leygardagur 20. august 1983síða 8

Takið myndir av Geyta Reyða sum er á havbotninum og finnið fram til, um hol er á Lauritsen, umboðsmaður hjá Bureau felagnum, sum hevur havt eftirlit við Geyta Imboðsmaðurin rørovum, hjå Bureau Ole Lauritsen hevði i fjør høvi Veritas i til at kanna Geyta Reyda, medan hann var til yvirhåling. Hann sigur, at båturin var i besta standi. Tidindabladid Sosial- urin hevur verið á Strondum, har Ole Lauritsen býr og starvast og vit hava tosað við hann. Ole Lauritsen greiðir frá, trý skip av »Geyta Reyða< slagnum hava verið skrásett hjá Bureau Veritas sum er eitt ranskt felag. Tey vóru lavaldan og Geyti Reyði g nú er so bert Saturr ftir Frammanundan, t.v.s. fyri 1979, vóru hesi skip klassað av einum ðrum klassafelag, nevni- liga Germanischer Lloyds á tað bråddliga ikki var nakar umboðsmaður í Feroyum at arbeiða fyri etta felag longur, tók Veritas sær síðani v klassingini Ole Lauritsen sigur íðari frá — Vit hava síðani havt eftirlit við skipunum minsta lagi eina ferð um árið, tó oftani fleiri ferðir. Aftrat hesum kemur tann stóra yvirhál- ingin og klassingin 4. hvert ár, ið jú er eitt lógar- krav. Eg má siga, at øll tey árini eg havi havt við klassingina av hesum skipum at gera, hevur einki verið, sum nú kundi verið lagt til grund fyri óhappunum. Sveisingarnar í lagi — Hvussu sóu sveisingar- nar á Geyta Reyða út aftaná at hann varð longd- ur á Skál? — Hvat viðvíkur teim- um, so havi eg als einki at viðmerkja, tí tær vóru í lagi. Einki hevur verið at seta fingrarnar á, sum nú kann hava verið orsekin til, at t.d. ein stór riva er komin í skipið á stýrborð- siåu. Og sum broytir stabilitetin so radikalt, at skipið síðani sekkur eftir eini lítlari letu Hvat hevur Klassin gjert fyri at eftirkanna sveisingarnar aftaná leingingina ? — Nú hava vit ikki havt eftirlit við sjálvum ar- beiðinum atleingja Geyta Reyða. Skipið var jú undir Germanischer Lloyds, tá tað arbeiðið varð gjørt, so eg kann ikki úttala meg um tað. Men í samband við yvirhálingarnar 4. hvert ár hava vit gjert ultraljóðmátingar av plát- unum, t.v.s. hvussu tjúkkar tær vóru og hvussu sveisingarnar vóru og hvussu tær hava hildið. Alt var í besta lagi. Einki var sum kundi bera á tað borðið, at eitt óhapp kundi standast av eini leinging. Gott stál — — Vóru skipini gjerd úr nóg góðum stáli, tá tey á sinni vórðu smíðað í Týsk- landi? — Tey eru gjerd úr framúr góðum stáli. Eg má viðganga, at týskarar hava havt atgongd til framúr gott stál, tá teir smíðaðu skipini. Sjálv konstruktiónin av skipunum er eisini framúr góð. Og tey eru væl smíðað og til at halda leingi. — Hvussu við stabili- tetinum ? skrokkin m, sigur Ole ; lace: ritas KIASSA Reyda Ole Lauritsen, klassamadur: — Skåla skipasmidja hevur gjørt eitt gott arbeiði, tå teir longdu Geyta Reyða — Hóast stabilitetur ikki er eitt klassamál, so er tað mín avgjerda sannfering, at grund- stabiliteturin í skipunum bæði undan og eftir leingingina hevur verið sera góður. — Ein eigur at minnast til, sigur Ole Lauritsen víðari, at tað er upp til skiparan ella tann, sum hevur ábyrgdina av skipi- num, hvussu hann »trimmar« sítt skip. Hann hevur nakrar grundreglur, sum hann eigur at fylgja. — Hvat kann so brádd- liga broyta stabilitetin umborð á einum slíkum skipi sum Geyta Reyða ? — Tað kann vera so mangt. Í hesum ferum er uppýst, at helst er hol komið á skipið. Eingi prógv eru tó fyri tí. Men meguliga er tað so. Taka myndir á havbotninum — ER tað tá íkki rætt at halda fram við fleiri kann- ingum, soleiðis at vit kunnu finna orsekina