hósdagur 3. oktober 2002síða 5

8 Nr. 189 - 3. oktober 2002 Nr. 189 - 3. oktober 2002 9 Marjun Gaardbo, bygdaráðsformaður, segði, at tá ið tann fyrsti Stapin kom, var eitt flakavirki í bygd- ini, sum keypti fisk frá skipunum. - Í dag hava vit fleiri virkir og uppboðssølu, har einum og hvørjum stendur frítt at keypa. Fiskur verður nú koyrdur av Toftum og út til meginpartin av landinum MÓTTØKA Orð og myndir: Vilmund Jacobsen Nógv fólk var samankomið á bryggjun niðanfyri Kassamiðstøðina á Toftum um 18-tíðina týskvøldið, tá ið nýggja línuskipið hjá toftamonnum, Stapin, legði til bryggju. Skipið fekk eina stórfingnað móttøku við bæði sangi og røðum, sum settu dám á hesa løtu nú um heystjavndøgur. Børnini hildu seg heldur ikki aftur, men vóru nógv í tali og bíðaðu saman við teimum vaksnu spent eftir at sleppa umborð at síggja stásiliga skipið. Bygdaráðsformaðurin í Nes kommunu, Marjun Gaardbo, ynskti vegna kommununa skipinum væl- komnum til bygdina. Hon segði, at í ár eru 33 ár liðin, síðan gamli Stapin, sum hin fyrsti við hesum navn, kom til bygdina. - Hetta skip hevur øll hesi árini verið við til at myndað okkara línuskipaflota, sum í dag man teljast millum teir frægastu í landinum. Hon legði dent á, at uttan skipaflotan og tey ar- beiðsfólk, sum hava tilknýti til fiskivinnuna, bæði á sjógvi og landi, var Nes kommuna neyvan tað, hon er í dag. - Hetta er ein kommuna í menning, sum telist millum fremstu fiskivinnubygdir í landinum, bæði hvat við- víkur tali av fiskiførum, stórum og smáum og ym- iskum veiðihættum, eitt nú útróðrarbátum, línubátum og trolbátum. Sama er gald- andi á landi við fiskavirkj- um og øðrum virkjum. Marjun segði, at við skipum, virkjum og øðrum arbeiðsplássum í kommun- uni, kann sigast, at her er arbeiði til allar hendur. Áræði og dirvi - Tá ið vit nú standa her á bryggjuni og taka ímóti nýggja Stapanum, gleðast vit yvir, at menninir aftan fyri P/F Regn, ið eiga skip- ið, hava áræði og dirvi at fáa til vega eitt størri og meira tíðarhóskandi skip fyri gamla Stapan. Bygdaráðsformaðurin vísti á, at tá ið tann fyrsti Stapin kom, var eitt flaka- virki í bygdini, sum keypti fisk frá skipunum. - Í dag hava vit fleiri virk- ir og uppboðssølu, har einum og hvørjum stendur frítt at keypa. Fiskur verður nú koyrdur av Toftum og út til meginpartin av landin- um. Vit gleðast yvir ta menning, sum hevur verið, bæði á sjógvi og landi. At enda ynskti Marjun Gaardbo P/F Regn hjarta- liga tillukku og góða eydnu við nýggja Stapanum. - Tað er okkara vón, at hann, sum øllum valdar, heldur hond sína yvir skipi og manning, segði bygda- ráðsformaðurin. Bjóðaði umborð Eftir at ein sangur varð sungin aftrat á bryggjuni, segði Anfinn Olsen, reiðari, nøkur fá orð. Hann takkaði fyri stór- fingnu móttøkuna, sum skipið hevði fingið og vísti á, at hetta var eitt størri og dýrari skip enn gamli Stap- in. Men við tí fiskiskapi, sum verið hevur og teimum prísum, sum fáast fyri fiskin - umframt tí góða og raska fólki, sum hevur tænt reiðarínum so væl , vónaði hann, at raksturin av skipin- um fer at hanga saman. Anfinn Olsen segði, at øll vóru vælkomin umborð at síggja skipið, tá ið mót- tøkan var liðug, men legði eina við, at fólk turkaðu sær væl um føturnar, tá ið tey stigu