hósdagur 10. november 1983síða 7

1 - 10. november 1983 Hondlensi- pumpur SÆ $LRGUíN 3 UMBODS VASK Jónas Broncksgeta 34 Opið allar dagar kl. 7—21 Sunnudag sto: jt Fylg við, hvat hendir — les SOSIALIN til flestu bilar å goymslu vp LYDEX Minst lika gott sum originalt Andreas M. Andreasen Bøgøta 16, tlf. 13816 ADD Sovjettiskt—før- oyskt samarbeiði um fiskivinnu Í dag: Vjatjeslav Silanov dr. scient., umboð Sovjet- samveldisins i samansettu føroysku—sovjetisku fiski- veidinevndini Í ár eru farin fimm år (1. jan 1983), síðan sáttmálin millum Sovjetsamveldið eðrumegin og Danmark og Feroyar hinumegin um sínámillumviðurskifti á fiski- veidiøkinum millum Sovjetsam veldid og Føroyar frå 27 ber 1977 kom i gildi fyri eitt tíggjuáraskeið Men samband langt fyri novem- fiski- henda millum menn var sáttmála. Í 1950-unum, tá sovjet iskir fiskimenn og fiskifrødingar veiddu og kannaðu ta atlant- skandinavisku sildina á ymsum leiðum í Norður- og Eysturat- lantshavinum, blivu praktisk bond knýtt til feroyingar. Sovjet- isk fiskiskip komu tá inn í Føroyum at hála vatn, eftir provianti, og fiskifreðingar hjá báðum pertum umbýttu upplýs- ingar um steðuna hjá ymsum fiskastovnum. Tá ið tervur var á læknahjálp, vóru foroyskir læknar altíð til reiðar at hjálpa. Og ikki sjáldan krokaðu sovjet- isk skip á føroyskum firðum, tå illveður var. Í seguni hjá bæði sovjetiskum og føroyskum sjómonnum stendur eitt serligt pláss til tað dirvi, sum teir sýndu undir eðrum heimsbardaga. Teir sigldu millum lond við fiski og eðrum farmi, og teir bardust móti tí felags fíggindanum, fascismuni. Tað ber kanska til at siga, at tann harðbalna, men vakra norður- náttúran og líkar umsteður í segu og fiskiveiði á somu fiski- leiðum hava lagt trygt grundar- lag undir framhaldandi samstarv hjá okkara fiskimonnum. Eitt nýtt stig til at dýpa og víðka hetta samarbeiðið kom við undir- skrivingini av sáttmálanum um sínámillumviðurskifti á fiski- veidiøkinum, sum gevur báðum pørtum meguleika til gagnligum grundarlag og undir treytum, sum standast av 200 á felags fjórðingamarkinum at dríva fiskiskap á leiðum hjá hverjum eðrum, gera felags kanningar og fremja handilslig tiltøk á ymsum økjum hjá fiskivinnuni Í sáttmálanum verður serligur dentur lagdur á tann lívstýdning, sum fiskivinnan hevur fyri feroy- ingar Við tí endamáli at hava ráð- leggingar um praktist fiskivinnu mál og at útarbeiða samvinnu- ætlanir er Samansetta sovjet- iska-føroyska fiskiveidinevndin sett. Hon kemur saman eina ferå um árið skiftivis i Føroyum og í Sovjetsamveldinum. Hesi årini hava vit å fundunum hjá Samansettu nevndini við- gjørt felags sovjetiskar-føroysk- ar kanningar av svartkjafta- stovninum og av djupvatnsfiski, og upplysingar um støduna hjå sildastovninum, rækjum og ødrum eru umbyttar. Hesar upp- lýsingar eru neyðugar til skila- góða útnytting av livandi hav- ríkidemi hjá fiskimonnum í báðum londum. Til gagn fyri báðar partar eru kvotur ásettar fyri føroyska veiði av toski, lodnu og rækjum í Barentshavinum og fyri sovjetiska veiði av svart- kjafti og eðrum fiski á