leygardagur 5. oktober 2002síða 6
‹ fyrra síða allar 27 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
10
Nr. 191 - 5. oktober 2002
Nr. 191 - 5. oktober 2002
11
Tjóðveldisflokkurin var einaferð hugsjónarflokkurin
í føroyskum politikki og flokkurin, sum stóð við tað
hann segði. Tað var sum oftast samanhang millum
tær hugsjónir, flokkurin bar fram og tann politikk, ið
flokkurin rak á tingi. Hesi seinastu 4 árini er tjóð-
veldisflokkurin tó farin ideologiskt at vingla. Flokk-
urin er mestsum hamskiftur, so har valdar ideo-
logiskur hurlivasi. Tjóðveldisflokkurin tykist stýrdur
av útliti til løtuvinning og ynskinum um at tvíhalda
um maktina. Fyrst varð flokkurin av Fólkaflokkinum
rikin eftir hæli í fullveldismálinum, soleiðis, at hann
endaði sum reinur og hóvligur heimastýris-yvirtøku-
flokkur. Minkingin av blokkinum gjørdist eitt mál í
sjálvum sær. Síðan er flokkurin tvungin at svølgja
allar kamelar, sum uttasta høgra noyðir niður í hann.
Tað tykist sum tað ikki longur er Tjóðveldisflokkurin,
ið leggur seg eftir at broyta umstøður og politiskar
karmar, soleiðis at tey verða eftir floksins politikki.
Nú eru tað tvørturímóti umstøðurnar, ið broyta flokk-
in. Atkvøðurnar og maktin telja meira enn hugsjónar-
liga støðið. Einaferð var tað eitt grundsjónarmið, at
flokkurin helt seg uttan fyri danskan fólkatings-
politikk. Nú situr fólkatingsmaður Tjóðveldisflokk-
sins innast í tveimum av fólkatingsins mest týðandi
nevndum, nakað, sum flokkurin uppá tað grovasta
hevur hartað øll onnur føroysk umboð á Fólkatingi
fyri, men sum formaðurin nú roynir at káva útyvir.
Her er lítil konsekvensur og eingin linja, nakað sum
heilt ítøkiliga vísir seg við, at fólkatingsmaðurin og
løgtingsmaðurin sjálvur talar við fleiri politiskum
tungum í senn: stundum sum marxistiskur kollvelt-
ingarmaður (republikkin-í-eygsjón-maður), stundum
sum ramasti høgramaður fyri ikki um at tala, tá hann
átekur sær tann bleyta sosialdemokratiska leiklutin.
Tað kann vera mikið undirhaldandi, men tað hevur
lítið við gamlan tjóðveldispolitikk at gera. Tað mest
undirhaldandi er at hoyra formannin forklára og
burturforklára, hvørja ferð flokkurin skiftir kós ella
støðu. Kanska er hetta eitt slag av nýggjum tjóðveldi!
Fyrr var tað ein styrki at hava eina støðu, nú er tað in
onga støðu at hava!
Frá at hava verið ein reinur og heilhjartaður hugsjón-
ar-, verkamanna- og fiskimannaflokkur á vinstra-
veingi í føroyskum politikki, er Tjóðveldisflokkuirn
vorðin ein heilt vanligur pragmatiskur og opportun-
istiskur flokkur, ið hevur lagt seg eitt sindur høgru-
megin miðlinjuna í føroyskum politikki. Flokkurin er
fullkomuliga hamskiftur! Tey gomlu rættrúgvandi
tjóðveldisfólkini standa sum Kánus og spyrja: hvat er
hetta fyri nakað? Hvat man alt hetta fara at enda við,
og hvar á politiska litbandinum man flokkurin fara at
leggja seg, tá avtornar? Svarið er áhugavert, tí fer
Tjóðveldisflokkurin framvegis ideologiskt at vingla
úr einum borði í annað fyri altíð at enda í høgra
borði, so kundi tað hent, at nýggjur ektaður loysing-
arsinnaður vinstriflokkur dagar fram til næsta val.