inn í tey betru rúmini umborð. Hetta seinasta lýsir, at hugburðurin seinastu árini er nógv broyttur, og at reiðaríini gera meira burtur úr í dag, at manningar- viðurskiftini eru góð og tíðarhóskandi. Tá ið reiðarin enn eina- ferð hevði takkað fyri móttøkuna, tusti hópur av børnum umborð og aftaná teimum tey vaksnu, sum sjálvsagt eisini vildu síggja nýggjasta línuskipið í bygdini. Nýggi Stapin fekk stórfingna móttøku Julius var ein teirra, sum tók ímóti nýggja Stapanum týskvøldið. Navnið, Gandi, á skipssíðuni, verður broytt til Stapin Nýggi Stapin hevur júst lagt til bryggju á Toftum, og nógv fólk eru á veg at taka ímóti Reiðarin, Anfinn Olsen, takkaði fyri stórfingnu móttøkuna, sum nýggi Stapin hevði fingið - Vit gleðast yvir, at menninir aftanfyri P/F Regn hava áræði og dirvi at fáa sær størri og meira tíðarhóskandi skip fyri gamla Stapan, segði bygdaráðsformaðurin, Marjun Gaardbo. Andstøðan heldur lítið um uppskotið til fíggjarlóg fyri næsta ár og skýrir uppskotið at vera órealistiskt. Fleiri útreiðslur eru als ikki tiknar við í uppskotið, og tí verður stórt hall á fíggjarlógini, tá saman um kemur, siga Sam- bandsflokkurin og Javnaðarflokkurin, sum als einki álit hava á, at landsstýrið megnar at spara tær 50 milliónirnar, sum skulu veitast í skatta- lætta næsta ár. Skal skatturin niður næsta ár, verður tað við pengum úr Lands- bankanum, eru flokkarnir samdir um FÍGGJARLÓG Jón Brian Hvidtfeldt Fíggjarlógaruppskotið hjá Karsten Hansen fær kald- liga móttøku í andstøðuni. Fíggjarlógaruppskotið, sum vísir eitt avlop uppá 150 milliónir krónur, áðrenn 148 milliónir eru goldnar í avdráttum uppá lánið úr danska ríkiskass- anum, fer ikki at halda, og tí verður stórt undirskot á fíggjarlógini, tá avtornar, eru Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin samdir um. Alfred Olsen, næstfor- maður í Sambandsflokk- inum, vísir harumframt á, at inntøkurnar á fíggjar- lógini eru mettar ov høgt. - Tað eru fleiri tekin í høvuðsvinnuni, sum benda á, at vøksturin er við at steðga, og tí meti eg, at inn- tøkurnar eru mettar ov høgt, sigur Alfred Olsen. Hann leggur afturat, at hóast inntøkurnar vaksa, av tí at lønirnar sum heild eru farnar upp, so kann vænt- ast, at samlaðu inntøkurnar frá høvuðsvinnuni fara at lækka næsta ár. Tí mælir hann til, at sama tal varð sett á inntøkurnar næsta ár, sum í ár. Vilhelm Johannesen úr Javnaðarflokkinum, sum eisini er næstformaður í Fíggjarnevndini, er tó ikki heilt samdur við hesum. Hann metir, at inntøkurnar, sum eru settar í fíggjar- lógaruppskotið, helst eru á eini leið, kemur einki óvart á. Heldur eru tað útreiðsl- urnar, sum eru settar alt ov lágt, vísir Vilhelm Johanne- sen á. - Samgongan hevur sett sær fyri at fremja fleiri yvirtøkur í næstum, men ikki ein króna er sett av til endamálið. Samtíðis sum landsstýrið ætlar at yvir- taka fólkakirkjuna, løg- reglu, lógarmál osv. verður als ikki lagt upp fyri hesum í fíggjarlógaruppskotinum fyri næsta ár, sigur Vilhelm Johannesen. Báðir andstøðuflokkarnir vísa á, at hóast tað er rætt sum landsstýrismaðurin í fíggjarmálum førir fram, at fíggjarlógin bara tekur hædd fyri teimum útreiðsl- um, sum eru aktuellar í løt- uni, og tí ikki nøkrum út- reiðslum, sum væntandi fara at koma