til óhappið? — So avgjert. Tað hevði verið áhugavert, um myndir vórðu tiknar av skipinum, nú tað liggur á havbotninum. Kunnu vit koma fram at skrokki- num, høvdu vit kunna sæð, um hol er á. Við teirri útgerð, sum er til taks í dag, átti hetta ikki at verið ómeguligt. Sambart sjóforhoyrinum má talan vera um eitt rættiliga stórt hol, tí óvanliga nógv- ur sjógvur er komin inn í skipið uppá sera stutta tíð Hvat fekst tú burtur úr sjóforhoyrinum ing annar av manningini at merkt onkran stoyt ella risting umborð. Tað siga teir seg ikki hava, og tað sindur legið smelt haldi eg vera eitt Eg vild! meint, at atti at merkt munin stabilitetinum, tá tað sc knappiiga henda sí órar vektbytinun broy ungar 1 umborð. Og hetta átti ein stastakliga at kunna merkt á einum stað sun styrhusi | Ss. i at gvur bråddliga fos aði inn, so átti skipið eisini at ligið meira tungt í sjó um Hol! Heldur tú at hol er komið á skiðið ? Nú er tað sc in ikki eigur at at Klass gita eila nekrum. Tí kann siga orsekin trugva nakað un kann hava verið til at skipið sakk. Vit mugu jú góðtaka hetta, sum fram er komið í sjó- forhoyrinum: at tað ikki finst nekur grundað orsek til, at stabiliteturin so bráddliga broyttist. Men ein kann út frá teimum upplýsingum, sum ein hevur havt um skipið undan óhappinum, og eisini tá óhappið hendi og við hjálp av teimum upprunaligu stabilitetsút- rokningum, rokna seg fram til, hvussu skipið hevði reagerað undir slík- um viðurskiftum. Tað kundi kanska givið okkum eina hóming av, hvat í veruleikanum er hent. — Tá tað ikki komu upp- lýsingar fram undir sjófor- hoyrinum sum siga nakað um orsøkina, er tað so ikki vanlig mannagongd, at eg ikki hver Leygardagur 20. august 1983 eitt slíkt mál er liðugt av- greitt ? — Tað nýtist ikki at vera so. Nú aftaná eitt slíkt sjóforhoyr kann mál: ið sleppa at sodna eitt sindur. Tað kann vera, at fólk fara at hugsa um okkurt, sum tey ikki hava hugsað um ta letuna, tey vóru til sjóforhoyr. Tað er ikki óvanligt Og slíkar upplýsingar kunnu hava stóran týdn- tað ing. Eitt nú fyrikemur legið, sum manningin ella lagt longu mær ser sagt tf skal hava hoyrt il merkis letuna, beint 17 | 01 Ikki nokk vid einum sjóforhoyri x Annars I ) ;Æ a bert af »yyrjanin til na meira imtevnandi kanning og onnur forhoyr málinum. Slíkt kann taka tíð, men tað eigur at verða gjørt. Eg rokni tó við, at myndugleikarnir longu eru farnir at gera fleiri kanningar i målinum Hvi heldur tå avvarð- andi myndugleikar ynskja hetta málið nærri, tá vit vita um tvey líknandi mál, har tað íkki hendi stórvegis aftaná sjó forhoyrið ? at kanna Nú vé eg ikki hvussu nógv varð gjer tyri at Kanr rsøkKirnar tå Comet og Havaldar sukku, og eg veit heldur ikki hvat myndugleikar vil li Geyta Reyð: VIGVIKJandi Men tað er givið, at tað fyrikemur einum legið, at trý skip av sama slag sekka undir gátuferum } umsteðum. Sjálvandi ger tta, at vit eiga at seta eitt spurnartekin við 1 pæn hvussu tær einstøku upp- gåvurnar eru loystar. Og til tað kann eg sum klassa måuar bert siga, at ta tíð vit hava havt eftirlit við teimum trimum skip- unum, Saturn, Geyta Reyða og Havalduni, hava vit einki funnið, sum ikki var í samsvar við vanligu krevini, ið Klassin setir til slík skip. Tryggleikin — Nú sakk Geyti Reyði rættiliga knappliga. Mend heldur tú, at skipið kundi verið bjargað, um mann- ingin hevði latið tær vatn- tettu hurðarnar út til dekkið aftur beinanvegin, soleiðis at eingin sjógvur kom inn í afturskipið ? — Vit mugu ganga út frá, at ein væl vand mann- ing ger tað, sum hon í trygdarvenjingum um-