DAGSINS MEINING
Sosialurin
Hamskiftur flokkur
VIÐMERKINGAR
Sosialurin
Stovnaður: 1927
Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller
jan@sosialurin.fo
Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov
eirikur@sosialurin.fo
Fíggjarleiðari: Jákup Mørk
jakup@sosialurin.fo
Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo
Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo
Finnbjørg Nattestad
finnbjorg@sosialurin.fo
Blaðfólk:
Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo
Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo
Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo
Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo
Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo
Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo
Solby Eliassen solby@sosialurin.fo
Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo
Ítróttur:
Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo
Myndamenn:
Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo
Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo
Sosialurin í Norðoyggjum:
Postsmoga 231
Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík
tel. 458686 fax 458687
e-post: klaksvik@sosialurin.fo
Sosialurin í Suðuroy:
tel. 375364 fax 375464
tel. 220727
e-post: aki@sosialurin.fo
e-post: dagfinn@sosialurin.fo
Sosialurin í Eysturoy:
Postsmoga 143, Saltangará
tel. 447820 fax 4449520
tel. 225429
e-post: vilmund@sosialurin.fo
Rullandi redaktionin:
tel. 220507
Uppseting/prent:
Uppseting: Hestprent
Prent: Prentmiðstøðin
Útgevari:
Sp/f Sosialurin
Avgreiðsla:
Mán.-frí. 8-16
Argjavegur 26,
Tel. 311820, Fax 314720
Postadressa:
Postboks 76, 110 Tórshavn
E-mail:
post@sosialurin.fo
lysing@sosialurin.fo
lysingartorg@sosialurin.fo
Blaðið verður prentað
mánadag-fríggjadag klokkan 1400
Lýsingar
Freistir:
Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir
Týsdagsblaðið Mán.kl. 10
Frí.
kl. 15
Frí.
kl. 12
Frí.
kl. 12
Mikudagsblaðið
Týs. kl. 10
Mán. kl. 15
Mán. kl. 12
Mán. kl. 12
Hósdagsblaðið
Mik. kl. 10
Týs. kl. 15
Týs. kl. 12
Týs. kl. 12
Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10
Mik. kl. 15
Mik. kl. 12
Mik. kl. 12
Leygardagsblaðið Frí. kl. 10
Hós. kl. 15
Hós. kl. 12
Hós. kl. 12
Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og
áðrenn ásettu freistir.
Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð.
Stødd:
Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á
einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm.
Innsent tilfar
Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl-
an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið.
Kim Simonsen
Staddur í Føroyum, sá eg
júst Fregnir. Har eru at-
finningarsamar greinar, ið
m.a. leggja á hini bløðini í
Føroyum. Ein er so til mín
og hesi bløð í senn, frá
Meinhardi Jensen. Hesin
brúkti eina ófantaliga 1/1
síðu í Fregnir uppá mína
skriving. Eg skrivaði sum
var aftur, í viðmerking í
Fregnir, at eg ikki skilti
hvat M.J. segði, vildi siga
ella helt hann segði. Mín
endaliga støða var tá, at
hann hugsar og skrivar
óklárt, soleiðis at tað hevur
nakran áhuga fyri onnur.
Nýggjasti parturin í jera-
miaduni hjá hesum løgna
penni, er hetta lítla perfida
lesarabræv. Men á Fregnum
vilja teir ikki prenta eina
stutta viðmerking, teirra
fólk kunnu spræna lýsi yvir
hvønn mann, men eingin
áhugi er hjá Jonhard at
hoyra fólk verja seg móti
útspillingum. Í Fregnir
royndi M.J. (sum ein út-
veg), at "appellera" til fjøl-
miðlarnar í Føroyum um at
hesir ikki er í ordan, at
prenta mínar greinar, tí tær
av og á eru atfinningarsam-
ar. Hetta er ikki argumenta-
tión, men harraboð og
pástandir. Sum so mangan,
so hevur Meinhard ongi
argumentir eftir, tí leggur
hann seg á okkurt persón-
ligt, saman við onkrum
málsligum pástandi, og
slíkum havi eg lítla, fyri
ikki at siga onga, virðing
fyri.