føroyskum eki. Hervið verða sovjetiskum fiskimonnum tillutaðar fiska- negdir, sum ikki fultútnyttast av føroyskum fiskimonnum. "nøgdir — sæð, at Tad rætta fiskit Sovjetsamveldid vur ført innusamstarvid millum Føroyar og ødrum á høgum stigi. Í 1977 vitjaði tåverandi sovjetiski fiskimálaráðharrin, Ishko og undanfarni landsstýrismaðurin í fisk l Før JVUM, EINS og verandi Annfinn Kalsberg og Olaf Olsen hava vitjad i Sovjett A fiskirannsóknarferðum hjá sovjetiskum skipum á føroyskum havleiðum luttaka eisini feroysk vísindafólk og serfreðingar. Sami meguleiki er eisini viðvíkjandi sovjetiskum fiskiskipum å føroyskum øki. Allar upplysingar um rannsóknir og úrslit verða regluliga givnar feroyingum, og tað ger tað meguligt nágreini ligari at broytingar í steðuna hjá livandi havrikidømi og betur at halda hús við teirri orku, sum fer til forutsiga møguligar kanningarvirksemi Tad hevur eisini verid fram- burður í ti samarbeiðnum, sum umfatar umvæling av iskum fiskiskipum, sum veiða á tí føroyska 200-fjørdingaøkinum, á „Skála Skipasmidju«. Byrjað varð við tveimum skipum í 1981, og í 1983 eru 10 skip umvæld Sambært sovjetiskum fiski- monnum eru hetta dygdar- umvælingar, sum verða av- greiddar til tíðina. Fyri feroy- ingar merkir umvælingin av sov- jetiskum skipum eitt ískoyti av fostum arbeiði til arbeiðsfólkið. Og hinvegin letur Sovjetsam- veldið, á handilsligum grundar- lagi, feroyskum fiskiskipum i Barentshavinum olju, tá tey biðja um tað. Vit hava eisini — hóast tað enn er talan um smáar sovjetisk handilsfeløg hava innflutt før- oyskar fiskavørur. Til at håla vatn og keypa provi- ant og umbyta visindaligar upp- lysingar koma sovjetisk fiskiskip i havn i Føroyum vid loyvi frå myndugleikunum. Eitt serligt stig til at styrkja vinabond sovjet- millum sovjetbugvar og føroy ingar var vitjanin hjå sovjetiska skúla-seglskipinum »Sedov« Feroyum í august 1981 og vit) anin hjá >Professor M Undir juli sama ár sýndu sovjetisku sjómenninir og amaterlistafólk frå Kirov } Murmansk husinum menta teroy ingum dansir og sangir hjá sov jetiskum tjóðum. Sýningarnar blivu væl fagnaðar av almenr inginum Sovjetsamveldið og Feroyar sum eru limir í fleiri millumlanda fiskiveidifelagsskapum, sam arbeiða um teir spurningar, sum hava áhuga, og sum felags áskoðan er á Tað var eisini til bata og víðkan av tí sínámillumgagnliga sam- arbeiðnum á fiskiveidiøkinum hjá báðum pertum, tá fiskivinnuráð harri Sovjetsamveldsins V. M Kamentsev vitjaði í Feroyum í mai 1982, og tá legmaður Feroya Pauli Ellefsen vitjaði Sovjetsam- veldið í oktober 1982, og fiski- vinnuráðharri Feroya Annfinnur Kallsberg var í Sovjetsamveld- inum í mai 1983. Undir hesum vitjanum blivu framlagdar áskoðanir á nógvar ymiskar spurningar, sum viðvíkja steðuni go víðari framgongdini hjá sinå- millumviðurskiftum Sovjetsam- veldisins og Feroya á fiskiveiði- ekinum. Tað ber til at siga, at hesi sínámillumviðurskifti tað farna tíðarskeiðið hava givið góðar royndir, og at góð líkindi eru til framhald á einum grundar lagi av felags gagni, javnrætt- indum og góðum grannalagi