seinni, so átti kortini at verið lagt upp fyri hesum útreiðslum. Til døm- is við at yvirskotið á fíggj- arlógini í minsta lagi skuldi verið so stórt, at pengar vóru til yvirtøkurnar. Men á fíggjarlógini fyri næsta ár er yvirskotið, tá avdráttirnir eru goldnir, bara tvær mill- iónir, og tí verður neyðugt við eykajáttanum, skulu yvirtøkur fremjast. Til dømis verður tað mett at kosta umleið 13 milliónir, skal fólkakirkjan yvir- takast. Bæði Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin vísa á, at í fíggjarlógaruppskot- inum eru fleiri útreiðslur als ikki tiknar við. - Landsstýrið hevur nak- rar skyldur, sum als ikki eru tiknar við í fíggjarlógar- uppskotið. Millum annað hevur landsstýrið bundið seg til at gera íløgur fyri átta milliónir í havnagerð í Vági, og so seint sum í marts í ár samtykti løg- tingið at játta 32,5 milliónir um árið næstu seks árini til Norðoyatunnilin. Hesar játtanir finnast als ikki í fíggjarlógaruppskotinum fyri næsta ár, vísir Alfred Olsen á. Hann sigur seg tó hava skilt, at ætlanin er at finna pengarnar til Norð- oyatunnilin av pengum, sum leypa av á játtanum á fíggjarlógini fyri 2002, men tó sigur hann seg yvast í, hvørt meiriluti verður fyri tí. Vilhelm Johannsen úr Javnaðarflokkinum leggur afturat, at eftir hansara tykki er alt ov lítið sett av til samferðsluhavnina í Suðuroynni, eins og einki er sett av til tunnilsgerð millum Øravík og Hov. Vilhelm Johannsen metir, at sum heild er alt ov lítið sett av til samferðsluøkið. Einki uppskot til sparingar Hóast andstøðuflokkarnir eru samdir um, at yvir- skotið á fíggjarlógini fyri næsta ár er alt ov lítið, samtíðis sum útreiðslurnar eru mettar alt ov lágt, so hava teir ikki stórvegis hug at gera viðmerkingar til, hvar sparingar eiga at fremjast. Vilhelm Johanne- sen vísir á, at tann økta játtanin til almanna- og heilsuverkið er neyðug, og røkkur bara til at vinna innaftur nakað av tí, sum økini eru forsømd síðstu árini. Tí verður trupult, fyri ikki at siga ómøguligt, nú at fara at fremja sparingar á hesum økjum, metir Vil- helm Johannesen. Vilhelm Johannesen met- ir, at sum fíggjarliga støðan sær út í løtuni, noyðast vit helst at ásanna, at undirskot verður á fíggjarlógini næsta ár. Eftir at hava havt blaðað ígjøgnum fíggjarlógarupp- skotið, tó uttan at hava havt stundir at nærlisið alt upp- skotið, dugur hann illa at ímynda sær, hvar sparingar kunnu fremjast. Alfred Olsen heldur, at sparingar eiga at gerast, men heldur ikki hann dugir at siga, hvat møguliga eigur at verða spart burtur á fíggjarlógini. Tó vísa bæði Sambandsflokkurin og Jav- naðarflokkurin á, at al- menna umsitingin er vaksin nógv síðstu árini, og har eigur at bera til at spara nakað. Skattalættin verður goldin úr Lands- bankanum Andstøðuflokkarnir eru samdir um, at skattalætti eigur at veitast næsta ár. Men flokkarnir duga sera illa at ímynda sær, at landsstýrismenninir megna at spara tær 50 milliónirnar, sum skulu veitast í skatta- lætta. - Tað er púra órealistiskt at ímynda sær, at lands- stýrismenninir, nú aftan at teir hava fingið sína játtan í fíggjarlógaruppskotinum, skulu hava áhuga í at skerja sítt egna málsøki, og tí vænti eg ikki, at nakað upp- skot um sparingar kemur frá landsstýrinum í heyst ella