Meinhard vil royna seg
sum intellektuallan í Før-
oyum í dag, men tikist ikki
dáma henda leiklut, ella at
siga okkurt, ið minnir um
nakað intellektuelt. M.J.
roynir, ella hevur roynt at
skriva intellektuellar grein-
ar, sum ein annnar løgin
høvundi, men alt er sum
deyðbaka køka, tí reflek-
tiónirnar hjá honum tora
hvørki at vera poetiskar ella
intellektuellar í álvara.
Heldur enn at skriva um
egnan nalva, ikki tí hetta
tikist vera hin stórsta
vísindagreinin í Føroyum,
skuldi hann funni sær
verulig evni at troytt, í
staðin fyri at leggja eftir
teim fáu røddunum í før-
oysku fjølmiðlunum, ið
tora at umboða egnar tank-
ar og siga okkurt annað,
mangan elvt av altjóða
heimspeki t.d.. Fyri at bøta
um hetta eru her uppskot til
evni, ið onga viðgerð fáa í
løtuni: tøgnmentan okkara,
føroysk mentan annars,
ábyrgdin hjá teim in-
tellektuellu í slíkum sam-
felag, málspurningar, bók-
mentir (erliga ummæli),
list, nationalisma og inter-
nationalisma, samleiki ella
ikki, heimspeki, human-
isma eitt neyðaregg ella tað
okkum væntar?, vísindi,
logikkur, retorikkur og
argumentatión, sosiologi
brúkt uppá Føroyar nú,
uttanlanda
tíðindi
við
tulkingum og perspektiv-
um, etikkur, mentasøga,
heimsmentan t.v.s. onnur
enn hin Vesturlenska, al-
tjóða filmir, munurin á
vitan og trúgv, vísunda-
heimspeki, lívs- og átrún-
aðarheimspeki…listin er
helst óendaligur, um ein
torir alneyðuga túrin út um
heilagu gudeligu føroysku
Rossatrøðina, eftir øðrum
enn Mósesi Hansen. Góðan
arbeiðshug!
Í hósdagsblaðnum høvdu
vit grein um skiftið í
Bureau Veritas, har sagt
varð frá »klassamannin-
um«, sum føroyingar hava
samstarvað
við
í
eitt
mannaminni, Ole Laurit-
sen, sum nú leggur frá sær.
Samstundis varð nýggi
maðurin. Tummas Eli Høj
Joensen, presenteraður við
telefonnummarið.
Men tað telefonnumm-
arið, nevnt varð, var tíverri
komið skeivt fyri. Rætta
telefonnummar hansara er:
21 81 51
blm.
Heri Poulsen
Ragnar S. Olsen skrivaði í
Sosialinum 1. okt., at Ȓ 3.
Mós, kap. 18 og 20 verður
sagt, at tað er deyðarevsing
fyri samkynd«.
Eg vil so spyrja Ragnar,
og øll onnur, ið eru samd í
hasum, um hann bevíst
velur at misskilja tað, ið
veruliga verður sagt.
Tað stendur orðarætt, at
»tú mást ikki hava samlegu
við mann eins og við konu;
tað er andstygd« og »Hevur
maður samlegu við mann á
sama hátt sum við konu, tá
fremja teir báðir andstygd;
teir skulu láta lív…«
Altso, skal ein samkynd-
ur ikki láta lív fyri at vera
samkyndur, men fyri at
hava samlegu við mann.
(Hugsunarvert: Tað stendur
einki um, at kvinnur ikki
kunnu hava samlegu við
aðrar kvinnur í 3. Mós.).
Eg eri ikki samkyndur,
men tað vil ikki siga at eg
velji (ella havi brúk fyri) at
hava samlegu við mótsatta
kyninum.
