hósdagur 13. oktober 1983síða 7

Formaðurin í Starvsmanna felagnum Ikki verkfall men lockout Landsstýrið skyldina í at samfelagið liggur lamið Tað er Landsstýrið, sum hevur tvingað samfelagið út í hesa steðu Tá Landsstýrið vrakaði semings- uppskotið var hetta at avnmeta við eitt lockout. tys- kveldið Hesa áskoðan hevur for- maðurin Starvsmanna felagnum, Ernst Tað, hann kallar lockout hjá Landsstyrinum, um- fatar næstan 1.000 fólk í Starvsmannafelagnum og Postfelagnum, ávikavist 600 og 350 Hverki Ernst Hendrik í Postf Hansen Hansen ella Thomsen formaður elagnum ora at met hvussu $ ingi henda steðan fer at verður stutt. Tað er best allar Er Í Ár . Ernst Hanser fyr! partar, sigur " * A Starvsmannatelagið var verkfalli í 1971 riggjar seinast Tá vardi tað vikur A fundi fyrrapartin í gjár fingu álitisfólkini hjá Starvsmannafelagnum á- lagt at ansa eftir, at onnur fólk ikki taka upp arbeiði hjá limunum. Ernst Hansen hevði í gjár ikki hoyrt um nakrar verkfalsbrótarar. — Vit meta ikki, tað verður neyðugt at sera verkfalsverðar, sigur Hendrik Thomsen. Onkur var til arbeiðis á Postverkinum í gjár. Hetta eru fyrrverandi limir i Postfelagnum. Postfelagið royndi ikki at steðga teimum. Ernst Hansen sigur, at limirnir í Starvsmannafel- agnum fáa pengar frá fel- agnum. Tað sama, teir annars hevdu fingið í len. Lógin hjá Postfelagnum sigur, at fyrstu 48 tímarnar fáa limirnir ongar pengar frá fel- agnum. Eftir teir 48 tímarnar avger nevndin, hver stuðulin skal vera. Hvussu langt, pengar- nir rekka, vil hvergin fel- agsformaðurin upplýsa. hd Føroyski bóka- idnaðurin Hugleiðingar um logtingsmál nr. I 1983 »Ymisk inntokulógarupp skota bókmentavirðislen Í 1962 var Norðurlandaráðsins handað á fyrsta sinni. Ongantíð er ein bók frá teimum minnu norðurlendsku komin upp á tal kið, tá ið tilmæli ørd tii hes is fingn grønlend ingar, samar og førovingar fri Norðurlandaráðnum at vita kundu hesi måløkini gera tilmæli til ta årligu virdislønina id ikki var nøkur í hvørjun men at tað harv skylda at gera hetta åri. Nu hava vit so fingið henda rættin, og má hetta avgjert takast sum ein avbjóðing til rit høvundarnar í hesum måløkj- unum. Samstundis má man fyri okkara viðkomandi vóna, at fer- oyskir myndugleikar gera nakað munagott, soleiðis at feroyskar bókmentir innihaldsliga kunnu verða kappingarførar við aðrar bókmentir. Tí so leingi sum alt rithevundavirksemi er frítíðar- ítriv, mugu krevini ivaleyst setast hareftir. Men kann ein heil tjóð vera negd við slíka tilvildar- liga mannagongd í longdini? Skulu vit yvirhevur vænta okkum at fáa hesa virðislenina einaferð, so mugu vit í hvussu so er fyrst gjalda ferðaseðilin sjálv- ir! Oftani verður sagt, at í Fer- oyum eru nógv »forløg«, sum geva út bøkur, og tað er rætt. Tað er eisini rætt, tá ið tað verður sagt, at feroyskir rithevundar eru nógvir í tali, og at hagfrødis- liga verða nógvar bekur útgivnar — tey síðstu 10 árini hevur talið ligið ímillum 80—100 bekur um árið. Tað sum kanska oftast verður gloymt í hesum sambandi er at nevna tann óskipaða feroyska bókaídnaðin. Samstundis sum sjónarmið Ídag Martin Næs, bókaverður bókaútgavan er vaksin, er sprott- in fram ein feroyskur bóka- og blaðídnaður nútímans útgjerdur við ellum ólum; fyritøkur og stovnar við útbúnum handverk bókbindarun bokahandlarum arum: prentarum lay-out fólkum bókaverðum osfr. Lutfalsliga eru Feroyt mn Fyry tað nógvar tekur Á ið fáast við bóka- og blaðídnaðin Trupulleikin i Førovum er altso ikki at fáa handritini inn á prent- ir smid ar, men heldur at fåa tey útaftur av prentsmiðjunum bókasniði innan fyri rímiliga tíð. Eru prentsmiðjurnar yvirhevur sinnaðar at geva skriv- lig tilboð upp á framleiðslukostn- að og framleiðslutíð, so hava tær kortini mangan ilt við at halda hesi tilboð. Hetta ger, at forløg og rithevundar leita á útlendskar prentsmiðjur, har tey oftast fáa nógv ódýrari tilboð við eini styttri framleiðslutíð. Øll bókaframleiðsla frá rithøv- undi til forlag, verður i Føroyum roknað sum frítíðarítriv, har væntað verður av rithevund- unum, at teir skriva, meðan onnur fólk t.d. sova. Og serstak- liga viðvíkjandi fegrum bók- mentum og yrkisbókmentum verður tað roknað sum ein sjálv- sagtur lutur, at avrikini hjá rit- hevundunum verða útgivin av einum persónligum yvirskoti av orku og peningi. Viðurskiftini viðv. útgávunum av barna- og skúlabókum eru hóast alt eitt sindur betri Tað ýðir við nógvum smáum forløgum í løtuni, — og tá ið