vetur, sigur Alfred Olsen. Vilhelm Johannesen heldur lítið um mátan, landsstýrismaðurin í fíggj- armálum nýtir í samband við skattalættan, sum sam- gongan hevur lovað og skrivað undir uppá. - Tað er eingin logikkur í, at landsstýrismaðurin ein dag játtar nakrar pengar í einum fíggjarlógarupp- skoti, fyri síðan at fara út aftur og taka pengarnar inn- aftur við at fremja spar- ingar – hetta er tann øvugta mannagongd, sigur Vilhelm Johannesen. Hann leggur afturat, at tað er lítið sann- líkt, at landsstýrismenninir fara at skerja sína egnu játtan, nú fíggjarlógarupp- skotið er lagt fram. Andstøðan er tí samd um, at skattalættin, sum skal veitast næsta ár, verður goldin av gjaldførinum hjá landskassanum, tvs. úr tí, sum stendur í Landsbank- anum. Báðir flokkar taka undir við, at neyðugt er at lækka skattin. - Er einasti møguleiki fyri at veita skattalætta at fara í Landsbankan eftir pengum, so eiga vit at gera tað, sigur Alfred Olsen. Vilhelm Johannesen tek- ur eisini undir við at veita skattalætta næsta ár. Hann er ikki so avgjørdur, hvørt tað er rætt at fara í Lands- bankan eftir pengunum, men vísir í hesum sam- bandi á, at tað helst verður neyðugt at fara í Lands- bankan eftir pengum kort- ini, tí hall verður á fíggj- arlógini næsta ár, óansæð um skattalætti verður veitt- ur ella ein. Fíggjarlógaruppskotið er órealistiskt - Tað eru fleiri tekin í høvuðsvinnuni, sum benda á, at vøkst- urin er við at steðga, og tí meti eg, at inntøkurnar eru mettar ov høgt, sigur Alfred Olsen - Samgongan hevur sett sær fyri at fremja fleiri yvirtøkur í næstum, men ikki ein króna er sett av til endamálið. Samtíðis sum landsstýrið ætlar at yvirtaka fólkakirkjuna, løgreglu, lógarmál osv. verður als ikki lagt upp fyri hesum í fíggjar- lógaruppskotinum fyri næsta ár, sigur Vilhelm Johannesen C M Y K 9 8 v/ Oyggjarvegin • Postsmoga 3171 110 Tórshavn • Tel. 31 61 61 Sosialurin Nissan Almera 2,0 Diesel GX grønur, 5 hurðar, árg. 1996. 89.000 Nissan Almera 1,6 SR gulur, 3 hurðar, árg. 1996, 89.000 km. 78.000 Nissan Almera 2,0 Diesel GX reyður, 4 hurðar, árg. 1998, 119.000 km. 110.000 Nissan Primera 1,6 A/C reyður, 4 hurðar, árg. 1998, 70.000 km. 125.000 Nissan Primera 2,0 SLX hvítur, 4 hurðar, árg. 1997, 45.000 km. 95.000 Peugeot 306 DT 1,9 bláur, 4 hurðar, árg. 1997, 150.000 km. 90.000 Peugeot 306 Diesel bráur, 5 hurðar, árg. 1996, 134.000 km. 78.000 Peugeot 106 Diesel bláur, 3 hurðar, árg. 1997, 71.000 km. 65.000 Peugeot 406 ST 2,1 DT beige, 4 hurðar, árg. 1997, 136.000 km. 143.000 Peugeot 406 ST 1,9 DT grønur, 4 hurðar, árg. 1998, 77.000 km. 145.000 Peugeot 406 ST 2,0 Hdi vínreyður, 4 hurðar, árg. 1999, 120.000 km. 164.000 Opel Astra 1,7 DT brúnur, 4 hurðar, árg. 1998, 91.000 km. 95.000 Opel Astra 1,7 DT bláur, 5 hurðar, árg. 1998, 82.000 km. 78.000 Opel Astra 1,6 16V bláur, 4 hurðar, árg. 1999, 30.000 km. 125.000 Opel Astra 1,6 bláur, 5 hurðar, árg. 1995, 60.000 km. 67.000 Opel Astra 1,7 DT brúnur, 4 hurðar, árg. 1996. 75.000 Opel Astra 1,7 DT vínreyður, 5 hurðar, árg. 1997, 101.000 km. 89.000 Opel Astra 1,6 Club Station Car reyður, 5 hurðar, árg. 1996, 98.000 km. 70.000 Opel Astra 1,6 St. Car bláur, 5 hurðar, árg. 1993, 116.000 km. 55.000 Opel Astra 1,6 beige, 4 hurðar, árg. 1997. 78.000