Tí haldi eg, at tað er
skeivt at nokta samkyndum
skrásett parlag, tí Bíblian er
mótstandari av tí, tí tað er
ikki satt; Bíblian er mót-
standari av samlegu teirra
samkyndu.
Viðmerking til Ragnar S. Olsen
Rossatrøð í omanlopi
Rætting
TÍÐINDASKRIV
Tórshavnar
Froskmannafelag
Hin 3. august í ár vóru
45 ár síðani Tórshavnar
Froskmannafelag varð
stovnað. Endamál felag-
sins er smb. § 1 í lógum
felagsins, "Við sameind-
um kreftum at granska
verðina
undir
vatn-
skorpuni".
Teir íð tóku stig til at
stovna
felagið
vóru
Arnbjørn Thomsen sáli,
Sámal Andreas Joensen,
sáli vanliga nevndur
Essa, Heri Mørkøre og
Karl Johan Fossá.
Leygardagin 5. oktob-
er hátíðarheldur felagið
dagin eitt sindur ørvísi
enn flest onnur. Kl. 1000
leygarmorgunin bjóðar
felagið limum sínum til
kaffiborð
við
rund-
stykkjum úti á flesini
við
Hoyvíkshólm.
Nýggi báturin hjá fe-
lagnum fer at sigla í
pendulfart út og inn úr
Hoyvíkini við kavara-
klæddum limum, íð ætla
sær til borðs á flesini.
Um kvøldið verður
veitsla í felagshølunum í
Tórsgøtu, har Birgir
Enni ger ein góðan bita
úr sjónum, so sum
krabbar, øður, rækjur og
innbakaðan laks, meðan
Fimmbogi Lisberg spæl-
ir hugnaligan tónleik
afturvið.
Felagið hevur í ár av-
gjørt at heiðra 3 per-
sónar, sum hvør á sín
hátt eiga sín lut í, at
felagið nú hevur 45 ár á
baki. Teir vóru herfyri
gjørdir til heiðurslimir
og fáa á veitlsuni hand-
aða heiðursgávu. Teir
eru Heri Mørkøre, Karl
Johan Fossá og Knút
Bjørk. Knút hevur verið
aktivur limur í nærum
40 ár.
Navnakapping hevur
verið millum limirnar
um, hvussu nýggi bát-
urin skal eita. Nevndin
avgerð á fundi áðrenn
veitlsuna, hvat navn
hóskar seg best og hetta
verður síðani kunngjørt
á veitsluni.
Annars er Tórshavnar
Froskmannafelag
eitt
virkið felag. Venjingar
eru í Svimjihøllini hvørt
mikukvøld í vetrarhálv-
uni eins og felagstúrar
og felagskvøld við kav-
arafilmun verða fyri-
skipaði.
Tórshavnar
Frosk-
mannafelag er eisini við
í leiting og bjarging, tá
vanliga kavaraorkan í
føroysku tilbúgvingini
ikki strekkjur til.
Felagið hevur 140
skrásettar limir, sum
hava búðstað kring alt
Føroya Land.
Í nevndini hjá frosk-
mannafelagnum sita í
løtuni:
Heri Andreassen for-
maður, Bogi Jacobsen
kassameistari,
Høgni
Hansen skrivari, Rúni
Simonsen
og
Regin
Joensen nevndarlimir.
VIÐMERKINGAR
Morgunmatur
á Flesini
Turið Jacobsen
Onkrir privatpersónar, bý-
ráðspolitikarar og fakfe-
lagslimir hava víst sín stuð-
ul í bløðunum, og fløvir
hetta nógv um hjá okkum,
sum síggja tað sum eina
sjálvfylgju, at føroyingar
við menningartarni hava
somu rættindi í Føroyum
sum allir aðrir føroyingar.