for- lagsviðurskiftini eru so sundur tægað, ber ikki til annað enn at seta spurnartekin við úrslitið Ynskjandi er at forlagsviður- skiftini verða legd inn í eina fast- ari legu, ið útbúnum forlagsfólk- um, soleiðis at tað ikki eru rithev- undarnir, sum frammanundan eina Tummulin upp fyri bókatolli hann upp Hóast mótmæli úr ikki tikið uppskotið um bókatoll aftur, men latið tað a eru noyddir at vera í eðrum stervum. ið eisini skulu taka sær Kann feroyskum rithøv av útgávuvirkseminum man ikki geva indum annað, so mátti man x t.d. skipa soleiðis fyri, at tað al arbeiðsfrið 1a givið teimum menna og Rithevundafelagið felag skipaðu fyri einari stuðuls skipan, ið veitir rithevundum ar beiðsstyrk í styttri ella longri tíð arskeið Hetta vóru ynskidrevmar! , tað var í veruleikanum sum at fáa vátan vett frammaná hjá ellum teimum, sum hva nakað sum helst vid bekur at gera, at lesa í »Uppskoti til løgtingslog um broytingar i innflutnings- gjøldum«, sum figgjar- og menta- málaráðharrin legði fyri Løgting- ið 1. aug. í ár, at nú skal tollur leggjast á allan innfluttan lesnað, tvs. eisini á feroyskar bekur, prentaðar uttanlands. — (Vit hálvyvirtóku skúlaverkið, hev- uðsupplýsingarstovn okkara, fyri fáum árum síðani, og sum eina revsing fyri tað, skal nú upplýsing og vitan tollast). — Ein av orsekunum til hesa broyt- ing sigst at vera, at myndugleik- arnir á henda hátt m.a. vilja stuðla føroyskum prentsmiðjum og innbindingarvirkjum. Tí við at áleggja innflutningsgjald á bekur, verður tað í framtíðini ikki so bíligt, sum tað hevur verið, fyri feroyingar at prenta bekur í eðrum londum: bíligt, í mun til hvat tað kostar i Føroyum. Og vóna menn, at feroysku fyritekurnar tessvegna fáa meiri at gera! Eg taki undir við, at so nógv arbeiði verður gjørt í Fer- oyum sum gjerligt, men ikki fyri ein og hvenn prís. Eg fái meg ikki at trúgva ødrum, enn at hetta uppskotið, hvat bókatolli viðvíkur, í allari sínari breidd, er sett fram í berum Ootium mentaráðharrin hevu ngu koyrt ættum, hevur Torbjørn Poulser > } greið tankalioys ti skal IKK ianga framleidslutidin i — føroysku prentsmiðjunum nettupp skiljast soleiðis, at tær hava nóg mikið at IKKI ( £ prt iðji Feroyun Ella a føroysku prentst ir so ik utienask ark dir £ ða seg fram ha i eimi ók 3 vórðu utgivr 8 r #1 78 prentaðar og undna heftar i Føroyum ida skeid ymiskar prentsmiðjur smáar. Vit høvdu 4 bøkavirkir, ið bundu bøkur inn, 7 bókahandlar og 13 bókasevn. Tilsamans meir enn 40 arbeiðspláss, ið hevdu 120—150 fólk í arbeiði. Øll hesi fólk skuldu í meiri ella minni mun liva av ti føroyska bóka-, blað- og tíðarritsídnaðinum, — av fram- leiðsluni, av seluni og av brúk- inum! Mær renna í hug orðini hjá hvalinum: >Hver av eðrum liva må«, og eg havi hug at leggja aftrat: »men ikki um tú skrivar bøkur«. Verður hetta broytingaupp- skot Landsstýrisins um inn- flutninsgjeld samtykt, verða feroyskir rithevundar so dyggi- liga við sviðið soð. Við at brúka frítíðina til skrivligt arbeiði hava teir í áravís lutvíst verið við til at skapa ikki so fá arbeiðspláss í landinum. Og hvat hevði verið meira rímiligt enn at prentarar og bókbindarar stuðlaðu rithevund- unum í at mótmæla, at hetta uppskotið verður samtykt í tí líki, tað er lagt fram? — Men tekkin, rithevundarnir fáa, er, at tað einasta, sum teir høvdu eftir fyri seg sjálvar — arbeiðshugurin — verður nú eisini tikin frá teimum. nøvat vit starvand pg storar og Arbeiðsmálaráðharrin og samrådingarnar Samráðingarnar standa upp á tað harðasta. Tey sum eru í almennari tæn- istu og landsstýrið tykj- ast standa langt frá hverj- um eðrum. Men sjálvur landsstýrismaðurin við ar- beiðsmarknaðinum undir sær, arbeidsmålarådharr- in, Pauli Ellefsen, legmaður liggur suðuri á miðalhavsstrond og sólar »bellin«. So nógv virðir hann starvsfólkið á post- verkinum og á ymsu stovnunum! Ein slík niðurvurdering av arbeið- andi fólkinum er óhoyrd. Eg skilji ikki, hví tit á Sosialinum ikki gera meira burtur úr lentakara- politikki løgmans. Tit eru alt ov penir. Vit hevdu hoyrt, um tað var Atli Dam, ella onkur javnaðar- maður var burturstaddur undir sáttmálasamráð- ingum. Tá hevdu yvir skrfitirnar á Dimmu verið stórar, men nú tegir gamla — tantan sjálv. Hevði tað verið í útlond- um hevði forsætisráð- harrin helst farið heim við fyrsta flogfarið. Men so vita vit tað, góðu kamme- rátar, standið saman um verkfall verður, og standið saman til komandi val og fáið hasar borgarligu burtur úr Tinganesi. demos