fara á rull! Hesin spurningurin var eisini umreddur. Hverki Hegni Debes Joensen ella Óli Mikkelsen ivaðust í, at tað er rætt eisini at fáa lóg um, at trygdarbelti skulu verða tvungin í Feroyum. Teir vístu á, at á ráð- stevnuni í Íslandi varð upplýst, at í ellum londum er talið av ferðsludrápum minkað, síðan brúk av trygdarbeitum gjerdist tvungið. Og Olivur Næss, frá Ráðnum fyri stærri Ferðslutrygd, sum eisini var hjástaddur, var skjótur at upplýsa, at eisini fjallalond sum Noregi og Sveits hava tvungið brúk av trygdar- beltum. Eisini í hesum londunum hevur brúkið merkt minni tal av ferðslu- drápum. — Men í Feroyum er ein >fólkaopinión< ímóti trygdarbeltum, var hann skjótur at leggja afturat. Olivur Næss gav partvís blødunum skyldina fyri hesum, tí tey taka mang- an til, tá tey hava umrett ferðsluóhapp:...at við- komandi bjargaðist, tí hann varð slongdur út úr bilinum . . . hevði hann sit- id i trygdarbelti, so... Olivur Næss visir å, at sum er, hava vit eingin hagtøl yvir, hvussu nógv bjargast við t.d. at sita í trygdarbelti, hvussu nógv t.d. ikki hevdu verið lestað ella dripin, um tey høvdu havt trygdarseðil. — Vit hoyra og vita einki um tey, sum sita ryggbrotin, ella lestað í annan hátt í ferðsluvan- lukkum, sigur hann. Tí fegnaðist hann, tá læknarnir báðir boðaðu frá, at teir fara at stovna eitt ferðslulæknafreðiligt felag, sum m.a. skal savna upplýsingar og hagtel um ferðsluvanlukkur. Eitt stórt fall Fyri at vísa, hvussu stór megin er, tá rent verður á við bili, upplýsti lands- læknin: at koyrir tú við eini ferð sum er 30 km um tíman og rennyr á, svarar stoyturin til eina fallhædd upp á 3,5 m. Við 40 km/t er fallhæddin seks metrar. Við 60 km/t er fallhæddin 14 metrar — ella eitt fall frá 6. húsahædd. Við 90 km/t er fallhæddin 31 metrar — ella eitt fall frá 12. hædd. Við 120 km/t er fallhæddin 56 metrar. Kunngerð um trygdarbelti Spurningurin um trygdar- belti er ofta umreddur í Føroyum, men eingin beinleiðis roynd er gjerd at fáa lóggávu um tvungið brúk av trygdarbelti, tá koyrt verður. Men Olivur Næss upp- lýsir, at fasta nevndin, ið endurskoðar ferðsluióg- ina, hevur lagt eitt upp- skot fyri landsstýrið um, at trygdarbelti skal vera tvungin útgerð í ellum bil- um í Feroyum. Hann sigur, at henda kunngerð kemur helst við í eini sterri kunngerð um, hvat skal vera í bilunum í Feroyum. Drukning er ikki óvan- ligur ferðsludeyði í Feroy- um. Olivur Næss heldur, at eisini í slíkum feri kann trygdarbelti forða fyri, at viðkomandi sum hevur koyrt útav, druknar. Hann sigur, at situr við- komandi í trygdarbelti. er meguleikin at sláa seg so viðkomandi svímar eila gerst vitleysur, minni. Og í teir tveir minuttirnar, sum bilar sigast at flóta, kann viðkomandi gera seg leysan úr trygdarbelti- num. — Tað snýr seg um vana at gera seg leysan úr tí, sigur Olivur Næss. (Onnur grein um m.a. ferðsludráp í Feroyum var í Sosialinum hósdagin). jo-mo