Framman fyri mær liggur
bókin "Etikk i Politikk og
Journalistikk", sum Norð-
urlandahúsið gav út í 1990 í
samband við eitt seminar,
sum Norrøna Felagið skip-
aði fyri. Hendan bókin lýsir
m.a. hvørja ábyrgd og
skyldur politikarir og tíð-
indafólk hava í kraft av tí
valdi og møguleika fyri
ávirkan tey hava sum
ávikavist tíðindafólk og
politikarir. Orsøkin til, at eg
havi leitað bókina fram, er
áhugin, teir føroysku fjøl-
miðlarnir og politikkarirnir
hava víst málinum um sam-
býlið fyri fólk við menn-
ingartarni í Smærugøtu í
Tórshavn.
Tá eg hoyrdi um málið,
var mín fyrsti tanki, at hetta
mátti fara at vekja stóran
ans í øllum fjølmiðlum og
millum allar landspolitikar-
ar.
Mín hugmynd av jour-
nalistum hevur altíð verið,
at teir hava valt sítt yrki
m.a. av idealismu og at teir
tí eisini síggja tað sum sína
uppgávu at kasta ljós á
viðurskifti í samfelagnum,
har borgarin er fyri órætti í
møti við almennar skipanir.
Fjølmiðlar verða jú nevndir
tann triðja statsmaktin og
tulki eg tað soleiðis, at
teirra máti at velja tíðinda-
evni út uppá og teirra máti
at lýsa hesi evni uppá, gev-
ur teimum møguleika at
ávirka gongdina í samfe-
lagnum. Hetta ger, at teir
hava eina veruliga valds-
støðu, sum teir eiga at vera
eyðmjúkir yvirfyri í sínum
dagliga arbeiði. Her er tað,
at etikkurin her seg gald-
andi.
Í málinum um Smæru-
gøtu hevur eittans tíðinda-
blað, Dimmalætting, við-
gjørt málið. Sum samfe-
lagsborgari í Føroyum og
nevndarlimur í Javna, fe-
lagnum, sum umboðar fólk
við
menningartarni
og
teirra avvarðandi, undraði
tað meg, at hvørki Útvarp
Føroya (ÚF) ella Sjónvarp
Føroya (SvF), íð eru al-
mennir fjølmiðlar, sum vit
øll hava skyldu at gjalda til,
ikki lýstu málið. Tí ringdi
eg til bæði ÚF og SvF við
míni undran og greiddi frá
trupulleikunum í málinum,
sum í høvuðsheitum er við-
gerðin, tað hevur fingið í
Tórshavnar Býráði. Eg
legði harafturat dent á, at
grundleggjandi rættartrygd
og
mannarættindi
fyri
nakrar av okkara veikastu
borgarum vóru sett til viks.
Eisini vísti eg til skriving-
ina í bløðunum og at tað
undraði meg, at ongir
landspolitikarar
høvdu
gjørt vart við seg. Eg veit
um, at eisini onnur frá fe-
lagnum Javna hava vent
sær til nevndu miðlar við
áheitan um at taka málið
upp.
Teir, sum eg tosaði við í
nevndu fjølmiðlum, hava
leiðarastørv á tíðindadeild-
unum og eg var sannførd
um, at teir sóðu álvaran í
málinum, ikki minst út frá
teirra fakliga førleika.
Nú er meira enn ein vika
gingin, síðani eg vendi mær
til ÚF og SvF, og málið
hevur enn ikki verið við-
gjørt í nøkrum av nevndu
fjølmiðlum. Onkrir privat-
persónar, býráðspolitikarar
og fakfelagslimir hava víst
sín stuðul í bløðunum, og
fløvir hetta nógv um hjá
okkum, sum síggja tað sum
eina sjálvfylgju, at føroy-
ingar við menningartarni
hava somu rættindi í Føroy-
um sum allir aðrir føroy-
ingar.
At eingir av okkara
landspolitikarum, so vítt eg
eri kunnað, hava tikið mál-
ið upp, er ikki sørt ør-
kymlandi. Í hesum førinum
hava teir haft ríkiligt høvi
til at vísa í verki, at álvari
liggur aftanfyri lyfti, teir
fleiri ferðir hava givið um
at tryggja fólki við menn-
ingartarni virðulig livikor.
Tann spurningurin, sum
aftur og aftur kemur fram
fyri meg er, hvat tað er, sum
ger at hetta málið, sum
hevur so stórar fylgir fyri
tey, sum tað umfatar, ikki
fær rættvísiskensluna at
vakna hjá bara onkrum av
teimum, sum veruliga hava
vald og kunnu ávirka. Er
orsøkin, at høvuðsper-són-
arnir ikki eru áhugaverdir
og provokerandi og um so
er, kann okkara samfelag
liva við tí? Halda føroyskir
politikarar og fjølmiðla-
fólk, at hesi fólkini hava so
lítið uppá seg, at tey einans
leggja í at viðgera teirra
viðurskifti, tá tað hóvar
teimum og ikki tá veruligur
tørvur er á tí?
Gongdin í hesum málin-
um vísir í øllum førum, at
tað er tørvur á lógum, sum
tryggja rættindini hjá borg-
arum við skerdum førleika,
eisini um politikararnir,
sum í hesum førinum, velja
ikki at gera nakað við eitt
einkult mál.
Eg kann tó ikki hugsa
mær, at hetta málið at kalla
er tagt burtur ímillum
teirra, sum áttu at gjørt vart
við seg, av illvilja. Velji at
trúgva, at orsøkin er vænt-
andi vitan og innlit í grund-
leggjandi virði og manna-
rættindi og rættindi, sum
eiga at vera sjálvsøgd í ein-
um framkomnum vælferð-
arsamfelagi, sum vit fegin
vilja
hava.
Føroyskir
politikarar og fjølmiðlafólk
eru hvørki verri ella betri
enn fólk flest og ein kann
eisini siga, at vit liva í
einum
demokratiskum
samfelagi og hava teir
politikarar og fjølmiðla-
fólk, sum vit hava uppi-
borið. Tey, við menningar-
tarni hava í flestu førum
ikki førleika til at meta um,
hvørt ein politikari virkar
fyri teirra søk - hvørjar
politikarar og fjølmiðlafólk
hava tey uppiborið? Eg eri
sera nógv í villareiði.
Eg lati hendan spurn-
ingin standa opnan og vóni
at gongdin í hesum málin-
um fær onkran, sum hevur
ávirkan og vald at vakna, so
at trygd kann fáast fyri, at
nakað tílíkt ongantíð aftur
fer at henda í Føroyum.
Politikarar, fjølmiðlar og Smærugøta
– »Tað Bláa Húsið«
Fríðtór Debes
Argir
Tað er ikki lukkuligt, sum
tosið um samkynd, skrásett
parlag og nógv annað í tann
dur flýgur um oyruni á
okkum um dagarnar. Ein
skuldi trúð, at føroyingar
onki annað gjørdu um dag-
arnar enn at hugsa um
hesar
spurningar.
Men
sjálvandi eru hesir spurn-
ingar
viðkomandi.
Og
mugu vit taka eina støðu til
teirra – sum í so nógvum
øðrum spurningum.
Lat
tað
beinanvegin
verða sagt, at eg haldi ikki,
at tað er rætt og náttúrligt at
vera homoseksuellur ella
lesbisk. Hetta er beinleiðis
skeivt og stríður harliga
móti bíbilskari læru og
hugsunarhátti.
Bert ein lítil tanki frá
djórunum. Omanfyri húsini
hjá mær gongur ein hani og
ein høna, ið onkur í granna-
lagnum eigur. Men sjálvt
hesi bæði hava funnið útav
at tey hoyra saman. Tann
dag mannligu svínini hava
funnið útav at tey hoyra
saman og ynskja at ganga í
parlag – so er slutt við
bacon á borðið!!
Sjálvt um eitt rák er í tíð-
ini fyri hesum hugsunar-
hátti, at vit í Føroyum skulu
bara sleppa leyst – so sigur
ongin at tað er rætt fyri tað.
Tá forsprákararnir fyri
samkyndum eru frammi, so
eru tey sum regul eftir
fundamentalistunum í Før-
oyum. Men tað kundi verið
stuttligt at fingið at vita
hvørjir hesir fundamental-
istar eru. Tey fáa tað at
ljóða sum um hesi eru bert
ein lítil viðfáningur í sam-
felagnum. Men tey fara so
dyggiliga skeiv. Ein funda-
mentalist er ein, ið hevur
eitt fundament at standa á –
og hugsi eg, at vit øll eiga
at hava eitt gott fundament
at standa á her í lívinum.
Eitt fundament er týdning-
armikið. Eitt annað er so at
vit hava nakrar svakar
muslimskar fundamental-
istar í muslimskum lond-
um, ið drepa frá hond –
men at samanbera hesar við
trúgvandi (og onnur), í
Føroyum, ið trúgva á
Bíbliunnar læru er langt úti.
Hetta kemur næstan undir
ærumeiðing.
1. F u n d a m e n t a l i s t a r.
Hvussu nógvir "funda-
mentalistar" eru í Føroy-
um? Hetta tal er sjálv-
andi ringt at meta um.
Men vit vita at umleið
33% av Føroya fólki eru
persónlig trúgvandi –
eisini nevnd evangelisk
kristin. Síðani kemur ein
stór fjøld av vanligum
føroyingum, ið ikki góð-
taka homoseksualitet –
hvørki so ella so. Hvør
veit, kanska eini 80-90%
av Føroya fólki eru ímóti
homoseksualiteti
og
skrásettum parlag? Tað
kundi verið stuttligt at
sæð eina fólkaatkvøðu
hesum viðvíkjandi.
2. AIDS spurningurin. Í
øllum hesum prátinum
um dagarnar so er AIDS
spurningurin
næstan
ikki havdur á lofti. Men
sannleikin er, at AIDS,
ið er sprottin úr homo-
seksuella umhvørvinum
spjaðir seg sum ongatíð
fyrr. Latið okkum bert
taka eitt dømi. Afrika
hevur 70 % av øllum
AIDS-sjúkum. Heims-
Heilsu-
Stovnurin,
WHO, sigur frá at 14
milliónir afrikanarar eru
longu deyðir av AIDS,
og at 10 milliónir børn
eru blivin foreldraleys.
Víðari verður sagt, at
HIV/AIDS-pestin er so
umfatandi, at 1/3 av
børnum í Afrika undir
15 ár – koma at doyggja
av AIDS. Fyri stuttum
frættist eisini, at AIDS
ger um seg í Kina við
rúkandi ferð. Hví kunnu
tey homoseksuellu ikki
síggja vandan og læra av
tí? Ella vil man ikki? Við
einum slíkum vanda
hangandi yvir høvdi
okkara hava vit ikki ráð
til at spæla við syndina
ella hazard við lívið!
3.Hin samkyndi og hin
kristni. Í onkrari av
teimum longru greinun-
um, har tosað verður við
samkynd – verður róð
upp undir at samkynd
eru líka væl kristin sum
onnur. Nei, hetta letur
seg als ikki sameina. Tað
eru fá evni har Bíblian er
so klár sum júst á hesum
økinum. Les t.d. orðini
hjá Paulusi í Rómverja-
brævinum kapt. 1. Hetta
merkir sjálvandi ikki, at
tey
kristnu/persónlig
trúgvandi hata tey sam-
kyndu.
Nei,
tvørtur
ímóti. Tey trúgvandi eiga
at elska tey samkyndu –
eins og Gud eisini ger.
Hetta merkir tó ikki, at
tey trúgvandi góðtaka
henda livihátt – tí hann
stríðir móti Orði Guds
og
øllum
vanligum
hugsunarhátti.
Samkynd og parlag
C
M
Y
K
11
10